Việc Mỹ và 3 cường quốc châu Âu thống nhất lựa chọn cuối tháng 8 là thời hạn chót để đạt được thỏa thuận hạt nhân mới với Iran thể hiện bước đi chiến lược mới nhằm đưa Tehran đến bàn đàm phán, nhưng cũng có thể gây tác động không mong muốn cho tiến trình này, dựa trên những phản ứng mà Iran đang đưa ra.
Iran xác nhận, Nhật Bản đã nêu sáng kiến riêng của họ nhằm tìm cách khôi phục thỏa thuận hạt nhân ký kết năm 2015, khẳng định Teran đánh giá cao "vai trò mang tính xây dựng" của Tokyo.
Kể từ tháng 9/2022, các cuộc biểu tình quy mô lớn diễn ra ở Iran, 4 trong số những người tham gia đã bị tử hình và khi cựu Thứ trưởng Quốc phòng của nước này, ông Alireza Akbari, người mang cả quốc tịch Iran và Anh, bị treo cổ vì tội gián điệp, London đã tuyên bố xem xét lại quan điểm của mình đối với Thỏa thuận hạt nhân Iran.
Liên minh châu Âu (EU) và Iran vẫn kì vọng có thể cứu vãn thỏa thuận hạt nhân kí năm 2015 thông qua các cuộc đàm phán, nhưng Mỹ khẳng định rất khó đạt thỏa thuận và rằng Washington không còn coi đây là chủ đề ưu tiên.
Thoả thuận liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran có thể đạt được sớm nhất trong tuần này. Cao uỷ phụ trách An ninh và Đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Josep Borrell hôm 23/8 đã đưa ra nhận định trên, đồng thời nêu rõ lý do.
Iran cáo buộc Mỹ đang trì hoãn những nỗ lực nhằm cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran ký năm 2015, hay còn gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA). Washington đã ngay lập tức bác bỏ, cho rằng việc đạt được một thỏa thuận đã trở nên khả thi hơn so với 2 tuần trước.
Bất chấp lập trường cứng rắn của Mỹ về vũ khí hạt nhân Iran, Washington có thể buộc phải đưa ra một số nhượng bộ mới trong tương lai gần, vì thời gian không ủng hộ nước Mỹ. Chính quyền cựu Tổng thống Doanld Trump đã đánh giá thấp khả năng của Iran trong việc chống lại chiến dịch “gây sức ép tối đa” của Mỹ. Vậy Washington có thể nhượng bộ Tehran như thế nào để Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) thêm một cơ hội nữa?
Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) và Iran đang tranh cãi về nguồn gốc của các hạt phóng xạ được phát hiện tại 3 địa điểm chưa được khai báo ở Iran. Đối với IAEA, vấn đề liên quan đến kỹ thuật, trong khi với Iran, vụ việc lại mang tính chính trị. Thông tin tình báo mà IAEA dựa vào để điều tra các cơ sở này đến từ Israel, quốc gia phản đối chương trình hạt nhân của Iran và bị Tehran cáo buộc ngụy tạo thông tin tình báo giả trong quá khứ.
Khi Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA, hay còn được biết đến là thỏa thuận hạt nhân Iran) được ký kết vào năm 2015, thỏa thuận này nhanh chóng được coi là thành công đầu tiên trong ngoại giao toàn cầu của Liên minh châu Âu (EU).
Iran khẳng định nước này theo đuổi năng lực hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình và không có ý định sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ngày 17-1, vòng đàm phán thứ 9 nhằm tái khởi động Thỏa thuận hạt nhân Iran ký kết năm 2015, tên chính thức là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), đã bắt đầu tại Vienna, Áo.
Mỹ cảnh báo việc Iran tăng dự trữ uranium đã được làm giàu ở cấp độ cao có thể khiến mọi nỗ lực cứu vãn thỏa thuận hạt nhân 2015 trở nên vô nghĩa.
Bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 đang diễn ra ở Rome (Italy), Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đưa ra lời cam kết sẽ không phạm lại sai lầm như người tiền nhiệm và sẽ tham gia Thỏa thuận chừng nào Iran vẫn giữ lời cam kết của mình.
"Phương Tây và Mỹ đang cùng gây sức ép nhưng chúng tôi sẽ có các cuộc đàm phán về chương trình nghị sự mà không bị tác động bởi sức ép. Chúng tôi tìm kiếm các cuộc đàm phán có định hướng, mục tiêu nhằm dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với Iran" - ngày 4-9, Tổng thống Iran, ông Ebrahim Raisi - tuyên bố.
Nga cho rằng việc Iran liên tiếp cải thiện năng lực hạt nhân vượt xa khỏi giới hạn của thỏa thuận hạt nhân 2015 sẽ khiến khả năng cứu vãn được văn kiện này thêm mong manh.
“Vẫn còn một số vấn đề mà chúng tôi đang cố làm rõ với Iran và chúng tôi sẽ phải chờ đợi để bắt đầu lại từ đầu với một nhóm mới khi họ nhậm chức. Thông báo về việc tiến trình này sẽ chỉ được nối lại sau khi Tổng thống đắc cử Iran - ông Ebrahim Raisi - chính thức tiếp nhiệm khiến chúng tôi rơi vào tình thế khá khó xử" - Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi than thở, ngày 19-7.
