Nguy cơ hỏa hoạn tại các khu vực ngõ hẻm nhỏ của Hà Nội
“Ngõ nhỏ phố nhỏ” vốn là đặc sản của một Hà Nội nghìn năm văn hiến. Tuy vậy sự tồn tại của thứ "đặc sản" ấy cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an ninh trật tự, đặc biệt là an toàn phòng cháy chữa cháy...
Bài 1: Rùng mình ghé thăm những “địa đạo” tại Hà Nội
Do lịch sử để lại mảnh đất Thăng Long kinh kì có nhiều phố, ngõ nhỏ. Đây cũng là nét văn hóa của Thủ đô ngàn năm văn hiến, "Hà Nội băm sáu phố phường". Tuy nhiên, cùng với sự phát triển, các con phố, ngõ nhỏ của Hà Nội đã thay đổi theo thời gian. Do tốc độ đô thị hóa nhanh, cùng với sự quản lý hạn chế về trật tự đô thị, sự lấn chiếm vô tội vạ khiến cho nhiều khu vực của Hà Nội giờ trở thành "thiên la địa võng", những địa đạo sâu hun hút.
Không chỉ có phố, có ngõ, Hà Nội bây giờ có hàng ngàn con hẻm, ngách nhỏ có khi chỉ dắt vừa chiếc xe máy. Người ta không lạ gì nếu vào khu vực phố cổ hay sau mặt tiền của phố Đê La Thành, ngõ chợ Khâm Thiên, khu vực phố Nguyễn Công Trứ hay Chợ Trời... những con hẻm sâu khiến người mới đến như rơi vào mê hồn trận...
Ngõ Chợ Khâm Thiên, một khu dân cư với đúng đặc trưng "ngõ nhỏ phố nhỏ" mang trong mình hàng chục ngõ nhỏ khác. Ảnh: vệ tinh
Được biết, chỉ riêng địa bàn quận Hoàn Kiếm hiện nay đã có đến 1.700 con ngõ nhỏ. Hầu hết các ngõ này xe phòng cháy chữa cháy đều không thể tiếp cận. Do đặc thù địa bàn nằm ở khu phố cổ, diện tích nhà rất nhỏ, xây lâu năm, phần lớn các nhà này đều đã cải tạo, sửa chữa, nhiều nhà đã xuống cấp. Hệ thống điện chằng chịt, ý thức người dân chưa cao nên khó tránh được hỏa hoạn hoặc nếu có "bà Hỏa" hỏi thăm thì cũng bất lực không thể chữa cháy.
Một "địa đạo" sâu hun hút chỉ có kích thước khoảng 0,75m. Ảnh: vne
Ngõ 34 Hàng Da sâu hơn 20 m là một trong những ngõ nhỏ nhất Hà Nội. Đoạn hẹp nhất của ngõ này chỉ khoảng 46 cm và luôn phải bật bóng đèn để có ánh sáng nên người qua lại trong ngõ cảm giác như đi dưới địa đạo. Ảnh: vne
Ngõ Chợ Khâm Thiên thuộc địa bàn quận Đống Đa (Hà Nội) với một đầu nằm trên đường Khâm Thiên, đầu còn lại nằm ở phía Đê La Thành. Mặc dù chiều dài giữa hai đầu chỉ khoảng 800m nhưng mật độ dân cư tại đây đang được đánh giá là cao nhất so với bất kỳ con ngõ nào của Hà Nội.
Trước đây, Hà Nội có hơn 500 phố, nhưng tốc độ đô thị hóa chóng mặt dẫn đến các ngõ từ đường chính vào làng trở thành ngõ phố. Theo thống kê, chỉ riêng phố Bạch Mai có 25 ngõ trong đó có 22 ngõ có tên và ba ngõ là số. Phố Khâm Thiên có tới 32 ngõ và chỉ hai ngõ là số, còn lại là ngõ có tên. Riêng ngõ chợ Khâm Thiên (ngõ lớn nhất của phố Khâm Thiên) đã có 23 ngõ với chín ngõ có tên, còn lại là ngõ số…
Những ngõ này không khác gì "địa đạo" bởi chiều rộng chỉ từ 1m đến 2,5m. Thậm chí có ngách chỉ rộng khoảng 75cm, hai người đi qua còn phải lách.
Ít ai dám nghĩ phía trong "con ngõ" nhỏ nhỏ ấy lại có cuộc sống tập nập như vậy. Hàng quán đồ ăn, nhà thuốc kéo dài theo hết chiều dài Ngõ Chợ Khâm Thiên khiến mật độ dân cư tại đây luôn trong tình trạng quá tải, con ngõ cũng vì đó mà ngày một thu hẹp.
Dạo một vòng bên trong Ngõ Chợ Khâm Thiên, không khó để "tìm thấy" những ngõ nhỏ khác mà chiều rộng của nó khiến chúng tôi phải giật mình. Ngõ 188 xem ra vẫn là rộng bởi nó ít nhất có xếp hai chiếc xe máy song song.
Thời điểm chúng tôi đi thực tế à vào gần 11h sáng nhưng bên trong những "con ngõ" như ngõ 153 hay ngõ Xa Đằng vẫn bị bóng tối bao trùm.
Chiều rộng của ngõ 126 lại khiến ta liên tưởng đến câu chuyện hai con dê qua cầu.
Phần lớn những căn nhà trong các khu vực ngõ hẻm là kiểu nhà ống. Với kiểu nhà này thường chỉ có một lối ra vào duy nhất khiến việc thoát hiểm của chủ nhân khi hỏa hoạn xảy ra sẽ rất khó khăn.
Đi cùng với mật độ dân cư dày đặc là hệ thống đường dây điện chằng chịt, rối như tơ vò.
Hệ thống dây điện chằng chịt khiến chính sử dụng là người dân tại các khu dân cư cũng cảm thấy lo lắng. Đặc biệt là vào thời điểm mùa hè, lượng điện tiêu thụ tăng cao do nắng nóng rất dễ dẫn đến chập điện gây cháy.
Tình trạng cơi nới xây dựng các “chuồng cọp” trở thành một “đặc sản” tại khu vực ngõ hẻm nhỏ. Những cửa thoát hiểm không được làm hoặc có làm thì lại bị khóa (để đề phòng trộm cắp) khiến nguy cơ thiệt hại về người khi có hỏa hoạn càng tăng.
Nhiều người dân sinh sống trong các khu vực này cũng thiếu ý thức đề phòng hỏa hoạn trong sinh hoạt hàng ngày. Cảnh đốt vàng mã, đun bếp, nấu nướng, hàn cắt không có sự che chắn an toàn rất dễ dàng bắt gặp tại các khu vực ngõ hẻm.
Theo Cảnh sát PCCC Hà Nội, hiện Hà Nội có hàng nghìn khu dân cư có ngõ nhỏ và sâu vài trăm mét. Các khu vực này dân cư đông đúc, nhà cửa chật chội, hệ thống dây dẫn điện chằng chịt, nhiều nơi người dân tự ý xây trụ bê tông hoặc hàn thanh ngang để cản đường ô tô. Các gia đình đều chủ quan, ít trang bị thiết bị phòng cháy chữa cháy nên khi có cháy xảy ra rất khó giải cứu cũng như chữa cháy.
Đại tá Nguyễn Trường Sơn, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC số 2 Cảnh sát PCCC Hà Nội cho biết: Hầu hết các gia đình đều xây dựng nhà theo kiểu "chuồng cọp" nhằm mục đích cơi nới hoặc chống trộm. Khi cháy nổ chỉ có một đường duy nhất thoát hiểm nếu bị lửa bao trùm không còn đường ra. Người dân các ngõ, hẻm ở Hà Nội vẫn có thói quen sử dụng than tổ ong trong đun nấu. Trong khi ý thức phòng cháy chữa cháy của một bộ phận người dân còn hạn chế, chủ quan nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ.
Không phải đến hôm nay, những cảnh báo về nguy cơ cháy nổ trong phố cổ và các "địa đạo" ở Hà Nội mới được đặt ra. Tuy nhiên, do nhiều lý do, người dân vẫn đang phải "sống chung với lũ". Tuy nhiên với nhận thức và hiểu biết sơ sài về công tác phòng cháy chữa cháy thì những hậu quả do bà Hỏa đem lại sẽ là nhãn tiền....
Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.
Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.
Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.
Để có nước sử dụng, người dân ở các xã miền núi A Lưới (TP Huế) phải đi xa nhiều cây số lấy nước khe suối hoặc dùng nguồn nước tự chảy chưa qua xử lý, bị nhiễm bẩn.
Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.
Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.
Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.
Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.
Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.
Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.
Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).
Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.
Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!
Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.
Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.
Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.
Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.
Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.
Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.
Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.
