Những “đòn đánh thép” trên mặt trận phòng, chống tội phạm kinh tế

Với bản lĩnh vững vàng, tư duy sắc bén và quyết tâm chính trị cao, thời gian qua, nhiều vụ án lớn, phức tạp đã được Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Phòng Cảnh sát kinh tế), Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện, đấu tranh, làm rõ và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Kết quả đó không chỉ góp phần răn đe, phòng ngừa tội phạm mà còn củng cố niềm tin trong nhân dân, giữ vững ổn định an ninh, trật tự, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trao đổi với phóng viên, Thiếu tá Tống Đình Xuân, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế cho biết: Năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, tình hình tội phạm kinh tế trên địa bàn diễn biến hết sức phức tạp, không chỉ gia tăng về số lượng, các hành vi vi phạm còn có sự thay đổi rõ rệt về phương thức, thủ đoạn. Nổi lên là tội phạm tham nhũng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ. Đây là loại tội phạm “ẩn mình” rất sâu trong bộ máy quản lý, có sự cấu kết chặt chẽ giữa các cá nhân có chức vụ, quyền hạn với doanh nghiệp nhằm trục lợi. Các hành vi vi phạm thường được che đậy dưới những lớp vỏ pháp lý, hồ sơ được “làm đẹp”, quy trình được “hợp lý hóa”, gây khó khăn cho công tác phát hiện, điều tra.

“Đây là lĩnh vực đặc biệt khó, bởi đối tượng phạm tội đều là những người có trình độ, hiểu biết pháp luật, có kinh nghiệm trong quản lý và có mối quan hệ xã hội rộng, hoạt động khép kín, có sự phân công vai trò rõ ràng, sẵn sàng xóa dấu vết, hợp thức hóa sai phạm. Với loại tội phạm này, không chỉ đòi hỏi nghiệp vụ sâu, mà còn cần bản lĩnh chính trị vững vàng, sự kiên trì và quyết tâm rất cao của lực lượng điều tra”, Thiếu tá Tống Đình Xuân nhấn mạnh.

Thực tiễn minh chứng, trong các lĩnh vực như đầu tư công, đấu thầu, đấu giá quyền sử dụng đất, việc “bắt tay” giữa doanh nghiệp và một số cán bộ thoái hóa đã tạo ra những “nhóm lợi ích”, làm méo mó môi trường đầu tư, gây thất thoát lớn cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, với phương châm chủ động nắm tình hình từ sớm, từ xa, lực lượng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa đã phát hiện, khởi tố nhiều vụ án lớn, trong đó nổi lên 2 vụ đặc biệt nghiêm trọng, đối tượng phạm tội là cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh, sở, ngành...

Điển hình là vụ án vi phạm quy định về quản lý đất đai tại dự án công trình hỗn hợp và nhà ở thuộc lô C4, C5 khu đô thị Nam phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa do Tập đoàn FLC làm chủ đầu tư. Qua điều tra, Cơ quan CSĐT đã khởi tố 4 bị can nguyên là Phó Chủ tịch UBND tỉnh và Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh. Những sai phạm được chỉ rõ trong quá trình thẩm định giá đất, giao đất, phê duyệt dự án đã gây thất thoát lớn cho ngân sách nhà nước nhiều tỷ đồng. Đặc biệt, vụ án liên quan đến Công ty TNHH Tập đoàn bất động sản Đông Á do Cao Tiến Đoan cầm đầu được coi là một trong những vụ án điển hình, thể hiện rõ quyết tâm “không có vùng cấm” của lực lượng Công an.

Quá trình điều tra đã làm rõ 2 nhóm hành vi phạm tội. Thứ nhất là hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Đối tượng đã chỉ đạo lập 2 hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu, bỏ ngoài sổ sách số tiền lớn, trốn thuế, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Thứ hai là hành vi đưa hối lộ, nhận hối lộ và vi phạm quy định trong hoạt động đấu giá tài sản tại dự án khu dân cư Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa. Cụ thể, dù chưa đủ điều kiện pháp lý, doanh nghiệp vẫn tiến hành bán hàng trăm lô đất, thu lợi bất chính gần 200 tỷ đồng. Để thực hiện hành vi này, đối tượng đã móc nối với một số cán bộ trong hệ thống chính quyền nhằm “chạy” dự án, “hợp thức hóa” các thủ tục.

Kết quả điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 21 bị can với nhiều tội danh khác nhau, trong đó nhiều bị can từng là cán bộ giữ chức vụ quan trọng do Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý... Đây là minh chứng rõ ràng cho sự nghiêm minh của pháp luật, đồng thời khẳng định quyết tâm của lực lượng Công an trong việc xử lý triệt để các hành vi tham nhũng, bất kể người vi phạm là ai.

Thực tế cho thấy, một trong những biểu hiện phổ biến của tội phạm tham nhũng là việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi. Quyền lực, thay vì phục vụ nhân dân, lại bị biến thành công cụ phục vụ lợi ích cá nhân. Không ít trường hợp cán bộ cố tình gây khó khăn, kéo dài thời gian giải quyết thủ tục hành chính nhằm buộc doanh nghiệp, người dân phải chi “phí ngoài luồng”. Từ việc cấp phép đầu tư, phê duyệt dự án đến giải quyết hồ sơ đất đai, xây dựng... đều có thể trở thành “điểm nghẽn” nếu không có sự “bôi trơn”.

Đáng chú ý, các hành vi này ngày càng được che đậy tinh vi hơn, thông qua việc nhận quà biếu, lợi ích vật chất hoặc phi vật chất dưới nhiều hình thức... Đằng sau những quyết định hành chính tưởng chừng hợp pháp, không ít trường hợp là sự chi phối của lợi ích cá nhân. Hệ lụy của những hành vi này không chỉ là thiệt hại về kinh tế mà còn làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào bộ máy công quyền, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư, kinh doanh. Vì vậy, việc phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, chức vụ không chỉ mang ý nghĩa trừng trị mà còn có tác dụng răn đe, phòng ngừa, góp phần xây dựng nền hành chính minh bạch, liêm chính.

Song song với đấu tranh tội phạm tham nhũng, lực lượng Cảnh sát kinh tế còn tập trung mạnh vào các loại tội phạm liên quan đến hàng giả, thực phẩm bẩn là những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người dân. Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an và lãnh đạo công an tỉnh, đơn vị xác định rõ quan điểm, phải xử lý tận gốc, từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, không làm nửa vời, không “cắt ngọn”... Điển hình là chuyên án triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm giả quy mô lớn do Nguyễn Mạnh Tú cầm đầu.

Cơ quan Công an đã đồng loạt khám xét nhiều địa điểm tại các tỉnh, thu giữ hàng nghìn sản phẩm và khối lượng lớn nguyên liệu, máy móc. Cùng thời điểm, một đường dây khác cũng bị bóc gỡ với số lượng tang vật đặc biệt lớn, hàng nghìn hộp thực phẩm chức năng, hàng chục tấn nguyên liệu và hàng triệu bao bì, nhãn mác. Nếu trót lọt, số hàng hóa này có thể mang lại lợi nhuận lên tới hàng trăm tỷ đồng. Những con số đó cho thấy mức độ nguy hiểm của loại tội phạm này, khi chúng sẵn sàng đánh đổi sức khỏe cộng đồng để trục lợi.

Bên cạnh hàng giả, tình trạng thực phẩm bẩn cũng diễn biến phức tạp. Lợi dụng tâm lý ham rẻ của người tiêu dùng, các đối tượng thu mua thực phẩm kém chất lượng, thậm chí nhiễm bệnh, sau đó “phù phép” bằng hóa chất để đưa ra thị trường.

Theo Thượng tá Lương Ngọc Hải, Phó trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, đấu tranh với loại tội phạm này rất khó khăn do phải thực hiện giám định chất lượng, mất nhiều thời gian, trong khi đối tượng phạm tội tìm cách tiêu thụ nhanh để xóa dấu vết. Dù vậy, với quyết tâm cao, thời gian qua, lực lượng Cảnh sát kinh tế vẫn kiên trì bám sát địa bàn, phát hiện nhiều vụ việc nghiêm trọng. Điển hình là vụ vận chuyển hơn 7 tấn cá khoai chứa hóa chất độc hại. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy toàn bộ số cá này chứa Formol, đây là chất cực độc bị cấm sử dụng trong bảo quản thực phẩm. Hay, như vụ việc giết mổ, tiêu thụ lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi. Dù không lây sang người, nhưng hành vi này gây nguy cơ phát tán dịch bệnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành chăn nuôi.

Những vụ việc trên cho thấy sự liều lĩnh, bất chấp pháp luật của các đối tượng, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của lực lượng Công an trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Ngoài những lĩnh vực trên, thời gian qua, Phòng Cảnh sát kinh tế còn phát hiện, bắt giữ, xử lý hàng loạt vụ việc liên quan đến hành vi buôn bán động vật quý hiếm, xả thải môi trường, khai thác khoáng sản trái phép, mua bán hóa đơn, gây thất thoát rất nhức nhối...

Với tinh thần tấn công quyết liệt các loại tội phạm, năm 2025, Phòng Cảnh sát kinh tế đã thụ lý điều tra 153 vụ, với 608 bị can; phát hiện, xử lý 97 vụ vi phạm về kinh tế; thu nộp ngân sách hơn 770 triệu đồng; xử lý hành chính 56 vụ, thu hơn 8,6 tỷ đồng. Đặc biệt, đã khởi tố 13 vụ án tham nhũng với 36 bị can, thu hồi hơn 26 tỷ đồng. Chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026, lực lượng đã phát hiện, xử lý 412 vụ việc; khởi tố 41 vụ với 131 bị can; xử lý hành chính 372 trường hợp; thu nộp ngân sách gần 3 tỷ đồng. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả công tác đấu tranh, mà còn cho thấy sự nỗ lực không ngừng nghỉ của lực lượng Cảnh sát kinh tế trong việc giữ vững an ninh kinh tế.

Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Thời gian tới, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, dự báo các loại tội phạm kinh tế có xu hướng liên kết xuyên địa bàn, xuyên quốc gia, sử dụng công nghệ cao để che giấu hành vi vi phạm... Do vậy, lực lượng Cảnh sát kinh tế sẽ tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao trình độ chuyên môn, tăng cường ứng dụng công nghệ, đồng thời đẩy mạnh phối hợp với các ngành chức năng, tấn công quyết liệt, đánh trúng, đánh đúng các loại tội phạm, nhất là tội phạm liên quan đến tham nhũng, chức vụ, môi trường, hàng giả, hàng nhái... trên nguyên tắc “thượng tôn pháp luật”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Những “đòn đánh thép” trên mặt trận phòng, chống tội phạm kinh tế không chỉ góp phần bảo vệ tài sản của Nhà nước, quyền lợi của người dân, mà còn tạo lập môi trường đầu tư lành mạnh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Thực tiễn minh chứng, mỗi chiến công là kết tinh của trí tuệ, bản lĩnh và sự hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ Công an - những người đang ngày đêm giữ vững kỷ cương phép nước, vì bình yên cuộc sống.