Nhật Bản muốn chế tạo chiến cơ thế hệ mới

Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang tìm cách chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ mới, song họ đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức về công nghệ và chi phí.

Lưỡng lự trong lựa chọn đối tác

Ngày 1/4, Cơ quan Hậu cần Kỹ thuật Quốc phòng, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã thành lập nhóm công tác nhằm phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ mới để thay thế cho máy bay chiến đấu F-2. Nhóm này do một thiếu tướng của Lực lượng Phòng vệ trên không (ASDF) lãnh đạo và bao gồm khoảng 30 sỹ quan ASDF, các quan chức kỹ thuật và một số nhân viên khác.

Nhật Bản mong muốn máy bay chiến đấu thế hệ mới có khả năng kết nối mạng trên đất liền, trên không, trên biển, có cảm biến tàng hình tiên tiến, năng lực tác chiến điện tử và khả năng mang tên lửa tương đương hoặc nhiều hơn so với máy bay chiến đấu tàng hình F-35, đồng thời có thể tham gia vào các sứ mệnh chung với quân đội Mỹ. Chính phủ Nhật Bản đã dành 11,1 tỷ Yên trong tài khóa 2020 cho kế hoạch này.

Nhật Bản sẽ gặp khó khăn liên quan tới công nghệ và chi phí nếu tự sản xuất máy bay chiến đấu thế hệ mới.
Nhật Bản sẽ gặp khó khăn liên quan tới công nghệ và chi phí nếu tự sản xuất máy bay chiến đấu thế hệ mới.

Rõ ràng, dù đang có những động thái muốn tự lực trong kế hoạch này, song Tokyo vẫn tỏ ra lưỡng lự trong việc hợp tác với Mỹ hay Anh. Tháng 8/2018, tờ The Diplomat nói rằng Nhật Bản đang xem xét hợp tác với Vương quốc Anh để phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới. Đầu tháng 3/2020, Nikkei Asian Review xác nhận rằng Vương quốc Anh không được chọn vì Mỹ được ưu tiên hơn.

Nhưng vào đầu tháng 4/2020, The Diplomat nói rằng Nhật Bản đã từ chối chọn hãng Lockheed Martin vào cuối tháng 3, điều này có thể gợi ý rằng Mỹ cũng đã bị loại ra. Thông báo này dẫn đến việc tạp chí Military Watch đăng bài có tựa đề "Nhật Bản nói không với các thiết kế của Mỹ và Anh: Sẽ tự mình phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới", tạp chí cũng nhận định rằng Nhật Bản đang hoàn toàn đơn độc, có lẽ một phần do áp lực từ Trung Quốc.

Nhưng sau đó, vào ngày 18/4, Sankei News nói rằng chính phủ Nhật Bản muốn thành lập một nhóm gồm các công ty Mỹ và Nhật Bản cho dự án này, xác nhận rằng Mỹ được lựa chọn. Trước mục tiêu bắt đầu triển khai vào năm 2035, Nhật Bản dự định sẽ xây dựng một khuôn khổ cho việc hợp tác kỹ thuật và phát triển chung với Mỹ vào cuối năm nay.

Theo Overt Defense, Vương quốc Anh đã bị loại khỏi chương trình máy bay chiến đấu vì Nhật Bản lo ngại rằng một dự án máy bay chiến đấu do Anh dẫn đầu có thể không có nhiều đối tác, làm chậm phát triển và tăng chi phí. Nhật Bản cũng có thể nghi ngờ máy bay chiến đấu của Anh có thực sự là đa năng hay không, khi vũ khí của Anh được tích hợp vào chiến đấu cơ Typhoon do châu Âu hợp tác phát triển một cách chậm chạp.

"Tự chủ" một phần

Do Bộ Quốc phòng ưu tiên hợp tác phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới với Mỹ nên vẫn chưa biết rõ liệu Nhật Bản có thể kiểm soát quá trình phát triển máy bay chiến đấu này hay không. Tuy nhiên, nếu Nhật Bản nắm quyền kiểm soát, nước này có thể tiến hành nâng cấp và duy tu theo ý họ.

Trong quá trình phát triển máy bay chiến đấu F-2 trước đây, Nhật Bản không có công nghệ cần thiết để chế tạo động cơ và các bộ phận chủ chốt khác, và phải cho phép Mỹ nắm quyền kiểm soát. Bên cạnh đó, mâu thuẫn thương mại song phương cũng đã giúp Mỹ nắm quyền kiểm soát nhiều hơn. Điều này dẫn đến thực tế rằng Nhật Bản đã gặp nhiều khó khăn trong việc nâng cấp và duy tu các máy bay chiến đấu F-2 bởi vì nước này không thể lấy các thông tin thiết kế tuyệt mật từ Mỹ.

Rút kinh nghiệm từ việc phát triển máy bay chiến đấu F-2, lần này, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đặt mục tiêu tự sản xuất các bộ phận chủ chốt ở trong nước, bao gồm các hệ thống thiết yếu, động cơ và radar cho máy bay chiến đấu thế hệ mới.

Mỹ đề xuất chế tạo phiên bản lai giữa máy bay chiến đấu tiên tiến F-22 và máy bay chiến đấu tàng hình F-35, nhưng Nhật Bản đã bác bỏ đề xuất này. Một quan chức cao cấp của Bộ Quốc phòng Nhật Bản khẳng định: "Chúng tôi sẽ không phải là nhà thầu phụ của Mỹ". Tuy vậy, khi "tự lực" một phần, ngoài vấn đề công nghệ, chi phí chế tạo ước tính vượt ngưỡng 20 tỷ yen/chiếc sẽ là một thách thức lớn khác đối với Tokyo. Việc chế tạo ở trong nước sẽ giúp Nhật Bản duy trì nền tảng công nghệ cho ngành công nghiệp trong nước nhưng chi phí chắc chắn sẽ tăng.

Nhật Bản và Mỹ sẽ thiết lập một ủy ban đối tác công-tư chung để vạch kế hoạch phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới. Tuy nhiên, có vẻ như Nhật Bản không muốn điều đó. Công nghệ Mỹ chỉ là lựa chọn cho một số bộ phận của máy bay chiến đấu mới, trong đó có hệ thống Kết nối Thông tin Kỹ thuật số Chiến thuật, vốn được sử dụng để chia sẻ thông tin về máy bay chiến đấu của kẻ địch mà radar phát hiện.

Tokyo cũng không muốn phụ thuộc quá nhiều vào Washington trong kế hoạch này là bởi quan điểm ngày càng cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan tới việc sử dụng vũ khí Mỹ trong quá trình đàm phán giữa hai nước về chi phí đồn trú của các lực lượng Mỹ ở Nhật Bản.

Washington từng muốn Tokyo tăng các khoản thanh toán hàng năm cho 54.000 binh sĩ Mỹ tại Nhật Bản lên mức 8 tỷ USD, so với mức 2 tỷ USD như hiện nay. Mức thanh toán hiện thời sẽ hết hạn vào tháng 3/2021.

Tuy vậy, phía Nhật Bản thì cho rằng, đang chia sẻ chi phí đồn trú của các lực lượng Mỹ tại Nhật Bản một cách thích hợp dựa trên thỏa thuận song phương hiện hành. Nhiều đồng minh của Mỹ cũng đang chịu sức ép tăng cường chi phí quân sự từ phía Washington.

Trước đó, ông Trump từng yêu cầu Hàn Quốc tăng cường chi phí duy trì sự hiện diện quân sự của Mỹ tại nước này nhằm răn đe đối với CHDCND Triều Tiên.

Hà Phương (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.