Nguy cơ xung đột tái diễn tại Libya

Cuộc bầu cử Tổng thống đầu tiên của Libya dự kiến diễn ra hôm 24-12 đã phải hoãn lại vì một số lý do, khiến cho Liên Hiệp Quốc phải sốt sắng tìm cách ngăn chặn xung đột bạo lực giữa các nhóm vũ trang tái diễn.

Việc hoãn các cuộc bầu cử (quốc hội và tổng thống) đã được công bố trong một thông báo của Ủy ban Bầu cử tối cao quốc gia (HNEC) hôm 22-12. Thông báo nêu rõ, cuộc bầu cử dự kiến ngày 24-12 sẽ phải hoãn lại một tháng, tức sẽ diễn ra vào ngày 24-1-2022. Giới quan sát cho rằng đây là động thái nhằm giúp HNEC có thời gian thiết kế lại lộ trình bầu cử để đảm bảo đạt kết qua cao nhất.

Tất cả các bên liên quan tại Libya, kể cả các ứng cử viên tổng thống cũng đều nhìn nhận rằng hiện tại có khá nhiều vấn đề trở ngại khiến cuộc bầu cử không thể diễn ra đúng kế hoạch. Trước hết, đó là những tranh cãi gay gắt giữa các phe phái chính trị xung quanh cơ sở pháp lý cho cuộc bầu cử và tư cách ứng cử viên.

Nguy cơ xung đột tái diễn tại Libya -0
Các ứng cử viên tổng thống đến Benghazi dự cuộc họp với tướng Khalifa Haftar.

Sự tham gia của một số ứng cử viên đã gây ra tranh cãi trong dư luận và trong các đảng phái chính trị. Đáng chú ý nhất là sự tham gia ứng cử của ông Saif al-Islam Gaddafi, con trai duy nhất còn lại của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ và sát hại vào tháng 10-2011 trong cuộc nổi dậy của các nhóm phiến quân vũ trang với sự hậu thuẫn về quân sự của phương Tây.

Bản thân ông Saif al-Islam Gaddafi cũng vừa mãn hạn tù giam và hiện đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế cáo buộc tội ác chiến tranh. Người thứ hai là tướng Khalifa Haftar, chỉ huy lực lượng quân sự Đông Libya. Tướng Haftar cũng bị cáo buộc tội ác chiến tranh do những cuộc giao tranh giữa ông với các lực lượng ở Tripoli và các vùng khác của Libya. Người thứ ba là ông Abdul Hamid Dbeibah - Thủ tướng lâm thời của Libya. Ông này bị cáo buộc đã nuốt lời hứa khi được bầu làm thủ tướng lâm thời là “sẽ không ra tranh cử tổng thống” nhưng ông vẫn ra tranh cử. Đây là điều tối kỵ đối với một chính khách khi ra tranh cử.

Cuộc bầu cử quốc hội và tổng thống tại Libya được xác định là nhằm xây dựng một nhà nước Libya mới, chấm dứt hơn 10 năm xung đột bạo lực dai dẳng giữa các phe nhóm vũ trang, chủ yếu là giữa hai miền Đông và Tây Libya, sau khi nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ. Các lực lượng miền Đông Libya đóng đô tại Benghazi do tướng Khalifa Haftar chỉ huy đã kéo quân về vây hãm thủ đô Tripoli ở miền Tây Libya suốt 16 tháng ròng rã. Các cuộc giao tranh chỉ chấm dứt sau khi hai bên đồng ý ngừng bắn và thỏa thuận được ký kết hồi tháng 10-2020. Theo sau thỏa thuận ngừng bắn, vào tháng 2-2021, Diễn đàn Đối thoại chính trị Libya (LPDF) được thành lập. Từ diễn đàn này, chính phủ lâm thời Libya đã được thành lập với sự hậu thuẫn của Liên Hiệp Quốc và các cường quốc liên quan.

Ngay cả vấn đề công bố việc hoãn bầu cử cũng xảy ra sự nhùng nhằng giữa hai cơ quan là HNEC và Nghị viện Libya, không bên nào chịu nhận trách nhiệm việc này. Ngày 27-12, Nghị viện Libya đã tiến hành cuộc họp nhằm xem xét những vấn đề liên quan đến cuộc bầu cử.

Một vấn đề khác cũng gây tranh cãi căng thẳng đó là việc xử lý thế nào đối với chính phủ lâm thời hiện tại. Chính phủ lâm thời hiện tại được thành lập theo thỏa thuận vào tháng 2-2021 và hết thời hạn phục vụ vào ngày 24-12, tức ngày diễn ra cuộc bầu cử theo dự kiến. Anh, Mỹ, Pháp, Đức và Italy đều lên tiếng kêu gọi các bên duy trì chính phủ lâm thời ít nhất cho đến thời điểm diễn ra cuộc bầu cử vào thàng 1-2022 nhằm đảm bảo mọi hoạt động điều hành đất nước Libya. Thế nhưng, Nghị viện Libya quyết định chính phủ lâm thời phải giải tán vào đúng ngày 24-12. Một số chính khách ủng hộ quan điểm của Nghị viện Libya, cho rằng chính phủ lâm thời quá “tham nhũng” cho nên phải giải tán.

Tuy nhiên, vấn đề cũng khá nghiêm trọng là các bên lại không thể nhất trí với nhau để bầu ra một chính phủ lâm thời mới để điều hành đất nước trong khoảng thời gian hoãn bầu cử một tháng này. Điều này làm xuất hiện “lỗ hổng quyền lực” tại Tripoli, từ đó dẫn đến nguy cơ tái phát xung đột vũ trang. Trên đường phố Tripoli và nhiều khu vực khác, người ta nhìn thấy nhiều chướng ngại vật được dựng trở lại cùng xe có trang bị súng ống của các nhóm vũ trang lai vãng khắp các tuyến đường. Các giếng dầu lớn của Libya cũng đã bị các nhóm vũ trang tái chiếm.

Đại sứ Mỹ tại Libya Richard Norland bày tỏ quan ngại rằng việc các nhóm vũ trang đưa vũ khí ra đường phố đặt ra nguy cơ đụng độ và leo thang xung đột dẫn đến những hậu quả khó lường. Phái đoàn Liên Hiệp Quốc tại Libya cảnh báo những diễn biến căng thẳng nêu trên sẽ không có lợi cho việc duy trì hòa bình và ổn định tại Libya cũng như các điều kiện cần và đủ cho cuộc bầu cử thành công tại nước này. Stephanie Williams, cố vấn đặc biệt của Liên Hiệp Quốc tại Libya đã khẩn trương tiến hành các cuộc họp tham vấn tất cả các bên để tìm kiếm một thỏa thuận nhằm tiếp tục duy trì tiến trình vận hành cơ chế dân chủ, tổ chức bầu cử nhằm bảo đảm ổn định chính trị lâu dài cho Libya.

Không có vấn đề nào trong các điều kiện cần thiết để tranh được giải quyết một cách thấu đáo, bao gồm khung pháp lý đã được thống nhất chung cho cuộc bầu cử, các quy định hiến pháp và quyền hành tổng thống được bầu và các tiêu chuẩn hợp pháp của người ứng cử để tổ chức sàng lọc ứng cử viên. Giới quan sát lo ngại rằng với tình trạng như thế, khả năng cao là cuộc bầu cử không có được sự đồng thuận cơ bản sẽ dẫn đến những tranh cãi, thậm chí đấu đá sau khi kết quả được công bố. Điều này có thể gây ra hậu quả tai hại cho Libya trong bối cảnh chìa khóa “thùng thuốc súng” ở Libya vẫn nằm trong tay nhiều nhóm phiến quân vũ trang, kể cả các lực lượng đánh thuê nước ngoài và các lực lượng do tướng Khalifa Haftar chỉ huy ở miền Đông Libya.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.