Nhật Bản ứng dụng công nghệ giúp đỡ người cao tuổi sa sút trí tuệ

Trong bối cảnh dân số Nhật Bản già đi nhanh chóng, nước này đang hình dung ra những thay đổi cơ bản, ngay cả trong cơ sở hạ tầng. Liệu giám sát điện tử có phải là một câu trả lời cho căn bệnh sa sút trí tuệ không?

Các nỗ lực giám sát của Nhật Bản đặt ra những câu hỏi hóc búa mà các quốc gia trên toàn cầu phải đối mặt khi dân số của họ già đi nhanh chóng: làm thế nào để quản lý chi phí chăm sóc khổng lồ cho những người cao tuổi, cũng như chi phí xã hội cho gia đình và những người thân yêu khác.

Vẫn còn nhiều quan ngại

Ở thành phố Itami, tỉnh Hyogo, ngoại ô Osaka, hơn 1.000 cảm biến được lắp dọc các con phố, mỗi thiết bị được trang trí bằng một hình hoạt hình tươi cười được bao quanh bởi các bộ phát Wi-Fi. Khi người cao tuổi ra ngoài đi bộ, hệ thống đã ghi lại vị trí của họ thông qua một đèn hiệu ẩn trong ví của người cao tuổi và gửi cho gia đình họ một luồng cảnh báo. Khi người cao tuổi đi lạc, gia đình có thể dễ dàng tìm thấy họ.

Itami là một trong số các địa phương đã chuyển sang theo dõi điện tử khi Nhật Bản tìm cách xử lý căn bệnh sa sút trí tuệ mà nhiều người cao tuổi mắc phải. Các chương trình đưa ra lời cam kết bảo vệ những người bị suy giảm nhận thức trong khi giúp họ duy trì một số hoạt động độc lập, nhưng chúng cũng làm dấy lên mối lo sợ về sự tiếp cận quá mức của hệ thống “giám sát thông minh”.

Hệ thống giám sát ở Itami là một trong những ví dụ về sự thích ứng này. Một số người, bao gồm cả những người mắc chứng bệnh này, đã nêu lên những lo ngại nghiêm trọng về tình trạng bị theo dõi; cảnh báo rằng sự tiện lợi và yên tâm do giám sát mang lại có thể đe dọa nhân phẩm và tự do của những người bị theo dõi.

Người Nhật rất bảo vệ quyền riêng tư cá nhân của họ và nhiều thành phố đã áp dụng các hình thức theo dõi điện tử ít xâm phạm hơn. Kumiko Nagata, trưởng nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Đào tạo và Nghiên cứu Chăm sóc Người mất trí Tokyo, nói với New York Times rằng cho dù sử dụng bất kỳ công cụ nào, giá trị của các hệ thống Nhật Bản cuối cùng sẽ được xác định bởi cách chúng được sử dụng. Theo bà, các ứng dụng thường hứa hẹn mang lại cho người dùng nhiều quyền tự do hơn bằng cách giảm bớt nỗi lo sợ rằng họ sẽ bị lạc. Tuy nhiên, bà lo lắng rằng các hệ thống sẽ “chỉ được sử dụng như công cụ để đối phó với những người có vấn đề”, có nghĩa là những người trở thành gánh nặng cho gia đình hoặc các quan chức quản lý.

Năm 2020, chính phủ Nhật Bản đã ban hành chính sách quốc gia đầu tiên về chứng mất trí nhớ, và kể từ đó, chính phủ đã rất khó khăn để xây dựng một khuôn khổ pháp lý nhằm đáp ứng tốt hơn cho những người mắc chứng bệnh này.

Một kết quả chính là sự tập trung ngày càng tăng vào việc giúp đỡ những người bị sa sút trí tuệ “khi về già” - thay vì gửi họ vào viện dưỡng lão - với hy vọng cải thiện chất lượng cuộc sống của họ và giảm bớt gánh nặng cho các cơ sở chăm sóc đang quá tải.

Tuy nhiên dịch vụ chăm sóc người bị sa sút trí tuệ tại nhà có thể là nguyên nhân chính gây lo lắng cho những người chăm sóc và những người bị suy giảm nhận thức. Mặc dù nhiều địa phương ở Nhật Bản cung cấp dịch vụ chăm sóc ban ngày cho người lớn, nhưng nó có thể tốn kém và để lại khoảng trống trong giám sát đối với những người hay đi lang thang.

Các chính sách quốc gia và thông điệp về hỗ trợ những người bị sa sút trí tuệ thường mâu thuẫn với kỳ vọng của xã hội và hành vi của chính quyền địa phương. Các gia đình đôi khi giấu giếm những người bị sa sút trí tuệ vì sợ rằng những hành vi thất thường có thể thu hút sự kỳ thị của xã hội hoặc gây bất tiện cho cộng đồng. Đối với những người nhiều lần đi lang thang, cảnh sát có thể gây áp lực buộc gia đình phải giữ họ trong nhà hoặc theo dõi chặt chẽ hành động của họ.

Nhật Bản ứng dụng công nghệ giúp đỡ người cao tuổi sa sút trí tuệ -0
Là quốc gia có dân số già nhất thế giới, Nhật Bản dễ bị tổn thương nhất bởi sự ảnh hưởng của chứng sa sút trí tuệ

Tìm kiếm các giải pháp

Thành phố Takasaki ở miền Trung Nhật Bản đã giới thiệu hệ thống theo dõi GPS của riêng họ vào năm 2015. Giống như ở Itami, những người chăm sóc ở Takasaki có thể đơn phương chia sẻ hình ảnh của các phường của họ và cho phép cảnh sát truy cập vào vị trí dữ liệu.

Thị trưởng của Itami, Yasuyuki Fujiwara, nói rằng khi lần đầu tiên ông đề xuất một chương trình giám sát, ông đã “lo lắng về nhận thức rằng chúng tôi sẽ theo dõi các công dân”. Ông Fujiwara ban đầu bày tỏ ý tưởng đó như một công cụ để ngăn chặn tội phạm và để mắt đến trẻ em khi chúng đi học. Chẳng bao lâu sau, các camera bắt đầu xuất hiện trên toàn thành phố, vị trí của chúng được chọn sau sự tham vấn với người dân. Năm 2015, thành phố đã mở chương trình này cho các gia đình người cao tuổi thường đi lang thang.

Bản thân các camera không theo dõi mọi người. Chúng được trang bị bộ thu liên lạc với các đèn hiệu nhỏ do những người đăng ký tham gia chương trình mang theo. Khi người mang đèn hiệu đi ngang qua, thiết bị sẽ ghi lại vị trí của họ và gửi đến ứng dụng điện thoại thông minh mà người chăm sóc được ủy quyền có thể kiểm tra. Ông Fujiwara cam đoan rằng chỉ gia đình mới có thể xem được dữ liệu. Tuy nhiên, chỉ có 190 người lớn tuổi sử dụng chương trình này vào năm ngoái, trong khi gần một nửa trong tổng số 200.000 học sinh tiểu học của thành phố đã đăng ký.

Là quốc gia có dân số già nhất thế giới, Nhật Bản dễ bị tổn thương nhất bởi sự ảnh hưởng của chứng sa sút trí tuệ. Quốc gia này vẫn đang tiếp tục trên con đường thúc đẩy các giải pháp công nghệ để giúp đỡ những người cao tuổi của mình.

Hồng Vân

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.