Người đầu tiên ám sát hụt Adolf Hitler

Hồ sơ lưu trữ của cơ quan mật vụ phát xít Đức (Gestapo), bị Hồng quân Liên Xô thu giữ sau khi Thế chiến II kết thúc, cho thấy từ năm 1933 đến 1944 đã có tổng cộng 38 vụ mưu sát Adolf Hitler. Điển hình là vụ gài mìn đầu tiên khiến Hitler thoát chết trong “đường tơ kẽ tóc”, do Johann Georg Elser (1903-1945) thực hiện vào đầu tháng 11/1939, diễn ra ngay tại hang ổ của đảng Quốc xã do A. Hitler đứng đầu.

Ông J. Elser chào đời ngày 4/1/1903 ở thành phố Hermaringen, thuộc bang Baden-Wuerttemberg phía tây nam nước Đức. Tuổi thơ ấu của J. Elser trôi qua trong những năm tháng cực kỳ khốn khó, đến lúc trưởng thành lại gặp phải cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933), cũng là nguyên nhân chính khiến mầm mống chủ nghĩa phát xít được dịp bùng phát.

Trong thời gian theo học ngành cơ khí chế tạo đồng hồ ở Trường Kỹ thuật Munich, J. Elser được người bạn cùng phòng vốn là một cảm tình viên Đảng Cộng sản giác ngộ, nhận thức rõ nguy cơ chiến tranh thế giới đang cận kề do những kẻ hiếu chiến trong đảng Quốc xã đương quyền khởi xướng.

J. Elser - chủ mưu vụ ám sát - xuất hiện trên phương tiện truyền thông phát xít.

J. Elser - chủ mưu vụ ám sát - xuất hiện trên phương tiện truyền thông phát xít.

"Để góp phần ngăn chặn cuộc chiến tang thương sắp xảy ra, cách duy nhất là phải tiêu diệt bằng được tên trùm phát xít Hitler và đám thuộc hạ thân cận của hắn", J. Elser nhận định rồi âm thầm bắt tay vào thực hiện kế hoạch ám sát.

Để có tiền trang trải học phí, J. Elser thường phải làm thêm vào dịp nghỉ hè tại một khu mỏ khai thác đá ở ngoại ô Munich. Elser đã tận dụng cơ hội này để học cách thức chế tạo mìn phá đá với công suất cực mạnh, cũng như tích trữ lượng thuốc nổ TNT cần thiết.

Quán bia Burgerbraukeller là nơi giới chóp bu Quốc xã thường tụ tập.

Quán bia Burgerbraukeller là nơi giới chóp bu Quốc xã thường tụ tập.

Song song là việc điều nghiên địa điểm dự định gài mìn. Sau giờ tan học hàng ngày, Elser thường lai vãng đến quán bia Burgerbraukeller nằm ngay trong khu trung tâm Munich, nơi tụ tập của giới lãnh đạo đảng Quốc xã kể từ sau "cuộc bạo động rượu bia" cuối năm 1933 đưa A. Hitler lên nắm quyền vào đầu tháng 8/1934. Elser cố tình nấn ná ở lại sau khi quán đã đóng cửa, trốn xuống dưới tầng hầm chọn vị trí thuận lợi để chôn quả mìn ở ngay dưới chân một chiếc cột đỡ trần mái gần bục chính của quán, đây là nơi giới chóp bu của chủ nghĩa phát xít thường tụ tập.

Qua thông tin từ các sĩ quan SS, Elser biết được vào buổi tối ngày 8/11/1939, Hitler sẽ xuất hiện với bài phát biểu đánh dấu dịp kỷ niệm 5 năm sự kiện "cuộc bạo động rượu bia", cũng như ca ngợi tinh thần "bách chiến bách thắng" của quân đội Quốc xã sau khi nuốt chửng đất nước Ba Lan đúng 2 tháng trước, mở đường cho công cuộc "chinh phạt châu Âu và thế giới" của Đệ tam đế chế. Elser liền cài đặt chế độ hẹn giờ trái mìn sẽ phát nổ ngay khi Hitler và bộ sậu đang có mặt…

Cảnh hiện trường tan hoang sau vụ nổ mìn tại quán bia Burgerbraukeller.
Cảnh hiện trường tan hoang sau vụ nổ mìn tại quán bia Burgerbraukeller.

Nhưng ngẫu nhiên do có việc đột xuất nên Hitler đã rời quán bia sớm 13 phút, trước khi quả mìn được kích hoạt vào lúc 21 giờ, phá sập một phần trần mái chính. Tuy Hitler thoát chết, nhưng 7 nhân vật cao cấp của đảng Quốc xã cùng 62 người khác bị thương nặng...

Để tránh việc truy lùng của mật vụ Gestapo, Elser nhanh chân rời khỏi Munich và tới biên giới Thụy Sĩ cả tiếng đồng hồ trước khi khai hỏa trái mìn. Để hợp thức hóa lý do đoàn tụ với cô vợ Mathilde Niedermann và cậu con trai Manfred đang sinh sống tại Geneva,  Elser đã mang theo các tài liệu liên quan đến vụ mưu sát nhằm chứng minh với giới chức Thụy Sĩ vốn trung lập sẽ đồng ý cho mình được tị nạn. Nhưng anh đã bị lính biên phòng Quốc xã bất ngờ chặn lại khi vẫn còn trên đất Đức khám xét và tìm ra các bằng chứng chứng tỏ J. Elser  là người tổ chức và thực hiện cuộc ám sát "động trời".

Elser bị dẫn giải về Berlin giao cho Gestapo và bị biệt giam hơn 5 năm tại một nhà tù bí mật, trước khi chuyển đến trại tập trung Sachsenhausen, ngoại thành Berlin, rồi tới trại tập trung Dachau ở bang Baravia là 2 địa điểm chuyên giam giữ các quân nhân Đức đào ngũ và phản bội chính thể Quốc xã. Ngày 9/4/1945, đúng một tháng trước khi quân đội Hitler chấp nhận buông súng đầu hàng vô điều kiện, Elser đã bị phát xít Đức tử hình.

Cho đến thời điểm cuối thập niên 50 thế kỷ trước, nhiều sử gia Đức vẫn tin rằng vụ đánh bom quán bia Burgerbraukeller là do tình báo Anh thực hiện thông qua "điệp viên nằm vùng" Elser. Chỉ tới khi phía Liên Xô cho công bố hồ sơ lưu trữ tuyệt mật của Gestapo, vụ việc mới được sáng tỏ. Elser chính là người tự tổ chức vụ mưu sát Hitler đầu tiên bằng mìn hẹn giờ.

Năm 1998, nhân kỷ niệm 95 năm ngày sinh của Elser, Tòa Thị chính thành phố Hermaringen đã long trọng tổ chức lễ khánh thành tấm biển bằng đồng, khắc ghi công lao của Elser được gắn ngay mặt tiền lối vào ngôi nhà nơi ông sinh thành. Nhân kỷ niệm 70 năm ngày mất của Elser vào ngày 9/4 vừa qua, Chính phủ CHLB Đức đã quyết định  thành lập giải thưởng dân sự mang tên Johann Georg Elser, tôn vinh lòng dũng cảm của các công dân đã hy sinh vì đồng loại.

Quang Long (theo Rossiyskaya Gazeta)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.