Hiện tại, về mặt chuyên môn, nhiều bác sĩ Việt Nam đủ khả năng thực hiện phẫu thuật chuyển giới nhưng vì luật chưa cho phép nên chẳng ai dám làm, hoặc nếu có làm thì họ cũng chỉ thực hiện 1 hoặc 2 "công đoạn"…
1. Ngồi đối diện với tôi buổi chiều hôm ấy tại quán cà phê Cỏ Đá, quận 5, TP HCM là một cậu trai 21 tuổi mà tôi tạm gọi là Minh. Cao 1,65m, nặng chừng 47kg, Minh có nước da trắng hồng, đôi mắt to, tròn và chiếc mũi dọc dừa thanh tú. Trong hơn một tiếng trò chuyện với cậu, tôi luôn bị ám ảnh bởi ý nghĩ tạo hóa đã lấy những đường nét trên khuôn mặt của một cô gái nào đó, gắn lên mặt cậu. Chả thế mà một số nhân viên phục vụ mỗi khi đi ngang qua bàn chúng tôi, họ lại liếc nhìn. Chẳng khó để nhận ra ý nghĩa của cái nhìn ấy: Họ nghĩ chúng tôi là một cặp đồng tính!
Theo lời Minh, khi sinh ra cậu là con trai. Giấy khai sinh của cậu với cái tên Trần Hoàng Minh ghi rõ giới tính là nam. Đến tuổi dậy thì, cậu cảm thấy như mình thiếu một cái gì đó: "Cháu chỉ thích chơi với con trai, không thích con gái. Mỗi lần đùa giỡn rồi lúc bạn trai ôm cháu hay cháu ôm bạn, cháu đều thấy người cháu có cái cảm giác gì đó kỳ kỳ…".
Trong một lần đau bụng rồi nghi là viêm ruột thừa, một bác sĩ ở gần nhà đã chuyển cậu vào Bệnh viện (BV) đa khoa quận 5. Tại đây, cả cậu lẫn gia đình cậu - và cả ông bác sĩ siêu âm đều tá hỏa tam tinh khi thấy Trần Hoàng Minh có tử cung, vòi trứng, buồng trứng, còn dương vật thì thực chất chỉ là âm vật phát triển phì đại. Mẹ cậu thắc mắc: "Nó có đủ thứ như đàn bà mà sao nó không… có tháng?". Minh kể: "Nghe mẹ cháu hỏi, ông bác sĩ siêu âm lúng túng, ổng mời một bác sĩ chuyên khoa Sản đến rồi qua giải thích, cháu và mẹ cháu mới biết sở dĩ cháu có đủ thứ nhưng không "có tháng" là vì cháu không có âm đạo!".
 |
| Cậu trai này đang được kiểm tra để chuẩn bị mổ chuyển giới. |
Để trả Minh về đúng với giới tính thật, cậu sẽ được cho làm xét nghiệm nhiễm sắc thể và nếu kết quả của bộ nhiễm sắc thể là 46XX thì hoàn toàn có thể khẳng định cậu là "nữ giả nam". Khi đó, Minh sẽ được tiến hành phẫu thuật tạo hình để trở thành một người phụ nữ chính hiệu, được xã hội và pháp luật công nhận, được hưởng đầy đủ các quyền của nữ giới!
Bác sĩ Bảo, chuyên khoa Ngoại niệu của một BV ở TP HCM cho biết: "Trường hợp của Trần Hoàng Minh được y học gọi là mổ định giới - nghĩa là mổ để đưa cậu ta về đúng với giới tính thật, và điều này được luật pháp nước ta cho phép. Còn với những người mổ chuyển giới - nghĩa là họ là đàn ông 100% với đầy đủ bộ "phụ tùng" như dương vật, bìu, tinh hoàn nhưng lại muốn biến thành đàn bà, hoặc một chị đàn bà có đủ tử cung, âm đạo, vòi trứng, buồng trứng nhưng lại muốn là đàn ông thì luật pháp nghiêm cấm".
Và chính vì luật pháp nghiêm cấm nên chẳng bác sĩ nào ở trong nước dám thực hiện "trọn gói" phẫu thuật này mặc dù tay nghề chuyên môn của họ hoàn toàn đủ khả năng. Tuy nhiên theo bác sĩ Bảo, lâu nay tất cả những trường hợp chuyển giới đều chọn Thái Lan hoặc Hàn Quốc làm nơi tiến hành phẫu thuật. Nắm bắt nhu cầu ấy, một số thẩm mỹ viện trong nước cũng lặng lẽ mổ chuyển giới - nhưng họ chỉ làm một hoặc hai "công đoạn" mà thôi.
Bác sĩ Bảo cho biết: "Thông thường họ mổ cắt bỏ vùng ngực nếu nữ muốn chuyển thành nam, hoặc cấy ngực rồi làm lại phần mông, đùi, chân, sửa lại một số chi tiết trên khuôn mặt cho đậm nét nữ tính nếu nam muốn chuyển thành nữ. Còn tái tạo bộ phận sinh dục thì người chuyển giới phải ra nước ngoài".
Tôi hỏi sao không làm luôn trong nước cho gọn thì bác sĩ Bảo vừa cười vừa nói đùa: "Làm luôn để ông… tương lên báo à! Các thẩm mỹ viện thực hiện công đoạn cắt ngực, cấy ngực đều có giấy phép của ngành chức năng nên họ không phải lo lắng về mặt pháp lý. Còn nếu ai đó thắc mắc, rằng đàn ông sao lại cấy ngực, hoặc đàn bà sao lại bỏ ngực thì họ trả lời đó là ý thích của người ta, luật đâu có cấm! Nhưng nếu tiến hành mổ để "thay đổi hiện trạng" cái "chỗ đó" thì họ không làm mặc dù tay nghề của họ thừa sức làm".
 |
| Mổ xong, "cậu" đã trở thành "cô". |
Quả đúng như vậy! Một khảo sát về "Nhu cầu pháp lý của người chuyển giới" do Viện Nghiên cứu Kinh tế - Xã hội và Môi trường (iSEE), Trung tâm ICS và Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) thực hiện năm 2014 với 230 mẫu phỏng vấn trực tiếp ở Hà Nội và TP HCM cho thấy, 78,1% người có giới tính không phù hợp với giới tính hiện hữu mong muốn được phẫu thuật chuyển giới. 11,1% đã phẫu thuật ít nhất một bộ phận trên cơ thể (ngực, cơ quan sinh dục hoặc cả hai), trong đó 100% các ca mổ liên quan tới bộ phận sinh dục đều được thực hiện ở nước ngoài, 83,3% ca cấy và cắt bỏ ngực thực hiện ở trong nước.
2. Để thực hiện phẫu thuật chuyển giới, một người đàn ông hoặc đàn bà sẽ phải chịu ít nhất 30 lần mổ, từ bộ phận sinh dục đến da mặt, xương hàm, từ mũi đến xương gò má, xương vai, xương chậu, thậm chí là cả eo, mông, đùi. Bác sĩ Bảo cho biết: "Từ nữ chuyển thành nam thì việc tạo hình dương vật tương đối dễ hơn so với tạo hình âm hộ, âm đạo để biến nam thành nữ".
Vẫn theo bác sĩ Bảo, cần phân biệt phẫu thuật chuyển giới và phẫu thuật định giới: "Người muốn chuyển giới là đàn ông hoặc đàn bà vốn đã hoàn hảo về mặt sinh học - nghĩa là bộ phận sinh dục ngoài, trong của họ phù hợp hoàn toàn với bộ nhiễm sắc thể. Tuy nhiên, do đồng tính hoặc cảm thấy mình không thuộc về giới tính thật nên họ muốn biến trai thành gái, biến gái thành trai. Việc phẫu thuật chỉ thỏa mãn được ý thích của họ nhưng nó đi ngược với quy luật tự nhiên, mang lại nhiều hậu quả rất xấu".
Để chuyển giới, người ấy phải sử dụng nột tiết tố (hormone) sinh dục của giới kia mà cụ thể là đàn ông sẽ được cho tiêm, uống progesteron, estrogen, còn đàn bà sẽ được uống, tiêm testoteron trong thời gian từ 1 đến 2 năm, đồng thời phải triệt bỏ nguồn nội tiết tố của giới tính thật bằng cách cắt bỏ tinh hoàn (nếu là nam) hoặc buồng trứng (nếu là nữ) rồi tạo hình cơ quan sinh dục mới.
Bác sĩ Bảo nói: "Nếu nam chuyển thành nữ, sau khi cắt bỏ dương vật, bác sĩ sẽ tạo một âm đạo giả để có thể giao hợp. Với nữ chuyển nam, bác sĩ sẽ tạo hình dương vật gồm nhiều lớp, có độn thêm sụn lấy từ mào xương chậu hoặc xương sườn để tạo độ cứng, bên trong có ống dẫn nước tiểu".
Tiến sĩ Y, Sinh học Đào Đại Cường, nguyên giảng viên khoa Dược, Đại học Y Dược TP HCM nói: "Điều quan trọng nhất và cũng nguy hiểm nhất là sau khi mổ chuyển giới, họ sẽ phải uống hoặc tiêm chất nội tiết của giới tính mới suốt đời, và điều này khiến cuộc sống của họ ngắn đi 20 năm…".
 |
| Một ca phẫu thuật chuyển giới thực hiện tại Thái Lan. |
Tuy nhiên, có một vấn đề mà rất nhiều người thắc mắc, đó là sau khi chuyển giới, cuộc sống tình dục của người chuyển giới sẽ như thế nào và khi "quan hệ", họ có đạt được cảm giác như những người bình thường hay không?
Thạc sĩ, bác sĩ Đào Trần Thái, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Tâm thần, Đại học Y Dược TP HCM giải thích: "Phát xuất từ tâm lý là mình đã lấy lại được giới tính "thật" của mình, cộng với tác dụng của chất nội tiết đồng thời khi tạo hình dương vật hoặc âm hộ, âm đạo, các bác sĩ đã chọn lựa những bộ phận trong cơ thể có nhiều thần kinh cảm giác như một đoạn ruột già, một cuộn da vùng bẹn nên có thể nói, người chuyển giới hoàn toàn có cảm giác như những người khác".
Với phẫu thuật định giới (mổ để đưa một người nào đó về đúng với giới tính thật của họ và phẫu thuật này được luật pháp cho phép), chẳng hạn như trường hợp "nửa nam nửa nữ" - nghĩa là người đó có cơ quan sinh dục của cả đàn ông lẫn đàn bà (tử cung, buồng trứng, tinh hoàn), bác sĩ Nguyễn Giang Hồng, nguyên Trưởng khoa Sản BV quận 3, TP HCM giải thích: "Trong trường hợp này, có hai tiêu chí để bác sĩ "chọn" giới tính cho họ: Đó là tương quan giới tính trong người họ và mong muốn của họ. Bằng cách xác định xem giới tính nào chiếm ưu thế, chẳng hạn như buồng trứng hoạt động tốt hơn, có khả năng sinh hoạt tình dục và có thể có con thì sẽ cắt bỏ tinh hoàn để triệt nguồn nội tiết tố nam, sau đó mới phẫu thuật tạo hình âm hộ, âm đạo. Nếu tinh hoàn "khỏe" hơn, có khả năng sinh hoạt tình dục và cũng có thể có con thì cắt bỏ buồng trứng và tử cung để triệt nguồn nội tiết tố nữ rồi tạo hình dương vật".
Nhưng nếu mổ định giới thành đàn ông mà không thể có con, hoặc mổ định giới thành phụ nữ cũng không thể có con thì trong trường hợp ấy, bác sĩ sẽ tạo hình bộ phận sinh dục dựa theo cái nào giống với thật nhất. Vẫn theo bác sĩ Nguyễn Giang Hồng: "Trong một số trường hợp, phẫu thuật định giới còn được thực hiện theo ý muốn bệnh nhân, bất kể giới tính nào chiếm ưu thế trong cơ thể họ".
Một trong những người đang mong muốn được mổ định giới là Kim Anh, nhân viên của một quán cà phê trên đường Nguyễn Xí, quận Bình Thạnh. "Cô" đã thẳng thắn kể cho tôi nghe về trường hợp của "cô" khi biết tôi là bạn của bác sĩ Hồng: "Sinh ra, lớn lên, ai cũng nói em là con gái nhưng tới năm 16 tuổi, em bỗng… mọc ria mép. Ngực em xẹp lép và không có kinh mặc dù đi tiểu, em vẫn phải tiểu ngồi. Bên cạnh đó, giọng nói em ồ ồ chứ không trong trẻo như các bạn gái khác".
Lo lắng vì sợ con mình bất bình thường, ba má Kim Anh đưa cô đến khám tại BV Bình Dân. Sau khi kiểm tra, bác sĩ cho biết cô là… đàn ông vì hai môi lớn ở cơ quan sinh dục thực chất là bìu; tinh hoàn ẩn nên không nhìn thấy, dương vật ngắn và bị giấu vào trong nên "cô" phải tiểu ngồi.
Kết quả kiểm tra tại một BV chuyên về nội tiết cho thấy bộ nhiễm sắc thể của Kim Anh là 46XY - nghĩa là nhiễm sắc thể của đàn ông, còn nồng độ chất nội tiết testoteron trong máu thì khỏi nói, nó thể hiện "cô" là đàn ông chính hiệu. Kim Anh than thở: "Em rất muốn được trở lại nguyên trạng của mình nhưng chi phí để mổ định giới đắt quá nên ráng chịu một thời gian. Em đang cố gắng dành dụm tiền…"..
3. Theo các bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tạo hình, việc mổ định giới giúp cho những người có giới tính không đúng với giới tính thật, lấy lại nguyên trạng. Khi ấy, cơ quan sinh dục hoàn toàn phù hợp với bộ nhiễm sắc thể.
Bác sĩ Bảo nói: "Với trường hợp nữ giả nam, bác sĩ sẽ cắt bỏ "dương vật" rồi tạo hình âm đạo bằng dùng một đoạn ruột hoặc một cuộn da. Nếu buồng trứng của người ấy vẫn hoạt động tốt thì họ vẫn có thể có kinh, và giao hợp như những người phụ nữ bình thường. Với trường hợp giả nữ như "cô" Kim Anh chẳng hạn, bác sĩ sẽ tạo hình bìu tinh hoàn từ hai môi lớn để đưa tinh hoàn về đúng chỗ, đồng thời bộc lộ dương vật ra ngoài để "cô" có thể thực hiện chức năng của một người đàn ông…".
(Còn nữa)
