Nhận diện gương mặt: Nên hay không?

Bạn đang ngồi trong một quán café. Một người lạ mặt tiến đến làm quen, bạn nhẹ nhàng từ chối. Chỉ vài giờ sau, điện thoại của bạn nhận được liên tục những tin nhắn từ người lạ mặt, tài khoản mạng xã hội nhận được lời mời làm quen, và thậm chí là cả những cuộc gọi… Người ta cho rằng viễn cảnh đó có lẽ không quá xa khi Facebook có ý định tung ra sản phẩm kính thông minh có tích hợp công nghệ nhận dạng khuôn mặt trong năm nay.

Ý nghĩ này càng trở nên phổ biến trước thông tin mà truyền thông Mỹ đăng tải mới đây cho biết Facebook, gã khổng lồ mạng xã hội, đã quyết định chi ra khoản tiền lên tới 650 triệu USD để bồi thường cho người dùng tại Mỹ trong vụ kiện pháp lý về quyền riêng tư được được đệ trình tại Illinois từ năm 2015, liên quan đến việc Facebook sử dụng công nghệ nhận dạng khuôn mặt trong tính năng "gắn thẻ" (tag) trên các bức ảnh được đăng tải.

Facebook và bài toán quyền riêng tư dữ liệu
Facebook và bài toán quyền riêng tư dữ liệu

Vụ kiện dài hơi

Với tính năng kể trên, người dùng có thể gắn thẻ bạn bè trong ảnh tải lên Facebook, tạo một liên kết đến hồ sơ của người được gắn thẻ. Facebook sau đó đưa ra các đề xuất gắn thẻ tự động bằng cách sử dụng bản quét các hình ảnh đã tải lên trước đó để xác định những người trong các bức ảnh mới được tải lên. Luật sư của các "nguyên đơn" trong vụ kiện cáo buộc rằng các bản quét được tạo ra mà không có sự đồng ý của người dùng và vi phạm Đạo luật Bảo mật Thông tin Sinh trắc học của bang Illinois, đạo luật được đưa ra năm 2008, cũng như các quy định về nhận dạng khuôn mặt, lấy dấu vân tay và các công nghệ sinh trắc học khác.

Facebook đã bác bỏ cáo buộc và phản bác đơn kiện. Tuy nhiên, lập luận của Facebook rằng 1,6 triệu người không thể cùng đứng chung đơn kiện đã bị tòa bác bỏ vào năm 2018.

Một năm sau, trong một bước đi nhằm tránh rắc rối và bị xử thua, Facebook đã điều chỉnh tính năng nhận diện khuôn mặt tự động thành tùy chọn, cho phép người dùng có thể bật hoặc tắt tính năng này. Theo đó, người dùng có thể xem mình đang bật hay tắt tính năng Nhận dạng khuôn mặt (Face Recognition) bằng cách vào Cài đặt > Quyền riêng tư > Nhận dạng khuôn mặt. Trong mục này, người dùng sẽ nhìn thấy câu hỏi: "Bạn có muốn Facebook có thể nhận dạng mình trong ảnh hoặc video hay không?", đi kèm tùy chọn có hoặc không.

Đầu năm 2020, Facebook đề xuất dàn xếp vụ việc với tổng giá trị bồi thường khoảng 550 triệu USD, tuy nhiên, tháng 7 cùng năm, thẩm phán Tòa án Quận North California - James Donato - người xử lý cuộc đối đầu giữa Facebook với người dùng mạng xã hội tại Mỹ cho rằng con số này là chưa đủ.

Ước tính có khoảng 1,6 triệu người dùng Facebook đã gửi yêu cầu bồi thường và dự kiến theo dàn xếp mà Facebook vừa chấp nhận, tất cả những người này sẽ nhận được ít nhất 345 USD/người. Cũng theo thỏa thuận mới, ngoài số tiền bồi thường hơn nửa tỷ USD, Facebook sẽ đặt tùy chọn "nhận dạng khuôn mặt" mặc định của người dùng thành "tắt" và xóa tất cả dữ liệu khuôn mặt hiện có, cũng như dữ liệu được lưu trữ của người dùng tham gia vụ kiện.

AP đưa tin cho biết trong một thông cáo sau đó, Facebook nhấn mạnh rằng họ "hài lòng" và chấp nhận dàn xếp để tránh vụ kiện kéo dài và ảnh hưởng tới các cổ đông của tập đoàn.

Nên chăng?

Công nghệ nhận dạng khuôn mặt lần đầu tiên được Facebook triển khai vào năm 2013. Tuy nhiên, vào cuối năm 2017, công ty cho biết họ sẽ mở rộng phạm vi nhận dạng khuôn mặt nhằm cảnh báo người dùng khi có ai đó đăng tải hình ảnh có mặt người dùng trong đó, cho dù người đó có gắn thẻ hay không. Theo Facebook, tính năng này sẽ giúp người dùng nhận được cảnh báo khi có ai đó sử dụng hình ảnh của bạn - đặc biệt hữu ích trong trường hợp một tài khoản có nguy cơ bị giả mạo, hoặc giúp cải thiện trải nghiệm cho người khiếm thị. Người dùng tất nhiên có thể tắt tính năng này trong phần cài đặt. 

Trên thực tế, Facebook đang đối mặt với những câu hỏi khó trong vấn đề bảo mật quyền riêng tư của người dùng. Theo Andrew "Boz" Bosworth, người phụ trách mảng phát triển thực tế ảo của Facebook, việc xem xét cung cấp tính năng nhận dạng khuôn mặt trên các sản phẩm mà Facebook phát triển, chẳng hạn như kính thông minh "vẫn đang được cân nhắc".

BuzzFeed dẫn lời Bosworth chia sẻ trong một đoạn băng ghi hình cuộc thảo luận nội bộ hồi cuối tháng 2 vừa qua: "Đây là một cuộc tranh luận mà chúng tôi cần phải có với công chúng… Nếu người dùng không muốn công nghệ này, Facebook sẽ không tích hợp tính năng đó, và sản phẩm vẫn sẽ ổn". 

Facebook đang cân nhắc các tác động pháp lý của công nghệ nhận diện khuôn mặt do có nhiều lo ngại về mặt đạo đức trước nguy cơ người dùng có thể bị lạm dụng khi tính năng này cũng như chức năng máy ảnh và micro trên các sản phẩm thông minh luôn được bật.

Tháng 9/2020, Giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg cho biết công ty công nghệ này đã hợp tác với EssilorLuxottica, công ty sở hữu các thương hiệu kính mắt như RayBan, vì vậy những chiếc kính thông minh mới có thiết kế và phong cách khác nhau, song "sẽ kết hợp các ứng dụng và công nghệ của Facebook, sự dẫn đầu về thương hiệu của Luxottica, cũng như công nghệ ống kính tiên tiến của Essilor để giúp mọi người kết nối tốt hơn với bạn bè và gia đình.

Mạng xã hội Facebook có "thành tích" khá kém trong việc bảo vệ quyền riêng tư của người dùng, một thực tế khiến giới quan sát cho rằng có thể khiến người ta cảnh giác khi mua sản phẩm kính thông minh mà Facebook đang phát triển. Trên thực tế, Facebook đang có nhiều động thái nhằm sửa chữa hình ảnh của mình trong vấn đề quyền riêng tư của người dùng, đặc biệt là kể từ vụ bê bối dữ liệu Cambridge Analytica năm 2018.

Trước Facebook, sản phẩm chó robot Aibo của Sony và ứng dụng dành cho lớp học của Google đã bị vướng vào 2 vụ kiện liên quan đến Đạo luật Bảo mật Thông tin Sinh trắc học của bang Illinois. Đây là bang duy nhất ở Mỹ cho phép người dân được nộp đơn kiện các hành vi thu thập dữ liệu không có sự tán thành của chủ thể. Không chỉ Facebook, nhiều công ty công nghệ khác cũng đối mặt với các đơn kiện ở Illinois như ByteDance, Microsoft, Google và Amazon.

Thái Hân (Tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.