Những tên cướp biển “mặc váy” khét tiếng trong lịch sử

Thông thường bọn hải tặc chủ yếu là nam giới, trong nhiều cuốn truyện cũng như trên phim ảnh thường mô tả những tướng cướp biển khét tiếng hung ác, bặm trợn dưới lá cờ đen có hình đầu lâu cùng 2 ống xương bắt chéo - biểu tượng của Diêm vương; với những kho báu giấu kín cùng các kế hoạch tuyệt mật và bản đồ chỉ dẫn… Các tác giả thường rất ít nói về những nữ tướng hải tặc nhiều khi còn tàn ác và thâm độc hơn cả đàn ông.

Tướng cướp biển "mặc váy" đầu tiên phải kể đến Jeanne de Clisson (1300-1359), con gái của một dòng họ quý tộc danh giá xứ Breton và là vợ của viên quan Pháp Olivier de Clisson IV. Cô trở thành nữ tướng hải tặc không phải vì lòng ham muốn phiêu lưu cùng sự giàu có, mà để… báo thù.

Tướng hải tặc mặc váy De Clisson (phải) giao tranh trên boong tàu Pháp (tranh vẽ giữa thế kỷ XIV).
Tướng hải tặc mặc váy De Clisson (phải) giao tranh trên boong tàu Pháp (tranh vẽ giữa thế kỷ XIV).

Trong cuộc Chiến tranh Trăm năm giữa Anh và Pháp (1337-1453), chồng của Jeanne bị Vua Pháp Philip VI bắt về tội phản bội, bị đem ra chặt đầu ngày 2-8-1343 mà không cần chứng cớ gì hết. Cô vợ góa nổi tiếng bởi vẻ đẹp và sự quyến rũ thề sẽ trả thù cho chồng. Jeanne bán toàn bộ tài sản để sắm 3 cỗ tàu buồm có sức chạy nhanh, 1 chiếc do cô đích thân chỉ huy, 2 chiếc còn lại do 2 người con trai lãnh nhiệm.

Hạm đội nhỏ trở thành nỗi kinh hoàng trên đại dương, đánh đắm bất cứ con tàu nào treo cờ Pháp. Người ta truyền tai nhau: "Ai muốn đi bằng tàu Pháp qua eo biển Manche, trước khi đi hãy để di chúc lại đã!". Lịch sử không đả động gì đến hồi kết thúc của nữ tướng nặng lòng thù hận ấy, đội tàu cướp bất ngờ mất tích giữa mịt mù biển khơi…

"Chân dung 2 mặt" của phu nhân Thống đốc Hải cảng Falmouth (tranh minh họa giữa thế kỷ XVII).
"Chân dung 2 mặt" của phu nhân Thống đốc Hải cảng Falmouth (tranh minh họa giữa thế kỷ XVII).

Khoảng hơn 2 thế kỷ  sau ở vùng biển Manche lại xuất hiện một nữ tướng hải tặc khác là Lady Mary Hill Killigrew (1525-1582) người Anh. Bà này sống một cuộc đời 2 mặt: trong xã hội danh chính ngôn thuận là phu nhân của ngài Thống đốc Sir John IV Killigrew của thành phố cảng Falmouth; nhưng đồng thời bí mật chỉ huy một nhóm tàu cướp thường xuyên tấn công các tàu buôn, nhất là trong vịnh Falmouth. Sách lược của mụ Killigrew xem ra rất thành công, bởi không để lọt một nhân chứng sống nào hết. Một hôm có chiếc tàu buôn Tây Ban Nha chở nặng hàng đang trên đường vào vịnh.

Thủy thủ đoàn bị hải tặc đánh chiếm tàu, dưới sự chỉ huy của một người đàn bà tuy trẻ đẹp, nhưng có cá tính còn man rợ hơn cả đàn ông. Viên thuyền trưởng may mắn trốn thoát vào bờ, nhằm thành phố Falmouth để báo cho nhà chức trách điều vừa mục kích… Nhưng ông ta vô cùng sửng sốt nhận ra phu nhân đang sánh vai cùng Huân tước Thống đốc J. Killigrew cũng là người phụ trách việc bảo đảm an toàn hàng hải trong vùng vịnh Falmouth chính là tên nữ tướng cướp. Viên thuyền trưởng người Tây Ban Nha lặng lẽ tức tốc đi thẳng tới kinh thành London. Theo lệnh của Nữ hoàng Elizabeth I, một cuộc điều tra đã được tiến hành…

Thì ra M. Killigrew có "nòi" cướp biển. Cha mụ chính là tên tướng cướp Philip Wolverston ở Suffolk, từ hồi còn là con gái mụ đã từng đi cướp tàu cùng cha. Cuộc hôn nhân với ngài Huân tước J. Killigrew tạo thêm vị trí xã hội cùng những thuận lợi cho hoạt động của một "hãng hải tặc" lớn, chuyên hoạt động trong eo biển Manche và vùng phụ cận. Quá trình điều tra đã làm sáng tỏ về sự mất tích của nhiều con tàu buôn lớn, trước đấy thường được cho là bởi một sự huyền bí nào đó. Huân tước phu quân lĩnh án tử hình về tội đồng lõa và bị hành quyết ngay năm 1584. Mụ vợ cũng có mức án tương tự, nhưng sau được Nữ hoàng Elizabeth I giảm thành án chung thân khổ sai.

Nữ tướng cướp G.O'Malley (trái) diện kiến Nữ hoàng Elizabeth I.
Nữ tướng cướp G.O'Malley (trái) diện kiến Nữ hoàng Elizabeth I.

Còn tên tướng cướp "mặc váy" Grace O'Malley (1530-1603) lại có tính khí gan dạ phi thường, nhưng đồng thời cũng là một phụ nữ tàn ác. Xuất thân từ dòng họ O'Malley ở miền Tây Ireland nổi tiếng với những thành tích bất hảo. Trên cột buồm tàu của mụ cũng treo lá cờ đen nhưng không có hình sọ người, thay vào là hàng chữ trắng "Dũng mãnh trên bộ cũng như trên biển!".

G. O'Malley sinh cùng thời với Nữ hoàng Elizabeth I và từng gặp người đứng đầu Vương triều Anh 2 lần, trong những hoàn cảnh luôn là đối thủ của nhau. Từ khi còn là thiếu nữ, Grace đã mang sẵn dòng máu hiếu chiến "như gái Amazon", cùng đồng bọn được chọn lựa trong dòng họ O'Malley cướp phá các làng mạc và tàu bè với mục đích làm giàu. Sau đó thành vợ tên tướng cướp khét tiếng O'Flaherty, một kẻ cũng xuất thân từ một dòng họ Ireland chuyên nghề cướp biển và có với nhau 3 mặt con.

Hải tặc gái giả trai thời cổ.
Hải tặc gái giả trai thời cổ.

Sau khi chồng chết không lâu, Grace tái giá cùng tên tướng cướp lừng danh  trong làng cướp biển thế giới, được người Anh gọi là "Richard sắt thép" bởi hắn luôn mặc áo giáp sắt trong người. Bọn cướp cho đó là điều lạ, cũng như một điều lạ nữa là Grace luôn mặc quần. Grace vẫn tiếp tục các hoạt động tội lỗi của mình, chỉ chịu rời đài chỉ huy khi… đau đẻ. Trong một lần cướp tàu bất thành, mụ báo cho chồng: "Ngươi bị đuổi rồi!" và sa thải hắn khỏi băng cướp, cũng như chấm dứt mọi mối quan hệ.

Nữ hoàng Anh muốn quy nạp Grace về triều phục vụ, nên cho vời mụ 2 lần vào cung nhằm xoa dịu sự thù ghét của Grace với vương triều. Nhưng nữ tướng cự tuyệt nên bị tống vào ngục tối suốt một năm rưỡi sau đó nhưng rồi được thả cùng lời hứa "không đi ăn cướp nữa"(!). Nhưng chứng nào tật ấy, mụ vẫn lao vào những cuộc hải tặc và phơi xác trên biển - trùng với năm Nữ hoàng Elizabeth I băng hà (1603).

Cặp bài trùng A. Bonny và M. Read (tranh vẽ trong thế kỷ XVIII).
Cặp bài trùng A. Bonny và M. Read (tranh vẽ trong thế kỷ XVIII).

Cô gái Ireland Mary-Ann Blade lại quá cao lớn so với người cùng thời, với tầm vóc 1,90m và sắc đẹp trời phú. Cô trở thành cướp biển một cách tình cờ, nhưng rất hăng say với “nghề nghiệp”. Một lần trên con tàu xuyên Đại Tây Dương sang Mỹ, Mary - Ann bị một nhóm cướp biển nổi danh bắt làm tù binh. Đó chính là nhóm hải tặc mang biệt danh "Blackbeard" (Cằm đen), một trong những băng đảng nổi tiếng nhất trong lịch sử cướp biển do Edward Teach (1680-1718) cầm đầu.

Mary-Ann quên béng nguồn gốc gia giáo của mình và quyết định ở lại cùng băng cướp. Cô biến thành một học trò xuất sắc của E. Teach, cai quản hẳn một tàu cướp và cùng Teach cưỡng đoạt được số tài sản hơn 70 triệu USD, được chúng chôn đâu đó trong vùng nước ven bờ tiểu bang North Carolina (Mỹ). Kho báu đến ngày nay vẫn chưa tìm ra được. Tất cả bọn cướp biển đàn ông cũng như đàn bà, nếu không bỏ mạng trong những trận giao tranh thì cũng chết tù chết tội, kết thúc cuộc đời không có gì là vinh hiển cả. Nhưng với Mary-Ann Blade lại có một số phận khác. Đầu năm 1729, khi tấn công một tàu buôn Tây Ban Nha, cô phải lòng một chàng trai trẻ, họ đồng ý lấy nhau với điều kiện Mary-Ann phải bỏ nghề. Họ trốn qua Peru và biệt tích từ đó.

Vào cuối thế kỷ XVII, ở Anh xuất hiện nữ tướng hải tặc Mary Read (1690-1721). Từ bé cô được mẹ cho mặc toàn đồ con trai vì Mary luôn hiếu động. Lớn lên, M. Read từng gia nhập quân đội Hoàng gia, đội lốt nam giới trong vai chàng quân bưu, rồi lính ngự lâm… Sau cùng cô đem lòng yêu anh chàng đồng ngũ William Fleming và thú nhận mình là gái giả trai. Sau khi cưới, 2 vợ chồng giải ngũ rồi thuê mở một quán rượu.

Nhưng hạnh phúc của họ tồn tại không lâu: W. Fleming chết, Mary lại vận đồ đàn ông và trở thành một thủy thủ tàu buôn. Một lần trên đường tới Tây Ấn, tàu của họ gặp hải tặc thuộc nhóm cướp do tên John Rackham chỉ huy. Hắn chiếm tàu và nhiều người trong thủy thủ đoàn chuyển thành cướp biển, giữa họ là Mary khi đó vẫn giả trai. Cô vẫn sẽ tiếp tục cải trang như vậy, nếu không gặp một tên cướp mặc váy khác là Anne Bonny.

Anne Bonny (1702-1782) là con của một viên luật sư người Ireland nổi tiếng, đã di cư sang Mỹ và trở thành một chủ đồn điền giàu có. Nhưng cô con gái rượu Anne của ông lại có cá tính ngỗ ngược và ích kỷ, bỏ nhà đi hoang, dạt tới hòn đảo Provindes và gia nhập vào băng nhóm của John Rackham, cùng hắn lên tàu ra biển ăn cướp.

Một thời gian sau Rackham rủ Bonny về đất liền lập nghiệp, bỏ nghề cũ nhân có lệnh đại xá của nhà vua. Nhưng khi tiền cạn, chúng lại tụ tập nhau dưới lá cờ đen… Rồi Anne Bonny gặp Mary Read trở thành "cặp nữ tướng cướp biển của mọi thời". mVai kề vai, luôn là những tên cướp tiên phong sát cánh sẵn sàng tấn công các con tàu gặp nạn và chúng không nương tay trước bất cứ việc gì.

Thống đốc tiểu bang North Carolina quyết ra tay chặn đứng mọi hoạt động của băng nhóm Rackham ven bờ Đại Tây Dương, bắt sống cả 2 tên tướng cướp "mặc váy" điệu ra tòa xét xử, nhưng không hiểu sao chúng lại trốn thoát được một cách rất tài tình để rồi lại rủ nhau… ra biển. Vào ngày 20-10-1730, sau khi lột sạch con tàu buôn Meri, bất ngờ nhóm hải tặc bị tàu chiến tuần duyên tấn công.

Sau cuộc giao tranh kịch liệt, tên đầu lĩnh cùng 2 nữ tướng cướp bị bắt làm tù binh. J. Rackham lĩnh án treo cổ, còn 2 nữ tướng được giảm án vì cả 2 đều đang… có thai và bị tống vào xà lim biệt giam. M. Read chết trong tù lúc 31 tuổi khi chưa sinh; riêng A. Bonny được tha nhờ vào thế lực của người cha giàu có…

Xuân Hiếu (tổng hợp)

Các tin khác

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Operation Long Jump (Chiến dịch Nhảy xa) hay OLJ do Đức Quốc xã khởi xướng nhằm ám sát đồng thời ba lãnh đạo Đồng minh trong Thế chiến II, J. Stalin (Liên Xô), W.Churchill (Thủ tướng Anh) và Tổng thống Mỹ Roosevelt tại Hội nghị Tehran 1943 đã thất bại do sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan phản gián Đồng minh, đặc biệt là của tình báo Liên Xô.

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

Sau gần 30 năm lẩn trốn, Matteo Messina Denaro, trùm mafia bị truy nã gắt gao nhất nước Ý, bị bắt vào đầu năm 2023. Nhưng việc sa lưới của “bố già cuối cùng” không đồng nghĩa với sự kết thúc của Cosa Nostra, băng đảng mafia ở đảo Sicily, Ý. Đằng sau ông ta là cả một hệ sinh thái tài chính, chính trị và văn hóa im lặng đã giúp mafia Sicily tồn tại, thích nghi và tiếp tục vận hành trong thế kỷ XXI.

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Sau khi Cảnh sát Vương quốc Campuchia tập trung đánh mạnh các “tập đoàn” tội phạm sử dụng công nghệ cao do người nước ngoài cầm đầu, một số đối tượng tìm cách chuyển đến các quốc gia lân cận để hoạt động. Để phòng ngừa, ngăn chặn các đối tượng tìm cách nhập cảnh trái phép vào các tỉnh thành trong nước lén lút hoạt động, Ban giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cho các đơn vị nghiệp vụ vào cuộc và đã phát hiện, triệt phá nhiều ổ nhóm lừa đảo qua mạng, khởi tố 8 vụ án với 26 bị can về tội “Tổ chức, môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép”.

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

Suốt 26 năm sau khi vợ bị sát hại tại căn hộ ở thành phố Nagoya, Nhật Bản, người chồng âm thầm trả tiền thuê nhà để giữ nguyên hiện trường vụ án, một quyết định tưởng chừng vô vọng nhưng cuối cùng lại giúp ông chứng kiến ngày hung thủ lộ diện sau hơn một phần tư thế kỷ trốn tránh công lý.

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Đằng sau những lời mời gọi tưởng như thuần túy nghề nghiệp là một phương thức tiếp cận ngày càng tinh vi: dựng lên các công ty tư vấn, công ty nhân sự hoặc tổ chức nghiên cứu không có thực để mở đường cho việc thu thập thông tin.

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…