Nhận diện gương mặt: Nên hay không?

Bạn đang ngồi trong một quán café. Một người lạ mặt tiến đến làm quen, bạn nhẹ nhàng từ chối. Chỉ vài giờ sau, điện thoại của bạn nhận được liên tục những tin nhắn từ người lạ mặt, tài khoản mạng xã hội nhận được lời mời làm quen, và thậm chí là cả những cuộc gọi… Người ta cho rằng viễn cảnh đó có lẽ không quá xa khi Facebook có ý định tung ra sản phẩm kính thông minh có tích hợp công nghệ nhận dạng khuôn mặt trong năm nay.

Ý nghĩ này càng trở nên phổ biến trước thông tin mà truyền thông Mỹ đăng tải mới đây cho biết Facebook, gã khổng lồ mạng xã hội, đã quyết định chi ra khoản tiền lên tới 650 triệu USD để bồi thường cho người dùng tại Mỹ trong vụ kiện pháp lý về quyền riêng tư được được đệ trình tại Illinois từ năm 2015, liên quan đến việc Facebook sử dụng công nghệ nhận dạng khuôn mặt trong tính năng "gắn thẻ" (tag) trên các bức ảnh được đăng tải.

Facebook và bài toán quyền riêng tư dữ liệu
Facebook và bài toán quyền riêng tư dữ liệu

Vụ kiện dài hơi

Với tính năng kể trên, người dùng có thể gắn thẻ bạn bè trong ảnh tải lên Facebook, tạo một liên kết đến hồ sơ của người được gắn thẻ. Facebook sau đó đưa ra các đề xuất gắn thẻ tự động bằng cách sử dụng bản quét các hình ảnh đã tải lên trước đó để xác định những người trong các bức ảnh mới được tải lên. Luật sư của các "nguyên đơn" trong vụ kiện cáo buộc rằng các bản quét được tạo ra mà không có sự đồng ý của người dùng và vi phạm Đạo luật Bảo mật Thông tin Sinh trắc học của bang Illinois, đạo luật được đưa ra năm 2008, cũng như các quy định về nhận dạng khuôn mặt, lấy dấu vân tay và các công nghệ sinh trắc học khác.

Facebook đã bác bỏ cáo buộc và phản bác đơn kiện. Tuy nhiên, lập luận của Facebook rằng 1,6 triệu người không thể cùng đứng chung đơn kiện đã bị tòa bác bỏ vào năm 2018.

Một năm sau, trong một bước đi nhằm tránh rắc rối và bị xử thua, Facebook đã điều chỉnh tính năng nhận diện khuôn mặt tự động thành tùy chọn, cho phép người dùng có thể bật hoặc tắt tính năng này. Theo đó, người dùng có thể xem mình đang bật hay tắt tính năng Nhận dạng khuôn mặt (Face Recognition) bằng cách vào Cài đặt > Quyền riêng tư > Nhận dạng khuôn mặt. Trong mục này, người dùng sẽ nhìn thấy câu hỏi: "Bạn có muốn Facebook có thể nhận dạng mình trong ảnh hoặc video hay không?", đi kèm tùy chọn có hoặc không.

Đầu năm 2020, Facebook đề xuất dàn xếp vụ việc với tổng giá trị bồi thường khoảng 550 triệu USD, tuy nhiên, tháng 7 cùng năm, thẩm phán Tòa án Quận North California - James Donato - người xử lý cuộc đối đầu giữa Facebook với người dùng mạng xã hội tại Mỹ cho rằng con số này là chưa đủ.

Ước tính có khoảng 1,6 triệu người dùng Facebook đã gửi yêu cầu bồi thường và dự kiến theo dàn xếp mà Facebook vừa chấp nhận, tất cả những người này sẽ nhận được ít nhất 345 USD/người. Cũng theo thỏa thuận mới, ngoài số tiền bồi thường hơn nửa tỷ USD, Facebook sẽ đặt tùy chọn "nhận dạng khuôn mặt" mặc định của người dùng thành "tắt" và xóa tất cả dữ liệu khuôn mặt hiện có, cũng như dữ liệu được lưu trữ của người dùng tham gia vụ kiện.

AP đưa tin cho biết trong một thông cáo sau đó, Facebook nhấn mạnh rằng họ "hài lòng" và chấp nhận dàn xếp để tránh vụ kiện kéo dài và ảnh hưởng tới các cổ đông của tập đoàn.

Nên chăng?

Công nghệ nhận dạng khuôn mặt lần đầu tiên được Facebook triển khai vào năm 2013. Tuy nhiên, vào cuối năm 2017, công ty cho biết họ sẽ mở rộng phạm vi nhận dạng khuôn mặt nhằm cảnh báo người dùng khi có ai đó đăng tải hình ảnh có mặt người dùng trong đó, cho dù người đó có gắn thẻ hay không. Theo Facebook, tính năng này sẽ giúp người dùng nhận được cảnh báo khi có ai đó sử dụng hình ảnh của bạn - đặc biệt hữu ích trong trường hợp một tài khoản có nguy cơ bị giả mạo, hoặc giúp cải thiện trải nghiệm cho người khiếm thị. Người dùng tất nhiên có thể tắt tính năng này trong phần cài đặt. 

Trên thực tế, Facebook đang đối mặt với những câu hỏi khó trong vấn đề bảo mật quyền riêng tư của người dùng. Theo Andrew "Boz" Bosworth, người phụ trách mảng phát triển thực tế ảo của Facebook, việc xem xét cung cấp tính năng nhận dạng khuôn mặt trên các sản phẩm mà Facebook phát triển, chẳng hạn như kính thông minh "vẫn đang được cân nhắc".

BuzzFeed dẫn lời Bosworth chia sẻ trong một đoạn băng ghi hình cuộc thảo luận nội bộ hồi cuối tháng 2 vừa qua: "Đây là một cuộc tranh luận mà chúng tôi cần phải có với công chúng… Nếu người dùng không muốn công nghệ này, Facebook sẽ không tích hợp tính năng đó, và sản phẩm vẫn sẽ ổn". 

Facebook đang cân nhắc các tác động pháp lý của công nghệ nhận diện khuôn mặt do có nhiều lo ngại về mặt đạo đức trước nguy cơ người dùng có thể bị lạm dụng khi tính năng này cũng như chức năng máy ảnh và micro trên các sản phẩm thông minh luôn được bật.

Tháng 9/2020, Giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg cho biết công ty công nghệ này đã hợp tác với EssilorLuxottica, công ty sở hữu các thương hiệu kính mắt như RayBan, vì vậy những chiếc kính thông minh mới có thiết kế và phong cách khác nhau, song "sẽ kết hợp các ứng dụng và công nghệ của Facebook, sự dẫn đầu về thương hiệu của Luxottica, cũng như công nghệ ống kính tiên tiến của Essilor để giúp mọi người kết nối tốt hơn với bạn bè và gia đình.

Mạng xã hội Facebook có "thành tích" khá kém trong việc bảo vệ quyền riêng tư của người dùng, một thực tế khiến giới quan sát cho rằng có thể khiến người ta cảnh giác khi mua sản phẩm kính thông minh mà Facebook đang phát triển. Trên thực tế, Facebook đang có nhiều động thái nhằm sửa chữa hình ảnh của mình trong vấn đề quyền riêng tư của người dùng, đặc biệt là kể từ vụ bê bối dữ liệu Cambridge Analytica năm 2018.

Trước Facebook, sản phẩm chó robot Aibo của Sony và ứng dụng dành cho lớp học của Google đã bị vướng vào 2 vụ kiện liên quan đến Đạo luật Bảo mật Thông tin Sinh trắc học của bang Illinois. Đây là bang duy nhất ở Mỹ cho phép người dân được nộp đơn kiện các hành vi thu thập dữ liệu không có sự tán thành của chủ thể. Không chỉ Facebook, nhiều công ty công nghệ khác cũng đối mặt với các đơn kiện ở Illinois như ByteDance, Microsoft, Google và Amazon.

Thái Hân (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.