Nhật Bản muốn hóa giải căng thẳng Mỹ-Iran

Ngày 12-6, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tới Tehran trong một chuyến thăm bất ngờ. Chuyến đi của ông Abe là nỗ lực của một giới chức quốc tế ở cấp cao nhất cho tới nay nhằm giảm nhiệt cuộc khủng hoảng giữa Mỹ và Iran, trong lúc Tehran có vẻ muốn từ bỏ thỏa thuận hạt nhân đã ký với các cường quốc thế giới từ năm 2015.

Trong 2 ngày ở thăm Iran, Thủ tướng Shinzo Abe đã gặp Tổng thống Hassan Rohani và lãnh đạo tối cao Iran, Giáo chủ Ali Khamanei. Các chuyên gia gọi đây là nước đi táo bạo đối với nhà lãnh đạo Nhật Bản. Tình hình căng thẳng đã gia tăng một năm sau khi Washington rút khỏi thỏa thuận giữa Iran và các cường quốc nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Tehran để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.

Washington đã triển khai các lực lượng quân sự tới Vùng Vịnh để đề phòng Iran và đang gây áp lực cho các đồng minh như Nhật Bản ngừng mua dầu của Iran. Iran đang đe dọa sẽ khởi động trở lại nỗ lực tinh chế uranium để dùng vào việc chế tạo vũ khí nguyên tử, nếu các quốc gia châu Âu không đưa ra các đề nghị nào để phá vỡ bế tắc, hạn chót là ngày 7-7 tới đây.

“Nhật Bản hy vọng sẽ làm hết sức mình vì hòa bình và ổn định của khu vực”, ông Abe nói với báo giới trước khi lên máy bay từ Tokyo. Ông kêu gọi sự kiên nhẫn từ mọi phía trong cuộc khủng hoảng này. Trong cuộc họp báo sau khi thảo luận với Tổng thống Iran Hassan Rouhani, ông Abe nói “có nguy cơ xảy ra cuộc chiến không định trước và chiến tranh quân sự phải được ngăn ngừa bằng mọi giá”.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani và Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo ngày 12-6 tại Tehran.
Tổng thống Iran Hassan Rouhani và Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo ngày 12-6 tại Tehran.

Theo người phát ngôn của Chính phủ Nhật Bản, trước khi tới Tehran, ông Abe đã nói chuyện qua điện thoại với Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11-6 về “tình hình Iran”. Một số quan chức Nhật Bản nói rằng ông Abe không đến Tehran để truyền lại các yêu cầu từ Washington. “Thủ tướng Abe không đến Tehran để hòa giải cho Iran và Hoa Kỳ mà chỉ muốn làm giảm căng thẳng giữa hai nước này”, một quan chức Nhật Bản nói với các phóng viên ở Tokyo ngày 11-6.

Về phía Iran, phát ngôn viên chính phủ Ali Rabi nói rằng chuyến thăm của ông Abe là “nhằm củng cố mối quan hệ truyền thống giữa hai nước”. Trước khi có lệnh trừng phạt của Mỹ, Nhật Bản nhập khẩu khoảng 5% nhu cầu dầu thô từ Iran.

Các chuyên gia ngoại giao cho biết ông Abe hiện đang đứng ở một vị trí độc nhất, nhờ mối quan hệ chặt chẽ với Tổng thống Trump, cũng như mối quan hệ của Tokyo với Iran. Điều này có thể giúp Washington và Tehran giữ liên lạc và giảm thiểu nguy cơ chiến tranh giữa Mỹ và Iran. Khác với phương Tây, Nhật Bản không có tiền lệ lịch sử hay tôn giáo với khu vực Trung Đông. Nước này luôn thi hành chính sách ngoại giao dầu hỏa.

Trong chuyến thăm Nhật Bản hồi cuối tháng 5-2019, Tổng thống Donald Trump hoan nghênh sự giúp đỡ của ông Abe trong việc đối phó với Iran, sau khi đài truyền hình Nhật Bản NHK cho biết Thủ tướng Abe đang xem xét một chuyến đi tới Tehran. Ông Trump đã khẳng định rằng Iran mong muốn đạt được một thỏa thuận về hạt nhân, tức bật đèn xanh cho chuyến công du này của Thủ tướng Nhật. Ông Trump nói: “Tôi biết là thủ tướng và Nhật Bản có một mối quan hệ tốt với Iran, vậy thì chúng ta sẽ xem chuyện gì xảy ra”.

Theo nhận định của ông Rouzbeh Parsi, chuyên gia về Iran của Đại học Lund tại Thụy Điển, chí ít, chuyến thăm này của ông Abe còn bao hàm rằng ông Trump mong muốn có một kênh đối thoại công khai với Iran. Về phía Tehran, họ cho rằng ông Trump đã gây ra quá nhiều thiệt hại từ 2 năm qua. Họ không còn kiên nhẫn để đợi xem ông Trump có tái đắc cử hay không vào năm 2020 trước khi bắt đầu thương lượng.

Dù rằng, Thủ tướng Nhật Bản không chính thức thừa nhận đóng vai trò trung gian nhưng giới chuyên gia đều đánh giá rằng chuyến đi này của ông đến Iran mang hơi hướng của một hoạt động “hòa giải”. Một số nhà phân tích đánh giá là “đầy rủi ro”. Làm thế nào bảo vệ được các lợi ích của Nhật Bản trong vùng Trung Đông, nguồn cung ứng dầu hỏa chính cho Tokyo, mà không đi ngược với đường lối cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump? Đây quả là một bài toán không dễ chút nào!

Ngoài vấn đề căng thẳng với Mỹ, Thủ tướng Nhật Bản đã thảo luận các vấn đề hợp tác song phương với Iran. Sau cuộc hội đàm với Thủ tướng Abe Shinzo ngày 12-6, Tổng thống Hassan Rouhani nhấn mạnh rằng đất nước ông đang tìm cách phát triển hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân dân sự vì Tehran vẫn đang chống lại vũ khí hạt nhân. “Tôi đã đề nghị Thủ tướng Abe rằng trong tương lai hai nước sẽ hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân, chúng tôi tin vào các công nghệ hạt nhân của Nhật”, ông Hassan Rouhani nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại Tokyo tháng 5-2019.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại Tokyo tháng 5-2019.

Về phần mình, Nhật Bản tin rằng sự hợp tác của Iran với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đang diễn ra tốt đẹp và hy vọng Iran tiếp tục tôn trọng thỏa thuận hạt nhân, Thủ tướng Abe Shinzo cho biết. “Chúng tôi rất tin rằng Iran đang tiếp tục hợp tác với IAEA và chúng tôi hy vọng Iran sẽ tiếp tục tuân thủ thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015”, ông Abe nói trong một cuộc họp báo. Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã nhiều lần thông báo rằng một sự thay đổi trong hành vi của Hoa Kỳ sẽ là tiêu chí để nối lại đàm phán với nước ông.

Trong một diễn biến khác có liên quan, Ngoại trưởng Đức, Heiko Maas, ngày 10-6, kêu gọi Iran tuân thủ thỏa thuận quốc tế về hạt nhân và nên “tiếp tục duy trì đối thoại với châu Âu vì những lợi ích chính trị và chiến lược của đất nước”. Phát biểu trước báo giới ngay khi vừa đến Tehran và trước khi gặp đồng nhiệm Mohammad Javad Jarif, Ngoại trưởng Đức tái khẳng định “Mỹ và châu Âu không muốn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Theo ông, Đức và các đối tác châu Âu đã triển khai tối đa các nỗ lực để hoàn thành các cam kết đưa ra trong thỏa thuận đang bị lung lay kể từ khi Hoa Kỳ đơn phương rút khỏi hiệp ước vào tháng 5-2018 và cho tái lập các lệnh trừng phạt kinh tế nhắm vào Iran.

Một ngày trước khi Ngoại trưởng Đức đến Tehran, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, Abbas Moussavi, lấy làm tiếc là châu Âu “đã không thể hay không muốn giữ các cam kết”. Ngoại trưởng Iran Jarif cho rằng “châu Âu không đủ tư cách để chỉ trích Iran, kể cả trong những vấn đề chẳng có can hệ gì với thỏa thuận Vienna”.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.