Nhật Bản muốn hóa giải căng thẳng Mỹ-Iran

Ngày 12-6, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tới Tehran trong một chuyến thăm bất ngờ. Chuyến đi của ông Abe là nỗ lực của một giới chức quốc tế ở cấp cao nhất cho tới nay nhằm giảm nhiệt cuộc khủng hoảng giữa Mỹ và Iran, trong lúc Tehran có vẻ muốn từ bỏ thỏa thuận hạt nhân đã ký với các cường quốc thế giới từ năm 2015.

Trong 2 ngày ở thăm Iran, Thủ tướng Shinzo Abe đã gặp Tổng thống Hassan Rohani và lãnh đạo tối cao Iran, Giáo chủ Ali Khamanei. Các chuyên gia gọi đây là nước đi táo bạo đối với nhà lãnh đạo Nhật Bản. Tình hình căng thẳng đã gia tăng một năm sau khi Washington rút khỏi thỏa thuận giữa Iran và các cường quốc nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Tehran để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.

Washington đã triển khai các lực lượng quân sự tới Vùng Vịnh để đề phòng Iran và đang gây áp lực cho các đồng minh như Nhật Bản ngừng mua dầu của Iran. Iran đang đe dọa sẽ khởi động trở lại nỗ lực tinh chế uranium để dùng vào việc chế tạo vũ khí nguyên tử, nếu các quốc gia châu Âu không đưa ra các đề nghị nào để phá vỡ bế tắc, hạn chót là ngày 7-7 tới đây.

“Nhật Bản hy vọng sẽ làm hết sức mình vì hòa bình và ổn định của khu vực”, ông Abe nói với báo giới trước khi lên máy bay từ Tokyo. Ông kêu gọi sự kiên nhẫn từ mọi phía trong cuộc khủng hoảng này. Trong cuộc họp báo sau khi thảo luận với Tổng thống Iran Hassan Rouhani, ông Abe nói “có nguy cơ xảy ra cuộc chiến không định trước và chiến tranh quân sự phải được ngăn ngừa bằng mọi giá”.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani và Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo ngày 12-6 tại Tehran.
Tổng thống Iran Hassan Rouhani và Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo ngày 12-6 tại Tehran.

Theo người phát ngôn của Chính phủ Nhật Bản, trước khi tới Tehran, ông Abe đã nói chuyện qua điện thoại với Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11-6 về “tình hình Iran”. Một số quan chức Nhật Bản nói rằng ông Abe không đến Tehran để truyền lại các yêu cầu từ Washington. “Thủ tướng Abe không đến Tehran để hòa giải cho Iran và Hoa Kỳ mà chỉ muốn làm giảm căng thẳng giữa hai nước này”, một quan chức Nhật Bản nói với các phóng viên ở Tokyo ngày 11-6.

Về phía Iran, phát ngôn viên chính phủ Ali Rabi nói rằng chuyến thăm của ông Abe là “nhằm củng cố mối quan hệ truyền thống giữa hai nước”. Trước khi có lệnh trừng phạt của Mỹ, Nhật Bản nhập khẩu khoảng 5% nhu cầu dầu thô từ Iran.

Các chuyên gia ngoại giao cho biết ông Abe hiện đang đứng ở một vị trí độc nhất, nhờ mối quan hệ chặt chẽ với Tổng thống Trump, cũng như mối quan hệ của Tokyo với Iran. Điều này có thể giúp Washington và Tehran giữ liên lạc và giảm thiểu nguy cơ chiến tranh giữa Mỹ và Iran. Khác với phương Tây, Nhật Bản không có tiền lệ lịch sử hay tôn giáo với khu vực Trung Đông. Nước này luôn thi hành chính sách ngoại giao dầu hỏa.

Trong chuyến thăm Nhật Bản hồi cuối tháng 5-2019, Tổng thống Donald Trump hoan nghênh sự giúp đỡ của ông Abe trong việc đối phó với Iran, sau khi đài truyền hình Nhật Bản NHK cho biết Thủ tướng Abe đang xem xét một chuyến đi tới Tehran. Ông Trump đã khẳng định rằng Iran mong muốn đạt được một thỏa thuận về hạt nhân, tức bật đèn xanh cho chuyến công du này của Thủ tướng Nhật. Ông Trump nói: “Tôi biết là thủ tướng và Nhật Bản có một mối quan hệ tốt với Iran, vậy thì chúng ta sẽ xem chuyện gì xảy ra”.

Theo nhận định của ông Rouzbeh Parsi, chuyên gia về Iran của Đại học Lund tại Thụy Điển, chí ít, chuyến thăm này của ông Abe còn bao hàm rằng ông Trump mong muốn có một kênh đối thoại công khai với Iran. Về phía Tehran, họ cho rằng ông Trump đã gây ra quá nhiều thiệt hại từ 2 năm qua. Họ không còn kiên nhẫn để đợi xem ông Trump có tái đắc cử hay không vào năm 2020 trước khi bắt đầu thương lượng.

Dù rằng, Thủ tướng Nhật Bản không chính thức thừa nhận đóng vai trò trung gian nhưng giới chuyên gia đều đánh giá rằng chuyến đi này của ông đến Iran mang hơi hướng của một hoạt động “hòa giải”. Một số nhà phân tích đánh giá là “đầy rủi ro”. Làm thế nào bảo vệ được các lợi ích của Nhật Bản trong vùng Trung Đông, nguồn cung ứng dầu hỏa chính cho Tokyo, mà không đi ngược với đường lối cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump? Đây quả là một bài toán không dễ chút nào!

Ngoài vấn đề căng thẳng với Mỹ, Thủ tướng Nhật Bản đã thảo luận các vấn đề hợp tác song phương với Iran. Sau cuộc hội đàm với Thủ tướng Abe Shinzo ngày 12-6, Tổng thống Hassan Rouhani nhấn mạnh rằng đất nước ông đang tìm cách phát triển hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân dân sự vì Tehran vẫn đang chống lại vũ khí hạt nhân. “Tôi đã đề nghị Thủ tướng Abe rằng trong tương lai hai nước sẽ hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân, chúng tôi tin vào các công nghệ hạt nhân của Nhật”, ông Hassan Rouhani nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại Tokyo tháng 5-2019.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại Tokyo tháng 5-2019.

Về phần mình, Nhật Bản tin rằng sự hợp tác của Iran với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đang diễn ra tốt đẹp và hy vọng Iran tiếp tục tôn trọng thỏa thuận hạt nhân, Thủ tướng Abe Shinzo cho biết. “Chúng tôi rất tin rằng Iran đang tiếp tục hợp tác với IAEA và chúng tôi hy vọng Iran sẽ tiếp tục tuân thủ thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015”, ông Abe nói trong một cuộc họp báo. Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã nhiều lần thông báo rằng một sự thay đổi trong hành vi của Hoa Kỳ sẽ là tiêu chí để nối lại đàm phán với nước ông.

Trong một diễn biến khác có liên quan, Ngoại trưởng Đức, Heiko Maas, ngày 10-6, kêu gọi Iran tuân thủ thỏa thuận quốc tế về hạt nhân và nên “tiếp tục duy trì đối thoại với châu Âu vì những lợi ích chính trị và chiến lược của đất nước”. Phát biểu trước báo giới ngay khi vừa đến Tehran và trước khi gặp đồng nhiệm Mohammad Javad Jarif, Ngoại trưởng Đức tái khẳng định “Mỹ và châu Âu không muốn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Theo ông, Đức và các đối tác châu Âu đã triển khai tối đa các nỗ lực để hoàn thành các cam kết đưa ra trong thỏa thuận đang bị lung lay kể từ khi Hoa Kỳ đơn phương rút khỏi hiệp ước vào tháng 5-2018 và cho tái lập các lệnh trừng phạt kinh tế nhắm vào Iran.

Một ngày trước khi Ngoại trưởng Đức đến Tehran, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, Abbas Moussavi, lấy làm tiếc là châu Âu “đã không thể hay không muốn giữ các cam kết”. Ngoại trưởng Iran Jarif cho rằng “châu Âu không đủ tư cách để chỉ trích Iran, kể cả trong những vấn đề chẳng có can hệ gì với thỏa thuận Vienna”.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.