Người tốt còn đó, chỉ không nhìn ra thôi

Qua sân bay Tà Cơn, tôi nhìn thấy những ngôi nhà của người Vân Kiều, trong lòng dấy lên một niềm vui sướng khôn tả... Một chuyến phượt tuyệt vời, gian nan là thử thách và có thế mới có được giọt nước mắt sung sướng vì thấy vẫn có CON NGƯỜI, viết hoa.

Chúng tôi là những người chưa quen nhau nhưng cùng sở thích du lịch, không chỉ đến với những vùng đất lạ xa xôi ngoài biên giới mà ngay cả tại Việt Nam, chỗ nào chưa đến là muốn đến bằng được.

Hôm đó tình cờ gặp nhau ở một địa điểm, sau ăn trưa mỗi người quay một hướng làm việc riêng. Tôi thì nằm ở hiên sau nhìn ra vườn, thích thú với cây mít nho nhỏ mà đã có 3 quả. Tính tôi hay viển vông, may mà không biết làm thơ, từ 3 quả mít, tôi nghĩ ra đủ chuyện, bạo hơn, tôi còn nghĩ “Thiên chúa có 3 ngôi”, có rất nhiều cái xảy ra xung quanh con số 3...

Địa điểm 4 người chúng tôi gặp nhau là một ngôi nhà gỗ, rất đẹp của một nữ chủ nhân còn trẻ, tốt bụng, nằm giữa ngôi vườn rộng chừng một mẫu hơn, chỉ cách chục bước chân khỏi vườn là sông Hiếu, mùa này sông cạn. 

Hôm trước, tôi đã tắm ở đó, nước trong xanh, soi bóng xanh lơ bầu trời Quảng Trị. Cỏ trong vườn vừa được cắt, mùi cỏ ngai ngái, nồng nồng. Một bông tử đinh hương màu tím vươn sát vào bậu cửa sổ ngay chỗ tôi nằm. 

Cây cối rậm rạp, um tùm nhưng không có rắn rết mà nếu có thì tôi cũng không ngại, chỉ lắm côn trùng và muỗi. Tôi nói không ngại vì tin rằng người có tu luyện thì côn trùng rắn rết không cắn. Và trên thực tế, tôi không bị muỗi, ong, rắn rết cắn từ mấy năm nay...

Bỗng gặp nạn

Đang miên man thế thì chủ nhà bảo, sẽ giúp chúng tôi có một xe ô tô 7 chỗ, rồi chỉ cho chúng tôi địa điểm tuyệt vời “Trên đỉnh Trường Sơn” nơi có những cột điện gió sản xuất điện sạch (tiêu chuẩn thế giới) đã hòa lưới điện quốc gia từ 2017, làm đổi thay khá nhiều gương mặt kinh tế khu vực này. 

Được giúp đỡ đến thế, chúng tôi bảo nhau nhập đoàn, họ có 3 người, một người tên là Thu, một người tên Quang, cậu trẻ nhất tên Đạo là dân chuyên nghiệp quay phim, có mang theo một số máy chuyên dụng hạng khủng... 

Chúng tôi bảo nhau: “Đi ngay, chứ còn đợi gì nữa, những người Âu, Mỹ cũng còn phải ước mới có chuyến đi như thế đấy, sẽ được chiêm ngưỡng một địa danh quan trọng của Đông Dương, sẽ biết thế nào là đại ngàn, sẽ gặp cả hoàng hôn trên non cao rừng thẳm”. Thế là lên đường. 

Chừng hơn nửa giờ chiếc xe mới, gầm cao, xóc nảy đom đóm mắt khi đi vào đường tắt, lái xe (người địa phương) bảo chúng tôi phải tắt thế mới kịp chụp hoàng hôn ở nơi cao nhất, anh còn đùa: “Có đi đoạn kinh hoàng này thì mới gọi là phượt chứ”. Cả đoàn 5 người cười hì hì. Nhất trí: “Hoàng hôn là quan trọng, tính mạng là cái đinh”. 

Đến đoạn chỉ còn cách chân những cột điện gió, tức là chưa đến đỉnh dãy Trường Sơn thì thấy mặt trời nhô ra sau núi. Chúng tôi xin cho xe dừng ngay tắp lự. “Ai có Samsung thì Samsung, ai có iPhone thì dùng iPhone, ai có chuyên dụng thì chuyên dụng”. 

Đạo quá say nghề, lại có sở thích “săn” vẻ đẹp của hoàng hôn, lại từng bị nhiều lần mặt trời nhanh chóng biến mất nên cho phát luôn flycam. Không ai kịp ngăn. Flycam bay trên cao, bảng điều khiển kêu ro ro nghe thật thích. Tất cả đều hình dung khi flycam quay trở về sẽ mang theo những thước phim quý giá. Song, ai ngờ, trời bỗng nổi gió, cộng với sức quay của những cánh quạt tua-bin, flycam không quay trở về được...  

Nhìn thấy tai họa từ từ xảy ra, rồi quan sát cậu em một cách tế nhị, tôi thương cậu vô cùng, cậu nghệ sĩ quá, xúc cảm tuyệt vời quá, không một chút đắn đo nghĩ đến hiểm nguy khi thấy cái đẹp xuất hiện... Và trong nghề, từ lóng gọi chuyện này là hựu. “Hựu ngay, trong hoang mang”. 

Tôi an ủi cả đoàn, đừng hoang mang, bình tĩnh tìm giải pháp. Song, làm gì có giải pháp nào. Đang ở vùng “lõm” sóng. “Lõm” cả người qua lại trên đường, đường tắt trên núi mà... An ủi mọi người nhưng lòng tôi vô cùng ngổn ngang. Tôi nhiều tuổi nhất, tự nhiên cứ nghĩ, mình nên có trách nhiệm nhất. Mặt trời lại còn đi trốn. 

Lái xe cho biết đây đang là vị trí khe gió (tên địa phương gọi). Mình nhìn quanh, rừng trập trùng, non cao, thung xanh, thăm thẳm, hun hút, làm thế nào để tìm ra cái flycam lạc trong đó...

Trời chiều như có lửa, bỏng rát như xát muối vào lòng. Tôi liếc Đạo và nghĩ, không sao em ơi, trả giá luôn là bài học của nghệ sĩ, đừng quá lo lắng... Người tên Quang ước, nếu gặp được thổ dân, may ra. Vừa ước xong thì xa xa thấy có bóng áo đỏ ngược dốc đi lên. Khác gì trời hiện? 

Đó là một gia đình người Vân Kiều đi bắt cá về. Người chồng mặc áo đỏ nghe được một chút tiếng Kinh nên phải nói thật chậm cùng với làm ám hiệu. Chúng tôi xin được giúp đỡ. Người vợ gật đầu trước, nói lại cho chồng nghe lại bằng tiếng Vân Kiều. Chồng nghe vợ thì hiểu rõ hơn “cái bọn Kinh này nó muốn gì”... Thế là cả ba bỏ xe và cá, lao ngay vào “thăm thẳm thung sâu cách giời ba thước” (lời bài hát Trên đỉnh phù vân) dẫn theo cậu Đạo...

Họ đi rồi, tưởng đã mừng nhưng hai tiếng sau họ không quay ra... 2 tiếng dài cả trăm năm. Tôi thầm thì cầu nguyện: “Lạy Chúa, lúc này thì con kêu tên Ngài thực sự...”. Mặt trời hiện ra yếu ớt nhưng đủ cho mình hy vọng là bóng tối sẽ không nuốt chửng họ... Những người còn lại đăm chiêu nhìn vào trong tâm, ngồi rải rác để ngẫm ngợi riêng. (Sau này mới cùng kể cho nhau nghe là đã đều nghĩ điều tệ hại nhất)

Chờ càng lúc càng thắt ruột. Không có cách nào để liên hệ với chủ nhà ở dưới thành phố. Nhìn lái xe người địa phương lúc này cũng thấy đã bồn chồn lo lắng. Giả sử, bóng đêm đổ xuống, người Vân Kiều có thể biết đường quay lên nhưng còn Đạo thì sao? Lúc này tôi tiếc, lẽ ra, chịu mất flycam còn hơn là có thể mất người. Cái lãng mạn ban đầu “hoàng hôn là nhất, tính mạng là cái đinh” biến đâu mất tiêu. Chúng tôi bắt đầu sợ hãi.

Nghe tiếng suối róc rách chảy, biết là rừng sâu lắm. Lại nghĩ, giá có nhìn thấy flycam thì làm sao để trèo lên mà mang xuống...

Tác giả cùng gia đình người Vân Kiều tốt bụng.
Tác giả cùng gia đình người Vân Kiều tốt bụng.

Đang thất vọng muốn chết thì tôi nghe thấy có tiếng nói gì đó vẳng lại từ xa. Và tôi hỏi to: “Phải Đạo không?”. “Vâng ah... ah”. Tiếng của rừng nhái theo. Tốt rồi, còn người là còn tất cả. Nhưng mình hỏi tiếp, vì vẫn chưa nhìn thấy họ, “chỉ nghe tiếng nói mà lòng đã rưng rưng”: “Có tìm được không em?”. “Có ạ”. Mình gọi 3 người kia nhưng họ cũng đã nghe nói “có ạ” rồi. Thế là tất cả chúng tôi gào lên, gào lên, vì sung sướng.

Tôi ôm lấy cả 3 người Vân Kiều, khóc thực sự. Và câu hát bỗng vang lên “người Vân Kiều trong lòng trong trắng, như bông hoa lạc giữa rừng...”. Tôi thầm nghĩ, tạ ơn Chúa nhưng trước hết con xin tạ ơn 3 con người có Chúa/Phật/Giời ở trong lòng. Vâng, 3 người Vân Kiều. 

Chúng tôi xem lại hình ảnh trên flycam cộng với lời kể của Đạo thì thấy: chiếc flycam rơi trên ngọn cây, cao chừng 15 mét. Nhưng cây to, người ôm không xuể, thung rất sâu, dốc dựng đứng, hun hút trong màu xanh sẫm của chiều. 

Bám từng bước xuống thung sâu, theo chỉ dẫn của bảng đều khiển thì Đạo nhìn ra cái flycam màu trắng nằm ở ngọn cây nhưng người Vân Kiều chưa nhìn thấy flycam bao giờ, người vợ cũng không thể dịch cho chồng hiểu nó là cái gì. May sao, flycam chưa hết pin, nó còn nhấp nháy, đỏ đỏ. Đạo chỉ cho họ thấy cái chấm đỏ đỏ ấy. 

Người vợ bảo chồng: “Leo lên đi, giúp họ đi”. Người chồng nhìn quanh, thấy có những chùm dây leo ở cách đó vài mét. Anh chồng bảo ừ, rồi túm vào búi dây, đu người leo lên. Đến chỗ cây đại thụ có cành vươn ra thì túm lấy nhảy sang. Cẩn thận, vừa cầm flycam vừa giữ dây đu xuống. An toàn tuyệt đối cả người và máy.

Chúng tôi sung sướng trào nước mắt. Không chỉ vì tìm lại được tài sản mà vì sự vô cảm bấy lâu (lâu đến mức, cứ nghĩ trên đời này làm gì còn người tốt) đã được thay đổi. Nhìn giỏ cá của họ, cả ngày đi bắt chỉ đáng vài chục ngàn nhưng họ vô tư giúp đỡ chúng tôi, không vì đợi trả ơn, không mảy may suy tính, trong một việc có thể hiểm nguy...

Nếu vô cảm sẽ không nhìn thấy họ

Sau đó, chúng tôi chia tay người Vân Kiều đi tiếp lên đỉnh Trường Sơn, đem theo nỗi sung sướng tột bậc vào những thước phim, khuôn hình... Khi quay lại Đông Hà, chúng tôi đi theo đường nhựa quay về (xa hơn rất nhiều so với lúc ngược dốc đi lên). 

Qua sân bay Tà Cơn, tôi nhìn thấy những ngôi nhà của người Vân Kiều, trong lòng dấy lên một niềm vui sướng khôn tả... Một chuyến phượt tuyệt vời, gian nan là thử thách và có thế mới có được giọt nước mắt sung sướng vì thấy vẫn có CON NGƯỜI, viết hoa.

Khi tới đồng bằng, thành phố, sóng có trở lại, tôi vào Facebook và thấy ngay một bức tranh đẹp của bạn tôi, ngắm nó một hồi, tôi thấy nỗi lo lắng kinh hoàng lúc trước đã biến mất. Tôi nhớ mùi cỏ ngai ngái, tiếng róc rách của suối và cây mít có 3 quả nho nhỏ. Tôi lại chìm vào cái ý nghĩ, Thiên Chúa sinh ra con số 3, người Vân Kiều giúp chúng tôi hôm nay là gia đình có 3 người.

Nhà văn Trần Thị Trường

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...