Những câu chuyện về biển cả nổi tiếng thế giới năm 2017

Tuy có những thành công trong cuộc chiến chống lại nạn săn trộm cá heo, cá voi, nhưng năm 2017 này loài người lại thêm phần đau xót khi biết rằng 2 giống loài này đang sắp sửa tuyệt chủng.

Siêu bão tàn phá

Mỗi năm, biển cả "ban tặng" cho nhân loại các cơn bão, nhưng 2017 thực sự là một năm đáng nhớ. Hồi cuối tháng 8 năm 2017, siêu bão Harvey đã đổ bộ vào vùng duyên hải tiểu bang Texas (Mỹ), cơn bão đã rót tới 1.524 mm nước mưa phủ khắp Texas.

Gió mạnh và mưa xối xả của siêu bão Harvey đã gây ngập lụt trên diện rộng và tạo nên một thảm họa thiên nhiên ngốn tới 100 tỷ USD.

Chưa hết, vào đầu tháng 9 năm 2017, siêu bão Irma lại càn quét quần đảo Caribe, Florida Keys và duyên hải Tây Florida. Siêu bão Irma hoành hành suốt 37 tiếng với sức gió lên tới 185 dặm/giờ. Nhiều hòn đảo bị san bằng và vẫn đang chậm chạp phục hồi. Trên bờ biển vịnh Tampa (Florida) là cảnh tượng hoang tàn do gió Irma quật đổ.

Tàn ác hơn khi siêu bão Maria lại quất vào vịnh Caribe gây lở đất vào cuối tháng 9 năm 2017 trên hòn đảo nhỏ Dominica và trực chỉ Puerto Rico.

Số nạn nhân của siêu bão Maria không ngừng tăng lên trên lãnh thổ Mỹ. Suốt 10 tuần, một nửa cư dân trên đất Mỹ sống trong cảnh bị mất điện. Mệt mỏi hơn khi xuất hiện một cơn lốc nhiệt đới (rất hiếm gặp) đã đổ bộ vào Ireland và Vương quốc Anh, Châu Á và đặc biệt là Việt Nam cũng đối mặt với một mùa mưa bão tàn phá nặng nề; người Hy Lạp nhìn thấy một trận lụt được hình thành từ một dạng bão gọi là "Medicane".

Mỗi một cơn siêu bão trong số này lại rất khốc liệt và gây chết người. Và khi mà các đại dương ngày càng ấm lên do biến đổi khí hậu thì bão dữ thập phần mạnh hơn.

Cá heo, cá voi bên bờ vực tuyệt chủng

Tuy có những thành công trong cuộc chiến chống lại nạn săn trộm cá heo, cá voi, nhưng năm 2017 này loài người lại thêm phần đau xót khi biết rằng 2 giống loài này đang sắp sửa tuyệt chủng.

Trước hết là câu chuyện thành công nhưng sau đó đã biến thành thảm kịch. Các chuyên gia nói rằng loài cá voi Bắc Đại Tây Dương đã bắt đầu hồi phục trở lại với chỉ từ 100 con cá voi mẹ, nhưng số lượng này không đảm bảo cho sự tồn vong của loài động vật này. Nhiều con cá voi, cá heo bị giết hại mỗi năm bởi các cuộc tấn công của tàu bè và bằng các dụng cụ sát cá. Tại vịnh California hiện chỉ còn 30 cá thể cá heo Vaquita.

Nhưng loài cá heo Vaquita cũng bị giảm số lượng do bị mắc kẹt trong lưới đánh cá do ngư dân khai thác loài cá đặc hữu Totoaba. Luật đánh bắt cá lại ban hành quá trễ nải. Nhìn chung số phận của 2 loài động vật này không tốt, nhưng chúng cũng không chắc sẽ biến mất mãi mãi. 

Xã hội bạch tuộc

Bạch tuộc khét tiếng là sinh vật kỳ lạ, và sự lạ của chúng liên tục được con người khám phá thêm.

Năm 2017 này, các nhà nghiên cứu đã khám phá ra các loại bạch tuộc, và mực đã tiến hóa theo những cách thức hoàn toàn mới, chúng lệ thuộc vào các dạng đột biến trên mức độ ADN, giống như các cơ thể sinh vật khác trên hành tinh, những loài sinh vật này đã phát triển ra cách thức nhằm chiếm quyền điều khiển hệ thống và chỉnh sửa ARN (cơ sở di truyền ở cấp độ phân tử), đạt được bước thứ 2 trong chuỗi các hướng dẫn di truyền. Dù có vẻ dùng di truyền "hành tinh lạ", một số loài bạch tuộc có vẻ tương tự nhau.

Từng được xem là loài sinh vật đơn độc, nhưng gần đây các nhà khoa học khẳng định rằng chúng là loài sống quần tụ ở các "thủy tinh cung" và có một cộng đồng xã hội phát triển cao.

Biến đổi màu sắc địa cầu

Ngày hôm nay, Trái đất có màu xanh nước biển và xanh lá cây, trong khi ở 2 cực Bắc và Nam lại có màu trắng. Nhưng không phải màu sắc của Trái đất luôn là vậy. Có 2 giai đoạn Trái đất được phủ bởi băng - một giai đoạn gọi là "bóng tuyết địa cầu - rồi khi Trái đất tan băng, hàng tấn chất dinh dưỡng đã trôi xuống biển. 

Thế rồi, vi khuẩn dưới đáy đại dương đã biến thành môi trường cho tảo chế ngự, làm thức ăn cho các loài động vật đầu tiên. Cách đây khoảng 4,5 triệu năm, là những thay đổi về cuộc cách mạng băng hà tan chảy. Một nghiên cứu chỉ ra rằng cá voi có kích thước thân thể to đùng là do sự tương tác của chúng với các vùng biển giàu chất dinh dưỡng, và khi các băng hà phình ra và tan chảy. Không chỉ là băng thay đổi theo thời gian, Ô xy cũng là thứ làm nên sự sống. 

Năm 2017 này, các nhà khoa học cũng khám phá ra một số dạng sự sống hình thành từ những vùng biển cạn kiệt ô xy, bao gồm vụ nổ Cambrian xảy ra cách đây 540 triệu năm.

Bí ẩn hiện tượng cá lên bờ

Khi các loài động vật trôi dạt vào bờ, nó thường là một dấu hiệu xấu và kêu gọi một lời giải thích. Đơn cử là một bí ẩn về một tốp khoảng hơn 20 con bạch tuộc đã nổi lên trên một bờ biển ở xứ Wales (Anh) vào tháng 10 năm 2017. 

Hay một loạt những con cá mập và cá đuối đột ngột nổi lên trên các bãi biển ở California vào đầu năm 2017, và bị nghi ngờ là chúng đã bị nhiễm một loài ký sinh trùng ăn óc gọi là "cá lây nhiễm". Kinh dị hơn khi một đám "dưa chuột biển" đột ngột xuất hiện ở vùng duyên hải Tây nước Mỹ từ Oregon đến Alaska, và các nhà khoa học đang nhức đầu không hiểu lý do tại sao. 

Cá voi di cư là không mới mẻ, nhưng lại rất không bình thường, và một cuộc nghiên cứu trong năm 2017 này nói rằng đôi khi loài cá voi làm thế với hiện tượng Bắc Cực Quang. NASA và các cộng sự đang tìm ra một giả thuyết chứng minh về sự thay đổi từ trường trong một cơn bão mặt trời có nghĩa là loài cá voi mất cách tiếp cận với hệ thống định vị GPS của chúng, và đi sai đường, tràn lên bờ.

Nguyễn Thanh Hải

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.