Nguy hiểm khôn lường từ “thị trường đen” thuốc phá thai

• Paraguay: Vì sao không được phép phá thai?
• Đời sống công nhân nữ ở một số KCN: Phá thai – Hệ lụy đau lòng
• Nạo phá thai ở tuổi vị thành niên có xu hướng gia tăng

Elsa là người bán thuốc phá thai cho những phụ nữ nghèo (đại đa số còn ở tuổi thanh thiếu niên) lỡ mang thai ngoài ý muốn ở Philippines. Thay vì đến bệnh viện, họ phải tìm đến những góc bán thuốc bất hợp pháp này, bởi vì, phá thai nằm trong số những điều cấm kỵ khắt khe nhất ở Philippines – nơi được coi là thành trì vững mạnh nhất của Công giáo ở châu Á.

Luật pháp Philippines coi phá thai là tội giết người có thể chịu án tù 6 năm và hiến pháp nước này cũng cam kết bảo vệ “tính mạng của đứa bé chưa chào đời”. Tuy nhiên, theo những người bán thuốc lậu như Elsa, lĩnh vực kinh doanh thuốc phá thai trái phép đang bùng nổ mạnh ở Philippines.

Mạng lưới bán thuốc phá thai bất hợp pháp

Thỏa thuận mua bán thuốc phá thai diễn ra lặng lẽ phía sau một chiếc ôtô trong bãi đỗ xe gần Minor Basilica thuộc Balck Nazarene - một trong những ngôi nhà thờ Công giáo đẹp nhất ở thủ đô Manila của Philippines cũng như cả nước. 

Người bán tự xưng là Elsa (không phải tên thật) chứa hàng bên trong chiếc túi nhựa gồm đủ loại thuốc uống bào chế từ các loại thảo mộc khác nhau, rễ cây và thuốc nước dạng sirô. Elsa lôi ra một loại hỗn hợp thảo mộc có mùi thơm và một loại vỏ cây có màu giống như củ gừng rồi chỉ dẫn: “Bỏ hết các thứ này vào nồi nấu cho sôi lên rồi lấy nước cho phụ nữ chưa có kinh nguyệt uống trong vòng 2 tháng. Những thứ cây này rất đắng đến mức khó uống nổi. Thuốc làm cho phụ nữ ra máu và bào thai cũng sẽ trôi ra theo”.

Phụ nữ Philippines nhận thuốc tránh thai từ nhân viên tổ chức phi chính phủ vì sức khỏe cộng đồng gọi là “Likhaan” ở thủ đô Manila.

Elsa đã bán thuốc phá thai trong hơn 1 thập niên, quãng thời gian đủ lâu để nổi tiếng trên “thị trường đen” trong khu vực. Thực ra, Elsa là thành viên của một mạng lưới gồm toàn phụ nữ ở tuổi trung niên. Họ chính là những người trồng cây cỏ làm thuốc đồng thời hoạt động phân phối và kinh doanh trong bóng tối. Mặc dù vậy, không khó để tìm gặp họ. 

Mọi phụ nữ ở Manila đều biết họ thường xuyên tụ tập quanh khu nhà thờ Minor Basilica ở quận ven sông Quiapo (nên còn được gọi là Nhà thờ Quiapo). Họ hoạt động cũng giống như bất cứ thành phần buôn ma túy nào khác ở Philippines và sử dụng thứ ngôn ngữ mã hóa riêng. 

Để tránh bị cảnh sát bắt giữ, họ phải dùng tiền để hối lộ. Đội quân nữ bán thuốc ngừa thai bất hợp pháp luôn tuân thủ luật im lặng và không bao giờ tiết lộ danh tính của khách hàng. Giá một gói thuốc “đặc chế” của Elsa là 250 peso Philippines (khoảng 5 USD). 

Dĩ nhiên, mọi thứ cây cỏ chứa trong gói thuốc hoặc lọ thuốc nước (có màu hơi tím và sủi bọt) của Elsa thường không có nguồn gốc rõ ràng. Elsa căn dặn khách hàng nên uống thuốc trong 8 tuần đầu tiên của thai kỳ. Nếu uống thuốc sau kỳ hạn đó, thai phụ sẽ sinh con “dị dạng”.

Phụ nữ Philippines sử dụng đủ loại thảo mộc và thuốc nước do thầy lang vườn “bào chế” để phá thai.

Elsa còn bán loại thuốc viên giống như dược phẩm hợp pháp in chữ “CYTOTEC” và bao thuốc có logo Tập đoàn Dược phẩm Mỹ Pfizer Inc. đàng hoàng. Cytotec là loại thuốc chữa loét dạ dày song cũng được dùng như thuốc phá thai. Nhưng dù là thảo mộc, thuốc nước đắng ngắt hay Cytotec thì Karen cũng sử dụng tất tần tật chỉ để hủy bỏ đứa con thứ 4 của mình. Chuyện cũng đã xảy ra cách đây nhiều năm rồi và được Karen mô tả là “câu chuyện rất phức tạp”. 

Karen (không phải tên thật), nay đã 39 tuổi, có lý do chính đáng để phá thai. Công việc kiếm sống từ trước cho đến tận bây giờ của Karen là bán cháo trên hè phố Manila và kiếm được khoảng 5 USD một ngày. Nhưng số tiền kiếm được ít ỏi đó chẳng đủ chi tiêu cho gã chồng thất nghiệp nghiện ma túy. 

Karen kể: “Hắn đối xử như thể tôi là gái điếm và giữa chúng tôi không hề có tình yêu”. Hắn không cho phép Karen uống thuốc tránh thai vì “hắn quan niệm như thế là phản tự nhiên”. Do đó, việc sinh đẻ thêm một đứa con chỉ khiến cho gia đình  của Karen thêm nghèo khó và rối rắm.

Trở lại năm 2011, lúc đó Karen tìm đến “thầy lang vườn” để được phá thai. Đó là những người mà tiếng địa phương gọi là “albularyo” – tức những người bán bất hợp pháp các loại thuốc phá thai tự chế từ nhiều loại cây cỏ khác nhau, phần lớn là không rõ công dụng thực của chúng. Karen được “ông thầy” dẫn vào một căn nhà tồi tàn ở quận Quiapo. 

Thuốc Cytotec được WHO công nhận sử dụng phá thai an toàn.

Bên trong căn nhà đặt khá nhiều bức tượng thánh, Chúa Giêsu, chúa hài đồng, Đức mẹ Maria và có cả bàn thờ nghi ngút khói. Karen được đưa vào căn buồng nhỏ để cho một thầy lang nữ khác “thăm khám”. Sau đó, hỗn hợp thuốc được bán có “công thức” bao gồm đủ thứ như: nước ngọt Cola, rễ cây thần thông (makabuhay), hạt dái ngựa (mahogany), thứ nước quả giống như nho v.v… 

Thầy lang căn dặn Karen pha hỗn hợp này với nước trà, uống đều đặn mỗi buổi sáng kèm theo là đặt một viên Cytotec vào âm đạo. Karen phải uống thứ nước đắng ngắt này suốt nhiều tháng. Karen nhớ lại: “Tôi không thể nào quên được vị của nó. Đắng kinh khủng”. 

Tuy nhiên, bất chấp uống thuốc cỡ nào thì bào thai vẫn không bị hủy hoại. Gần đến ngày sinh nở, Karen lo sợ sẽ cho ra đời đứa bé dị dạng: “Tôi nghĩ chắc đứa bé sẽ bị mù. Hay không có răng. Hoặc giống như quái thai nhìn thấy trên truyền hình”.

Nhưng Karen hết sức sửng sốt khi đứa bé chào đời vẫn khỏe mạnh bình thường. Và bé gái này được đặt tên là “Miracle” (Kỳ diệu). Nay bé được 6 tuổi, được đến trường mẫu giáo như bao đứa trẻ bình thường khác. Karen rất yêu quý Miracle. Mối lo lắng về sự ra đời của đứa bé thứ 4 dĩ nhiên đã trở thành sự thật đối với Karen. 

Sau khi sinh Miracle, Karen không còn đủ sức nuôi gia đình bằng nồi cháo bán trên vỉa hè nữa. Thậm chí không có sữa, Karen phải nuôi bé Miracle bằng thứ bột cà phê rẻ tiền! Tuyệt vọng, Karen gia nhập thế giới ngầm bán ma túy cho những kẻ nghiện ngập giống như người chồng vô tích sự của chị. Rồi đến khi Rodrigo Duterte trở thành Tổng thống Philippines năm 2016 và cuộc chiến chống ma túy của ông diễn ra khốc liệt giết chết hơn 8.000 người. 

Căn nhà nhỏ của Karen bị lục soát còn chị phải trốn chui trốn nhủi như bao kẻ bán ma túy đường phố khác nếu không sẽ bị giết chết. Thương yêu bé Miracle mà Karen phải đau đớn thốt lên: “Là một người mẹ thế mà tôi chẳng có gì để dành cho con. Không tiền, không gạo, không cho con được hạnh phúc”.

Mối nguy hiểm khôn lường

Hãy bỏ qua những thứ thuốc thảo mộc “hỗn hợp” mà dùng Cytotec, bác sĩ Rebecca Gomperts đưa ra khuyên. Rebecca Gomperts là nữ bác sĩ thành lập tổ chức phi lợi nhuận đặt trụ sở tại Hà Lan “ủng hộ phá thai” tên gọi Women on Waves (WoW) cung cấp các dịch vụ liên quan đến sức khỏe sinh sản, đặc biệt là dịch vụ phá thai không cần can thiệp ngoại khoa, cho phụ nữ sống tại những quốc gia có luật định nghiêm ngặt về phá thai. 

Bác sĩ Rebecca Gomperts.

Các dịch vụ khác của WoW bao gồm tư vấn sinh sản và phòng tránh thai. Rebecca Gomperts nằm trong số những nhà hoạt động tích cực nhất thế giới chống các điều luật cấm phá thai và thường xuyên tổ chức những chuyến tàu được thiết kế đặc biệt thành bệnh viện di động vượt biển đến những quốc gia có đại đa số là người Công giáo để giúp đỡ phụ nữ phá thai. 

Hoạt động của WoW và Rebecca Gomperts thường bị lực lượng hải quân ở Bồ Đào Nha và Guatemala cản trở. Gomperts coi việc tội phạm hóa hành vi phá thai là vô đạo đức và được tờ báo Mỹ New York Times mô tả là “người có quan điểm cực đoan về ủng hộ phá thai”.

Một tàu bệnh viện vượt biển của WoW.

Theo quan điểm của Gomperts, sử dụng Cytotec để phá thai là lựa chọn an toàn. Tuy nhiên, Gomperts thẳng thắn lên án những kẻ bán Cytotec trái phép trên thị trường đen ở Philippines cũng như những nơi khác. Cytotec chứa hoạt chất Misoprostol, được tổng hợp để chữa chứng loét dạ dày trong thập niên 1990 nhưng không bao lâu sau, các bác sĩ phát hiện hiệu ứng phụ của thuốc – gây co thắt tử cung dẫn đến sảy thai. 

Hiện nay, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công nhận Cytotec chứa misoprostol phá thai an toàn và hiệu quả trong 9/10 trường hợp. Thậm chí, misoprostol còn được sử dụng để giảm các cơn co thắt dạ con trong quá trình sinh đẻ cũng như điều trị các biến chứng sau sinh ở châu Âu và Mỹ. Gomperts cũng cảnh báo phụ nữ Philippines về thuốc Cytotec giả bán tràn lan trên thị trường đen.

Trong suốt nhiều thập niên, nhóm chính khách Công giáo vận động hành lang có thế lực ở Philippines kiên quyết coi vòng tránh thai (IUD) và thuốc tránh thai là công cụ giết người! Họ cũng chỉ trích mạnh mẽ những cặp vợ chồng sử dụng các phương pháp tránh thai ở Philippines. 

Mục đích vận động của nhóm chính khách này là: gây áp lực buộc chính phủ loại bỏ hoàn toàn chương trình tài trợ kế hoạch hóa gia đình và cần cấm triệt để việc phá thai. Rita Dayrit, nữ chủ tịch tổ chức chống phá thai “Pro-Life Philippines”, tuyên bố hành vi sử dụng thuốc tránh thai là “giết người hàng loạt”. Dayrit nằm trong số những người chống đối phá thai mạnh mẽ nhất ở Philippines, mô tả “trẻ em là món quà của thượng đế”.