Nhận diện gương mặt: Nên hay không?

Bạn đang ngồi trong một quán café. Một người lạ mặt tiến đến làm quen, bạn nhẹ nhàng từ chối. Chỉ vài giờ sau, điện thoại của bạn nhận được liên tục những tin nhắn từ người lạ mặt, tài khoản mạng xã hội nhận được lời mời làm quen, và thậm chí là cả những cuộc gọi… Người ta cho rằng viễn cảnh đó có lẽ không quá xa khi Facebook có ý định tung ra sản phẩm kính thông minh có tích hợp công nghệ nhận dạng khuôn mặt trong năm nay.

Ý nghĩ này càng trở nên phổ biến trước thông tin mà truyền thông Mỹ đăng tải mới đây cho biết Facebook, gã khổng lồ mạng xã hội, đã quyết định chi ra khoản tiền lên tới 650 triệu USD để bồi thường cho người dùng tại Mỹ trong vụ kiện pháp lý về quyền riêng tư được được đệ trình tại Illinois từ năm 2015, liên quan đến việc Facebook sử dụng công nghệ nhận dạng khuôn mặt trong tính năng "gắn thẻ" (tag) trên các bức ảnh được đăng tải.

Facebook và bài toán quyền riêng tư dữ liệu
Facebook và bài toán quyền riêng tư dữ liệu

Vụ kiện dài hơi

Với tính năng kể trên, người dùng có thể gắn thẻ bạn bè trong ảnh tải lên Facebook, tạo một liên kết đến hồ sơ của người được gắn thẻ. Facebook sau đó đưa ra các đề xuất gắn thẻ tự động bằng cách sử dụng bản quét các hình ảnh đã tải lên trước đó để xác định những người trong các bức ảnh mới được tải lên. Luật sư của các "nguyên đơn" trong vụ kiện cáo buộc rằng các bản quét được tạo ra mà không có sự đồng ý của người dùng và vi phạm Đạo luật Bảo mật Thông tin Sinh trắc học của bang Illinois, đạo luật được đưa ra năm 2008, cũng như các quy định về nhận dạng khuôn mặt, lấy dấu vân tay và các công nghệ sinh trắc học khác.

Facebook đã bác bỏ cáo buộc và phản bác đơn kiện. Tuy nhiên, lập luận của Facebook rằng 1,6 triệu người không thể cùng đứng chung đơn kiện đã bị tòa bác bỏ vào năm 2018.

Một năm sau, trong một bước đi nhằm tránh rắc rối và bị xử thua, Facebook đã điều chỉnh tính năng nhận diện khuôn mặt tự động thành tùy chọn, cho phép người dùng có thể bật hoặc tắt tính năng này. Theo đó, người dùng có thể xem mình đang bật hay tắt tính năng Nhận dạng khuôn mặt (Face Recognition) bằng cách vào Cài đặt > Quyền riêng tư > Nhận dạng khuôn mặt. Trong mục này, người dùng sẽ nhìn thấy câu hỏi: "Bạn có muốn Facebook có thể nhận dạng mình trong ảnh hoặc video hay không?", đi kèm tùy chọn có hoặc không.

Đầu năm 2020, Facebook đề xuất dàn xếp vụ việc với tổng giá trị bồi thường khoảng 550 triệu USD, tuy nhiên, tháng 7 cùng năm, thẩm phán Tòa án Quận North California - James Donato - người xử lý cuộc đối đầu giữa Facebook với người dùng mạng xã hội tại Mỹ cho rằng con số này là chưa đủ.

Ước tính có khoảng 1,6 triệu người dùng Facebook đã gửi yêu cầu bồi thường và dự kiến theo dàn xếp mà Facebook vừa chấp nhận, tất cả những người này sẽ nhận được ít nhất 345 USD/người. Cũng theo thỏa thuận mới, ngoài số tiền bồi thường hơn nửa tỷ USD, Facebook sẽ đặt tùy chọn "nhận dạng khuôn mặt" mặc định của người dùng thành "tắt" và xóa tất cả dữ liệu khuôn mặt hiện có, cũng như dữ liệu được lưu trữ của người dùng tham gia vụ kiện.

AP đưa tin cho biết trong một thông cáo sau đó, Facebook nhấn mạnh rằng họ "hài lòng" và chấp nhận dàn xếp để tránh vụ kiện kéo dài và ảnh hưởng tới các cổ đông của tập đoàn.

Nên chăng?

Công nghệ nhận dạng khuôn mặt lần đầu tiên được Facebook triển khai vào năm 2013. Tuy nhiên, vào cuối năm 2017, công ty cho biết họ sẽ mở rộng phạm vi nhận dạng khuôn mặt nhằm cảnh báo người dùng khi có ai đó đăng tải hình ảnh có mặt người dùng trong đó, cho dù người đó có gắn thẻ hay không. Theo Facebook, tính năng này sẽ giúp người dùng nhận được cảnh báo khi có ai đó sử dụng hình ảnh của bạn - đặc biệt hữu ích trong trường hợp một tài khoản có nguy cơ bị giả mạo, hoặc giúp cải thiện trải nghiệm cho người khiếm thị. Người dùng tất nhiên có thể tắt tính năng này trong phần cài đặt. 

Trên thực tế, Facebook đang đối mặt với những câu hỏi khó trong vấn đề bảo mật quyền riêng tư của người dùng. Theo Andrew "Boz" Bosworth, người phụ trách mảng phát triển thực tế ảo của Facebook, việc xem xét cung cấp tính năng nhận dạng khuôn mặt trên các sản phẩm mà Facebook phát triển, chẳng hạn như kính thông minh "vẫn đang được cân nhắc".

BuzzFeed dẫn lời Bosworth chia sẻ trong một đoạn băng ghi hình cuộc thảo luận nội bộ hồi cuối tháng 2 vừa qua: "Đây là một cuộc tranh luận mà chúng tôi cần phải có với công chúng… Nếu người dùng không muốn công nghệ này, Facebook sẽ không tích hợp tính năng đó, và sản phẩm vẫn sẽ ổn". 

Facebook đang cân nhắc các tác động pháp lý của công nghệ nhận diện khuôn mặt do có nhiều lo ngại về mặt đạo đức trước nguy cơ người dùng có thể bị lạm dụng khi tính năng này cũng như chức năng máy ảnh và micro trên các sản phẩm thông minh luôn được bật.

Tháng 9/2020, Giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg cho biết công ty công nghệ này đã hợp tác với EssilorLuxottica, công ty sở hữu các thương hiệu kính mắt như RayBan, vì vậy những chiếc kính thông minh mới có thiết kế và phong cách khác nhau, song "sẽ kết hợp các ứng dụng và công nghệ của Facebook, sự dẫn đầu về thương hiệu của Luxottica, cũng như công nghệ ống kính tiên tiến của Essilor để giúp mọi người kết nối tốt hơn với bạn bè và gia đình.

Mạng xã hội Facebook có "thành tích" khá kém trong việc bảo vệ quyền riêng tư của người dùng, một thực tế khiến giới quan sát cho rằng có thể khiến người ta cảnh giác khi mua sản phẩm kính thông minh mà Facebook đang phát triển. Trên thực tế, Facebook đang có nhiều động thái nhằm sửa chữa hình ảnh của mình trong vấn đề quyền riêng tư của người dùng, đặc biệt là kể từ vụ bê bối dữ liệu Cambridge Analytica năm 2018.

Trước Facebook, sản phẩm chó robot Aibo của Sony và ứng dụng dành cho lớp học của Google đã bị vướng vào 2 vụ kiện liên quan đến Đạo luật Bảo mật Thông tin Sinh trắc học của bang Illinois. Đây là bang duy nhất ở Mỹ cho phép người dân được nộp đơn kiện các hành vi thu thập dữ liệu không có sự tán thành của chủ thể. Không chỉ Facebook, nhiều công ty công nghệ khác cũng đối mặt với các đơn kiện ở Illinois như ByteDance, Microsoft, Google và Amazon.

Thái Hân (Tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.