Nguy cơ hỏa hoạn tại các khu vực ngõ hẻm nhỏ của Hà Nội
“Ngõ nhỏ phố nhỏ” vốn là đặc sản của một Hà Nội nghìn năm văn hiến. Tuy vậy sự tồn tại của thứ "đặc sản" ấy cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an ninh trật tự, đặc biệt là an toàn phòng cháy chữa cháy...
Bài 1: Rùng mình ghé thăm những “địa đạo” tại Hà Nội
Do lịch sử để lại mảnh đất Thăng Long kinh kì có nhiều phố, ngõ nhỏ. Đây cũng là nét văn hóa của Thủ đô ngàn năm văn hiến, "Hà Nội băm sáu phố phường". Tuy nhiên, cùng với sự phát triển, các con phố, ngõ nhỏ của Hà Nội đã thay đổi theo thời gian. Do tốc độ đô thị hóa nhanh, cùng với sự quản lý hạn chế về trật tự đô thị, sự lấn chiếm vô tội vạ khiến cho nhiều khu vực của Hà Nội giờ trở thành "thiên la địa võng", những địa đạo sâu hun hút.
Không chỉ có phố, có ngõ, Hà Nội bây giờ có hàng ngàn con hẻm, ngách nhỏ có khi chỉ dắt vừa chiếc xe máy. Người ta không lạ gì nếu vào khu vực phố cổ hay sau mặt tiền của phố Đê La Thành, ngõ chợ Khâm Thiên, khu vực phố Nguyễn Công Trứ hay Chợ Trời... những con hẻm sâu khiến người mới đến như rơi vào mê hồn trận...
Ngõ Chợ Khâm Thiên, một khu dân cư với đúng đặc trưng "ngõ nhỏ phố nhỏ" mang trong mình hàng chục ngõ nhỏ khác. Ảnh: vệ tinh
Được biết, chỉ riêng địa bàn quận Hoàn Kiếm hiện nay đã có đến 1.700 con ngõ nhỏ. Hầu hết các ngõ này xe phòng cháy chữa cháy đều không thể tiếp cận. Do đặc thù địa bàn nằm ở khu phố cổ, diện tích nhà rất nhỏ, xây lâu năm, phần lớn các nhà này đều đã cải tạo, sửa chữa, nhiều nhà đã xuống cấp. Hệ thống điện chằng chịt, ý thức người dân chưa cao nên khó tránh được hỏa hoạn hoặc nếu có "bà Hỏa" hỏi thăm thì cũng bất lực không thể chữa cháy.
Một "địa đạo" sâu hun hút chỉ có kích thước khoảng 0,75m. Ảnh: vne
Ngõ 34 Hàng Da sâu hơn 20 m là một trong những ngõ nhỏ nhất Hà Nội. Đoạn hẹp nhất của ngõ này chỉ khoảng 46 cm và luôn phải bật bóng đèn để có ánh sáng nên người qua lại trong ngõ cảm giác như đi dưới địa đạo. Ảnh: vne
Ngõ Chợ Khâm Thiên thuộc địa bàn quận Đống Đa (Hà Nội) với một đầu nằm trên đường Khâm Thiên, đầu còn lại nằm ở phía Đê La Thành. Mặc dù chiều dài giữa hai đầu chỉ khoảng 800m nhưng mật độ dân cư tại đây đang được đánh giá là cao nhất so với bất kỳ con ngõ nào của Hà Nội.
Trước đây, Hà Nội có hơn 500 phố, nhưng tốc độ đô thị hóa chóng mặt dẫn đến các ngõ từ đường chính vào làng trở thành ngõ phố. Theo thống kê, chỉ riêng phố Bạch Mai có 25 ngõ trong đó có 22 ngõ có tên và ba ngõ là số. Phố Khâm Thiên có tới 32 ngõ và chỉ hai ngõ là số, còn lại là ngõ có tên. Riêng ngõ chợ Khâm Thiên (ngõ lớn nhất của phố Khâm Thiên) đã có 23 ngõ với chín ngõ có tên, còn lại là ngõ số…
Những ngõ này không khác gì "địa đạo" bởi chiều rộng chỉ từ 1m đến 2,5m. Thậm chí có ngách chỉ rộng khoảng 75cm, hai người đi qua còn phải lách.
Ít ai dám nghĩ phía trong "con ngõ" nhỏ nhỏ ấy lại có cuộc sống tập nập như vậy. Hàng quán đồ ăn, nhà thuốc kéo dài theo hết chiều dài Ngõ Chợ Khâm Thiên khiến mật độ dân cư tại đây luôn trong tình trạng quá tải, con ngõ cũng vì đó mà ngày một thu hẹp.
Dạo một vòng bên trong Ngõ Chợ Khâm Thiên, không khó để "tìm thấy" những ngõ nhỏ khác mà chiều rộng của nó khiến chúng tôi phải giật mình. Ngõ 188 xem ra vẫn là rộng bởi nó ít nhất có xếp hai chiếc xe máy song song.
Thời điểm chúng tôi đi thực tế à vào gần 11h sáng nhưng bên trong những "con ngõ" như ngõ 153 hay ngõ Xa Đằng vẫn bị bóng tối bao trùm.
Chiều rộng của ngõ 126 lại khiến ta liên tưởng đến câu chuyện hai con dê qua cầu.
Phần lớn những căn nhà trong các khu vực ngõ hẻm là kiểu nhà ống. Với kiểu nhà này thường chỉ có một lối ra vào duy nhất khiến việc thoát hiểm của chủ nhân khi hỏa hoạn xảy ra sẽ rất khó khăn.
Đi cùng với mật độ dân cư dày đặc là hệ thống đường dây điện chằng chịt, rối như tơ vò.
Hệ thống dây điện chằng chịt khiến chính sử dụng là người dân tại các khu dân cư cũng cảm thấy lo lắng. Đặc biệt là vào thời điểm mùa hè, lượng điện tiêu thụ tăng cao do nắng nóng rất dễ dẫn đến chập điện gây cháy.
Tình trạng cơi nới xây dựng các “chuồng cọp” trở thành một “đặc sản” tại khu vực ngõ hẻm nhỏ. Những cửa thoát hiểm không được làm hoặc có làm thì lại bị khóa (để đề phòng trộm cắp) khiến nguy cơ thiệt hại về người khi có hỏa hoạn càng tăng.
Nhiều người dân sinh sống trong các khu vực này cũng thiếu ý thức đề phòng hỏa hoạn trong sinh hoạt hàng ngày. Cảnh đốt vàng mã, đun bếp, nấu nướng, hàn cắt không có sự che chắn an toàn rất dễ dàng bắt gặp tại các khu vực ngõ hẻm.
Theo Cảnh sát PCCC Hà Nội, hiện Hà Nội có hàng nghìn khu dân cư có ngõ nhỏ và sâu vài trăm mét. Các khu vực này dân cư đông đúc, nhà cửa chật chội, hệ thống dây dẫn điện chằng chịt, nhiều nơi người dân tự ý xây trụ bê tông hoặc hàn thanh ngang để cản đường ô tô. Các gia đình đều chủ quan, ít trang bị thiết bị phòng cháy chữa cháy nên khi có cháy xảy ra rất khó giải cứu cũng như chữa cháy.
Đại tá Nguyễn Trường Sơn, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC số 2 Cảnh sát PCCC Hà Nội cho biết: Hầu hết các gia đình đều xây dựng nhà theo kiểu "chuồng cọp" nhằm mục đích cơi nới hoặc chống trộm. Khi cháy nổ chỉ có một đường duy nhất thoát hiểm nếu bị lửa bao trùm không còn đường ra. Người dân các ngõ, hẻm ở Hà Nội vẫn có thói quen sử dụng than tổ ong trong đun nấu. Trong khi ý thức phòng cháy chữa cháy của một bộ phận người dân còn hạn chế, chủ quan nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ.
Không phải đến hôm nay, những cảnh báo về nguy cơ cháy nổ trong phố cổ và các "địa đạo" ở Hà Nội mới được đặt ra. Tuy nhiên, do nhiều lý do, người dân vẫn đang phải "sống chung với lũ". Tuy nhiên với nhận thức và hiểu biết sơ sài về công tác phòng cháy chữa cháy thì những hậu quả do bà Hỏa đem lại sẽ là nhãn tiền....
Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.
Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.
Giữa mênh mông lòng hồ thủy điện Trung Sơn, những lồng cá nổi theo từng cụm đang mở ra một hướng sinh kế mới cho người dân vùng núi cao Thanh Hóa. Từ những hộ tiên phong ban đầu, đến nay nghề nuôi cá lồng ở Trung Sơn đã và đang ngày càng phát triển với gần 60 hộ dân tham gia, nhờ nuôi cá lồng (cá chép, cá lăng đen, cá rô phi…), nhiều gia đình có nguồn thu nhập ổn định…
Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.
Ngày 19/8, đúng dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, tại Bentiu, Nam Sudan, hai nữ quân nhân cùng công tác tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ở Hôi Rấy và Nước Đắng, hai bản người Bru-Vân Kiều nằm sâu dọc sông Long Đại, xã miền núi Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, tiếng máy thuyền vọng lại từ phía hạ nguồn đã trở thành âm thanh quen thuộc với bà con. Giữa nơi còn biệt lập với bên ngoài, âm thanh ấy báo hiệu một chuyến thuyền đang ngược dòng lên bản.
Gần 60 năm sau trận đánh khốc liệt ở Cồn Tiên, những lớp đất từng vùi lấp dấu tích chiến tranh lại được khảo sát bằng ra đa xuyên đất. Từng mét đất được quét, từng tín hiệu bất thường được ghi nhận và đánh dấu.
Mỗi mùa khô, khi dòng Đakrông (Quảng Trị) rút nước, những doi cát và bãi đá lộ ra cũng là lúc hàng chục người dân Pa Cô, Vân Kiều lặng lẽ mang theo chiếc mâm sắt xuống sông đào đãi vàng sa khoáng. Sau những hạt vàng nhỏ bé là cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn, những khoảng lòng sông bị đào xới và nỗi trăn trở về sinh kế của đồng bào vùng cao.
Ẩn mình dưới hình hài những thiết bị điện tử nhỏ gọn, thơm tho mùi kẹo ngọt hay trái cây nhiệt đới, pod chill chứa Etomidate đang có nguy cơ càn quét vào các không gian giải trí của giới trẻ. Từ chỗ chỉ thử “cho biết” theo lời rủ rê, nhiều thanh thiếu niên đã nhanh chóng trượt dài thành kẻ nghiện ngập, thậm chí trở thành mắt xích tiếp tay cho tội phạm ma túy.
Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm. Đáng lo ngại hơn, hàng loạt lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “que thử âm tính” đang khiến không ít người sập bẫy pháp lý và đối mặt với hiểm họa khôn lường về sức khỏe.
Câu chuyện cuộc đời và tình yêu của người thương binh nặng Nguyễn Văn Dũng (ngụ phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đồng) với cô gái mồ côi vượt qua những năm tháng khó khăn đã trở thành một biểu tượng đẹp và nghị lực phi thường, như chuyện cổ tích về lòng nhân ái, đức hy sinh của những người phụ nữ với các thương, bệnh binh làm xúc động lòng người.
Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…
Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.
Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.
Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.
Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).
Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…
Quảng Trị, nơi có hàng trăm nghĩa trang, hàng vạn Anh hùng liệt sĩ của cả nước đang nằm lại. Tháng 7, chúng tôi chứng kiến những hàng người nối dài lặng lẽ thắp những nén nhang tri ân ở nơi từng là tuyến lửa.
Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.
