Những chuyên gia “nhặt rác mạng”

Hằng ngày, một số người trên các mạng xã hội thường chia sẻ những hình ảnh phạm tội ghê rợn như lạm dụng tình dục, bạo lực thái quá hay giết người. Chúng ta hiếm khi được phép xem hay tận mắt nhìn thấy những hình ảnh này, bởi vì một đội đặc nhiệm tuyệt mật ở châu Á đã gỡ bỏ chúng xuống. Có thể nói đây là một trong những nghề bất an nhất thế giới.

Michael nhìn thấy trẻ em bị lạm dụng mỗi ngày - nhưng anh không phải là nhà hoạt động xã hội. Anh thường xuyên thấy những vụ cưỡng hiếp thô bạo, nhưng anh không phải là cảnh sát. Anh chứng kiến nhiều vụ hành quyết đẫm máu, nhưng anh không phải là kẻ khủng bố. Anh từng bước qua những cái xác bị phân thây, mà anh không phải là binh sĩ chiến trường. Michael năm nay 20 tuổi, hiện sống tại Philippines.

Cách nay không lâu, anh xin vào làm việc trên danh nghĩa chuyên viên điều phối nội dung, tức là người có quyền xóa bỏ khỏi mạng Internet những hình ảnh đồi bại nhất trong ứng xử của con người. Trong công việc, anh (và các cộng sự của mình) chứng kiến những hình ảnh kinh khủng hơn các sĩ quan cảnh sát nhìn thấy trong nghề điều tra của họ.

Điều phối viên nội dung phải dán mắt vào màn hình suốt 10 giờ để duyệt những nội dung vi phạm trên hình ảnh và video.
Điều phối viên nội dung phải dán mắt vào màn hình suốt 10 giờ để duyệt những nội dung vi phạm trên hình ảnh và video.

Mới 6 giờ sáng, nhiệt độ ở thủ đô Manila (Philippines) đã gần 30oC. Michael phải đón xe buýt đi hơn 1 giờ mới đến văn phòng làm việc, một tòa nhà trông như cái hộp quẹt và hầu như làm bằng kính. Trong những văn phòng như thế, các nhân viên làm công việc lọc và kiểm duyệt Internet cho hơn 1,5 tỷ người Mỹ và châu Âu.

Các công ty ảo khổng lồ như TaskUs - nơi ký hợp đồng với nhiều công ty mạng khổng lồ khác như Tinder (ứng dụng hẹn hò) hay mạng thổ lộ (confession network) ẩn danh Whisper - tiến hành nhiều công việc dọn rác sau bức tường mạng xã hội. Từ đây, các nhà mạng Facebook, Google và Twitter quyết định chiêu mộ các chuyên gia điều tiết nội dung, để giúp họ loại bỏ các nội dung độc hại.

Các nhóm kiểm duyệt dọn sạch những hình ảnh ô uế nhất trên mạng trải rộng toàn cầu cho các công ty này. Máy tính của Michael đã mở và hoạt động ngay khi anh đến bàn làm việc - chẳng bao giờ nó bị ngắt kết nối. Anh sẽ ngồi đó suốt 10 giờ kế tiếp, và xem những thứ chẳng ai xem được. Nhưng nói chính xác thì những điều phối viên nội dung kiểm soát dữ liệu ra sao?

Ở một số mạng, một thuật toán được sử dụng để kiểm soát những vi phạm đối với nội quy đưa nội dung lên mạng trong thời gian thực: ảnh khỏa thân, khẩu hiệu kích động thù hận, bạo hành thú nuôi, v.v… Những hình ảnh và video khả nghi, và những nội dung đưa lên đầy tính đả kích sẽ bị đánh dấu để điều tra thêm.

Ở các mạng khác, như Facebook, nội dung chỉ bị kiểm tra khi ảnh tải lên bị người dùng báo cáo vi phạm, có nghĩa là hầu như mọi thứ đều có thể đưa lên đó. Cuối cùng, các nội dung bị đánh dấu sẽ được những điều phối viên như Michael kiểm tra, bởi vì không có thuật toán nào có thể chỉ ra sự khác biệt giữa nghệ thuật và khiêu dâm.

Hành vi thân mật giữa hai người là hành vi tình dục hay một bức tranh thời kỳ Phục hưng? Một bé trai "cuổng trời" là ảnh ấu dâm hay ảnh chụp cháu bé trong kỳ nghỉ hè ở bãi biển? Chỉ có con người mới phân biệt được sự khác nhau ấy.

Các điều phối viên nội dung phải "gồng mình" xem những hình ảnh và video trắng đen lẫn lộn như thế này và phải xử lý xấp xỉ 1.000 hình ảnh và video mỗi ngày trong khi họ chỉ có vài giây để quyết định nên hay không nên cho lưu thông trên mạng một bức ảnh.

Chỉ có khoảng 100.000 điều phối viên làm việc tại Philippines, nhưng chẳng ai biết chính xác con số - các công ty chắc chắn không bao giờ "nổ" về các chiến dịch dọn rác như thế này. Họ muốn trong tâm trí mọi người luôn giữ hình ảnh về một mạng Internet sạch sẽ, một sự yên bình và huyền thoại về công nghệ - đó không là nơi người ta quyết định những gì chúng ta được phép xem.

Các điều phối viên không được phép tiết lộ về công việc của họ, thậm chí Michael cũng không thể bàn chuyện này nọ trong công việc với đồng sự của mình. Cả ba người dán mắt lên màn hình và bản quy tắc dài ngoằng, hầu xác định xem nội dung nào không thích hợp  thì loại bỏ ngay. Niêm luật bí mật này bị rò rỉ ra ngoài từ một cựu nhân viên "bất trung" của Công ty Điều phối nội dung oDesk (nay là Upwork, một công ty làm việc cho Facebook).

Dù rằng cẩm nang được soạn thảo từ năm 2012, nhiều điều trong đó ngày nay vẫn chuẩn: phụ nữ không được phép cởi trần  trong khi đàn ông cởi trần là vô tư. Cho con bú bị kiểm duyệt, trong khi một số cảnh bạo lực lại được chấp nhận, nếu như không quá lộ liễu. Tuy nhiên, vẫn có một số nội dung cần được cấp giám sát của điều phối viên quyết định, ví dụ lời nói kích động hận thù. Các điều phối viên biết rõ ngôn ngữ nào sẽ xử lý những nội dung tải lên của ngôn ngữ đó, và tất nhiên sẽ được đào tạo về luật trước khi làm công việc này.

Ba tháng sau, Michael bỏ công việc điều phối nội dung. Anh cho biết: "Tệ nhất là phải xem các ảnh ấu dâm. Tôi không thể chịu nổi nữa rồi". Michael, cũng như một số cựu nhân viên khác tâm sự rằng hiếm có ai làm việc ở đó lâu hơn 5 tháng.

Sự giúp đỡ về mặt tâm lý chỉ dành cho những ai làm việc này trên 2 năm. Nhưng trong 5 tháng làm việc điều phối nội dung, anh đã xóa khoảng 10.000 ảnh và video, điều đó có thể có tác dụng ngược: giúp bảo vệ một số tên tội phạm, bởi vì một số hình ảnh có thể đưa ra bằng chứng phạm pháp khó chối cãi hoặc hỗ trợ công việc điều tra của cảnh sát!

Lệ Đào (theo World of Knowledge, 1-2017)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.