Nguy cơ xung đột tái diễn tại Libya

Cuộc bầu cử Tổng thống đầu tiên của Libya dự kiến diễn ra hôm 24-12 đã phải hoãn lại vì một số lý do, khiến cho Liên Hiệp Quốc phải sốt sắng tìm cách ngăn chặn xung đột bạo lực giữa các nhóm vũ trang tái diễn.

Việc hoãn các cuộc bầu cử (quốc hội và tổng thống) đã được công bố trong một thông báo của Ủy ban Bầu cử tối cao quốc gia (HNEC) hôm 22-12. Thông báo nêu rõ, cuộc bầu cử dự kiến ngày 24-12 sẽ phải hoãn lại một tháng, tức sẽ diễn ra vào ngày 24-1-2022. Giới quan sát cho rằng đây là động thái nhằm giúp HNEC có thời gian thiết kế lại lộ trình bầu cử để đảm bảo đạt kết qua cao nhất.

Tất cả các bên liên quan tại Libya, kể cả các ứng cử viên tổng thống cũng đều nhìn nhận rằng hiện tại có khá nhiều vấn đề trở ngại khiến cuộc bầu cử không thể diễn ra đúng kế hoạch. Trước hết, đó là những tranh cãi gay gắt giữa các phe phái chính trị xung quanh cơ sở pháp lý cho cuộc bầu cử và tư cách ứng cử viên.

Nguy cơ xung đột tái diễn tại Libya -0
Các ứng cử viên tổng thống đến Benghazi dự cuộc họp với tướng Khalifa Haftar.

Sự tham gia của một số ứng cử viên đã gây ra tranh cãi trong dư luận và trong các đảng phái chính trị. Đáng chú ý nhất là sự tham gia ứng cử của ông Saif al-Islam Gaddafi, con trai duy nhất còn lại của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ và sát hại vào tháng 10-2011 trong cuộc nổi dậy của các nhóm phiến quân vũ trang với sự hậu thuẫn về quân sự của phương Tây.

Bản thân ông Saif al-Islam Gaddafi cũng vừa mãn hạn tù giam và hiện đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế cáo buộc tội ác chiến tranh. Người thứ hai là tướng Khalifa Haftar, chỉ huy lực lượng quân sự Đông Libya. Tướng Haftar cũng bị cáo buộc tội ác chiến tranh do những cuộc giao tranh giữa ông với các lực lượng ở Tripoli và các vùng khác của Libya. Người thứ ba là ông Abdul Hamid Dbeibah - Thủ tướng lâm thời của Libya. Ông này bị cáo buộc đã nuốt lời hứa khi được bầu làm thủ tướng lâm thời là “sẽ không ra tranh cử tổng thống” nhưng ông vẫn ra tranh cử. Đây là điều tối kỵ đối với một chính khách khi ra tranh cử.

Cuộc bầu cử quốc hội và tổng thống tại Libya được xác định là nhằm xây dựng một nhà nước Libya mới, chấm dứt hơn 10 năm xung đột bạo lực dai dẳng giữa các phe nhóm vũ trang, chủ yếu là giữa hai miền Đông và Tây Libya, sau khi nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi bị lật đổ. Các lực lượng miền Đông Libya đóng đô tại Benghazi do tướng Khalifa Haftar chỉ huy đã kéo quân về vây hãm thủ đô Tripoli ở miền Tây Libya suốt 16 tháng ròng rã. Các cuộc giao tranh chỉ chấm dứt sau khi hai bên đồng ý ngừng bắn và thỏa thuận được ký kết hồi tháng 10-2020. Theo sau thỏa thuận ngừng bắn, vào tháng 2-2021, Diễn đàn Đối thoại chính trị Libya (LPDF) được thành lập. Từ diễn đàn này, chính phủ lâm thời Libya đã được thành lập với sự hậu thuẫn của Liên Hiệp Quốc và các cường quốc liên quan.

Ngay cả vấn đề công bố việc hoãn bầu cử cũng xảy ra sự nhùng nhằng giữa hai cơ quan là HNEC và Nghị viện Libya, không bên nào chịu nhận trách nhiệm việc này. Ngày 27-12, Nghị viện Libya đã tiến hành cuộc họp nhằm xem xét những vấn đề liên quan đến cuộc bầu cử.

Một vấn đề khác cũng gây tranh cãi căng thẳng đó là việc xử lý thế nào đối với chính phủ lâm thời hiện tại. Chính phủ lâm thời hiện tại được thành lập theo thỏa thuận vào tháng 2-2021 và hết thời hạn phục vụ vào ngày 24-12, tức ngày diễn ra cuộc bầu cử theo dự kiến. Anh, Mỹ, Pháp, Đức và Italy đều lên tiếng kêu gọi các bên duy trì chính phủ lâm thời ít nhất cho đến thời điểm diễn ra cuộc bầu cử vào thàng 1-2022 nhằm đảm bảo mọi hoạt động điều hành đất nước Libya. Thế nhưng, Nghị viện Libya quyết định chính phủ lâm thời phải giải tán vào đúng ngày 24-12. Một số chính khách ủng hộ quan điểm của Nghị viện Libya, cho rằng chính phủ lâm thời quá “tham nhũng” cho nên phải giải tán.

Tuy nhiên, vấn đề cũng khá nghiêm trọng là các bên lại không thể nhất trí với nhau để bầu ra một chính phủ lâm thời mới để điều hành đất nước trong khoảng thời gian hoãn bầu cử một tháng này. Điều này làm xuất hiện “lỗ hổng quyền lực” tại Tripoli, từ đó dẫn đến nguy cơ tái phát xung đột vũ trang. Trên đường phố Tripoli và nhiều khu vực khác, người ta nhìn thấy nhiều chướng ngại vật được dựng trở lại cùng xe có trang bị súng ống của các nhóm vũ trang lai vãng khắp các tuyến đường. Các giếng dầu lớn của Libya cũng đã bị các nhóm vũ trang tái chiếm.

Đại sứ Mỹ tại Libya Richard Norland bày tỏ quan ngại rằng việc các nhóm vũ trang đưa vũ khí ra đường phố đặt ra nguy cơ đụng độ và leo thang xung đột dẫn đến những hậu quả khó lường. Phái đoàn Liên Hiệp Quốc tại Libya cảnh báo những diễn biến căng thẳng nêu trên sẽ không có lợi cho việc duy trì hòa bình và ổn định tại Libya cũng như các điều kiện cần và đủ cho cuộc bầu cử thành công tại nước này. Stephanie Williams, cố vấn đặc biệt của Liên Hiệp Quốc tại Libya đã khẩn trương tiến hành các cuộc họp tham vấn tất cả các bên để tìm kiếm một thỏa thuận nhằm tiếp tục duy trì tiến trình vận hành cơ chế dân chủ, tổ chức bầu cử nhằm bảo đảm ổn định chính trị lâu dài cho Libya.

Không có vấn đề nào trong các điều kiện cần thiết để tranh được giải quyết một cách thấu đáo, bao gồm khung pháp lý đã được thống nhất chung cho cuộc bầu cử, các quy định hiến pháp và quyền hành tổng thống được bầu và các tiêu chuẩn hợp pháp của người ứng cử để tổ chức sàng lọc ứng cử viên. Giới quan sát lo ngại rằng với tình trạng như thế, khả năng cao là cuộc bầu cử không có được sự đồng thuận cơ bản sẽ dẫn đến những tranh cãi, thậm chí đấu đá sau khi kết quả được công bố. Điều này có thể gây ra hậu quả tai hại cho Libya trong bối cảnh chìa khóa “thùng thuốc súng” ở Libya vẫn nằm trong tay nhiều nhóm phiến quân vũ trang, kể cả các lực lượng đánh thuê nước ngoài và các lực lượng do tướng Khalifa Haftar chỉ huy ở miền Đông Libya.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?