Những câu chuyện về biển cả nổi tiếng thế giới năm 2017

Tuy có những thành công trong cuộc chiến chống lại nạn săn trộm cá heo, cá voi, nhưng năm 2017 này loài người lại thêm phần đau xót khi biết rằng 2 giống loài này đang sắp sửa tuyệt chủng.

Siêu bão tàn phá

Mỗi năm, biển cả "ban tặng" cho nhân loại các cơn bão, nhưng 2017 thực sự là một năm đáng nhớ. Hồi cuối tháng 8 năm 2017, siêu bão Harvey đã đổ bộ vào vùng duyên hải tiểu bang Texas (Mỹ), cơn bão đã rót tới 1.524 mm nước mưa phủ khắp Texas.

Gió mạnh và mưa xối xả của siêu bão Harvey đã gây ngập lụt trên diện rộng và tạo nên một thảm họa thiên nhiên ngốn tới 100 tỷ USD.

Chưa hết, vào đầu tháng 9 năm 2017, siêu bão Irma lại càn quét quần đảo Caribe, Florida Keys và duyên hải Tây Florida. Siêu bão Irma hoành hành suốt 37 tiếng với sức gió lên tới 185 dặm/giờ. Nhiều hòn đảo bị san bằng và vẫn đang chậm chạp phục hồi. Trên bờ biển vịnh Tampa (Florida) là cảnh tượng hoang tàn do gió Irma quật đổ.

Tàn ác hơn khi siêu bão Maria lại quất vào vịnh Caribe gây lở đất vào cuối tháng 9 năm 2017 trên hòn đảo nhỏ Dominica và trực chỉ Puerto Rico.

Số nạn nhân của siêu bão Maria không ngừng tăng lên trên lãnh thổ Mỹ. Suốt 10 tuần, một nửa cư dân trên đất Mỹ sống trong cảnh bị mất điện. Mệt mỏi hơn khi xuất hiện một cơn lốc nhiệt đới (rất hiếm gặp) đã đổ bộ vào Ireland và Vương quốc Anh, Châu Á và đặc biệt là Việt Nam cũng đối mặt với một mùa mưa bão tàn phá nặng nề; người Hy Lạp nhìn thấy một trận lụt được hình thành từ một dạng bão gọi là "Medicane".

Mỗi một cơn siêu bão trong số này lại rất khốc liệt và gây chết người. Và khi mà các đại dương ngày càng ấm lên do biến đổi khí hậu thì bão dữ thập phần mạnh hơn.

Cá heo, cá voi bên bờ vực tuyệt chủng

Tuy có những thành công trong cuộc chiến chống lại nạn săn trộm cá heo, cá voi, nhưng năm 2017 này loài người lại thêm phần đau xót khi biết rằng 2 giống loài này đang sắp sửa tuyệt chủng.

Trước hết là câu chuyện thành công nhưng sau đó đã biến thành thảm kịch. Các chuyên gia nói rằng loài cá voi Bắc Đại Tây Dương đã bắt đầu hồi phục trở lại với chỉ từ 100 con cá voi mẹ, nhưng số lượng này không đảm bảo cho sự tồn vong của loài động vật này. Nhiều con cá voi, cá heo bị giết hại mỗi năm bởi các cuộc tấn công của tàu bè và bằng các dụng cụ sát cá. Tại vịnh California hiện chỉ còn 30 cá thể cá heo Vaquita.

Nhưng loài cá heo Vaquita cũng bị giảm số lượng do bị mắc kẹt trong lưới đánh cá do ngư dân khai thác loài cá đặc hữu Totoaba. Luật đánh bắt cá lại ban hành quá trễ nải. Nhìn chung số phận của 2 loài động vật này không tốt, nhưng chúng cũng không chắc sẽ biến mất mãi mãi. 

Xã hội bạch tuộc

Bạch tuộc khét tiếng là sinh vật kỳ lạ, và sự lạ của chúng liên tục được con người khám phá thêm.

Năm 2017 này, các nhà nghiên cứu đã khám phá ra các loại bạch tuộc, và mực đã tiến hóa theo những cách thức hoàn toàn mới, chúng lệ thuộc vào các dạng đột biến trên mức độ ADN, giống như các cơ thể sinh vật khác trên hành tinh, những loài sinh vật này đã phát triển ra cách thức nhằm chiếm quyền điều khiển hệ thống và chỉnh sửa ARN (cơ sở di truyền ở cấp độ phân tử), đạt được bước thứ 2 trong chuỗi các hướng dẫn di truyền. Dù có vẻ dùng di truyền "hành tinh lạ", một số loài bạch tuộc có vẻ tương tự nhau.

Từng được xem là loài sinh vật đơn độc, nhưng gần đây các nhà khoa học khẳng định rằng chúng là loài sống quần tụ ở các "thủy tinh cung" và có một cộng đồng xã hội phát triển cao.

Biến đổi màu sắc địa cầu

Ngày hôm nay, Trái đất có màu xanh nước biển và xanh lá cây, trong khi ở 2 cực Bắc và Nam lại có màu trắng. Nhưng không phải màu sắc của Trái đất luôn là vậy. Có 2 giai đoạn Trái đất được phủ bởi băng - một giai đoạn gọi là "bóng tuyết địa cầu - rồi khi Trái đất tan băng, hàng tấn chất dinh dưỡng đã trôi xuống biển. 

Thế rồi, vi khuẩn dưới đáy đại dương đã biến thành môi trường cho tảo chế ngự, làm thức ăn cho các loài động vật đầu tiên. Cách đây khoảng 4,5 triệu năm, là những thay đổi về cuộc cách mạng băng hà tan chảy. Một nghiên cứu chỉ ra rằng cá voi có kích thước thân thể to đùng là do sự tương tác của chúng với các vùng biển giàu chất dinh dưỡng, và khi các băng hà phình ra và tan chảy. Không chỉ là băng thay đổi theo thời gian, Ô xy cũng là thứ làm nên sự sống. 

Năm 2017 này, các nhà khoa học cũng khám phá ra một số dạng sự sống hình thành từ những vùng biển cạn kiệt ô xy, bao gồm vụ nổ Cambrian xảy ra cách đây 540 triệu năm.

Bí ẩn hiện tượng cá lên bờ

Khi các loài động vật trôi dạt vào bờ, nó thường là một dấu hiệu xấu và kêu gọi một lời giải thích. Đơn cử là một bí ẩn về một tốp khoảng hơn 20 con bạch tuộc đã nổi lên trên một bờ biển ở xứ Wales (Anh) vào tháng 10 năm 2017. 

Hay một loạt những con cá mập và cá đuối đột ngột nổi lên trên các bãi biển ở California vào đầu năm 2017, và bị nghi ngờ là chúng đã bị nhiễm một loài ký sinh trùng ăn óc gọi là "cá lây nhiễm". Kinh dị hơn khi một đám "dưa chuột biển" đột ngột xuất hiện ở vùng duyên hải Tây nước Mỹ từ Oregon đến Alaska, và các nhà khoa học đang nhức đầu không hiểu lý do tại sao. 

Cá voi di cư là không mới mẻ, nhưng lại rất không bình thường, và một cuộc nghiên cứu trong năm 2017 này nói rằng đôi khi loài cá voi làm thế với hiện tượng Bắc Cực Quang. NASA và các cộng sự đang tìm ra một giả thuyết chứng minh về sự thay đổi từ trường trong một cơn bão mặt trời có nghĩa là loài cá voi mất cách tiếp cận với hệ thống định vị GPS của chúng, và đi sai đường, tràn lên bờ.

Nguyễn Thanh Hải

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.