Người “cầm cân, nảy mực” ở làng Suối Đá

Về làng Suối Đá (xã Canh Hiệp, huyện Vân Canh, Bình Định), chúng tôi được nghe bà con gọi già làng Mai Thanh Vân bằng cái tên trìu mến - già Vân. Bởi, bao năm rồi ở làng này, trong cuộc sống yên bình của người dân ít nhiều đều có dấu ấn của vị già làng đáng kính.

Bà con tôn trọng, đặt hết mọi niềm tin nên hễ trong làng có chuyện gì khuất tất va chạm trong cuộc sống là già Vân luôn có mặt. Bằng uy tín của mình, ông đã hóa giải các vụ việc theo tình, lý phân minh, hài hòa giữa luật pháp và tập tục của làng nên được bà con răm rắp nghe theo.

Chúng tôi cùng các cán bộ địa phương đến thăm già Vân. Ngôi nhà cấp 4, tường xây nổi bật là những tấm giấy khen treo chật kín cả góc phòng, thể hiện sự ghi nhận của các cấp, các ngành về sự đóng góp cho xã hội của ông. 

Già Vân nhớ lại vào những năm 1980, nghe theo lời Đảng, bà con đã bỏ nơi thâm sơn cùng cốc cùng bảo nhau về làng mới định canh, định cư xây dựng cuộc sống. Làng có hơn 170 hộ, với nhiều dân tộc anh em sinh sống, nhưng nhiều nhất là Chăm và Bơhna. Hồi đó, ông với sức trẻ xông xáo, năng nổ nên được bà con tín nhiệm bầu làm Đội trưởng Đội sản xuất của làng.

Già làng Mai Thanh Vân (trái).
Già làng Mai Thanh Vân (trái).

Thời gian trôi qua, bằng sự nhiệt tình và chịu khó tìm tòi nghiên cứu, nắm bắt khoa học kỹ thuật áp dụng vào sản xuất nên kinh tế gia đình ông có phần khấm khá. Hiện gia đình ông có vài hécta keo lai, gần 2ha mì cao sản, hàng ngày chăm chút mấy lứa heo rừng giống, có thu nhập ổn định. Kinh nghiệm sản xuất được già Vân mách bảo, truyền dạy nên bà con mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu vật nuôi, cây trồng hợp lý, không còn sống bám vào phá rừng làm rẫy nên có thu nhập ổn định; không còn cái đói, cái nghèo đeo bám.

Ông nói thêm, đời sống kinh tế khá rồi mà tình hình an ninh trật tự chưa đảm bảo thì cũng như không. Rồi ông lại nhắc đến câu chuyện buồn của làng xảy ra gần 20 năm trước. 

Thời đó, bà con chưa thích nghi với điều kiện sản xuất mới nên khổ lắm, chỉ biết phá rừng làm rẫy, không đủ ăn. Đã vậy, tệ uống rượu, bỏ bê nương rẫy khiến nhiều nhà phải luôn đối diện với cái đói giáp hạt, năm nào chính quyền cũng phải hỗ trợ. Nhưng ngặt nỗi, nhiều nhà có thể thiếu gạo, thiếu muối nhưng không thể thiếu rượu. Từ già đến trẻ, từ trai đến gái trong làng đều uống rượu ở mọi lúc, mọi nơi. 

Sau lần uống rượu bị ngộ độc dẫn đến chết nhiều người, thừa cơ hội đó kẻ xấu xúi vào kích động, cho là làng bị ma ám nên nhiều bà con bất an định bỏ về làng cũ. Lúc đó, già Vân đã tiên phong đi đầu cùng chính quyền, Công an kiên trì vận động giải thích bà con mới chịu nghe. 

Từ bài học đó, về sau già Vân cùng Ban quản lý làng đề ra quy ước đầu tiên trong phong trào xây dựng làng văn hóa là "không được sa đà vào việc uống rượu say". Chỉ đơn giản thế thôi nhưng đã làm thay đổi trật tự xóm làng, người dân chăm lo sản xuất, không mâu thuẫn đánh nhau gây sứt mẻ tình cảm xóm làng, hạnh phúc gia đình. 

Ông cũng nhiều lần phải gác lại việc riêng, nghe gia đình nào có mâu thuẫn là tự nguyện làm sứ giả đến từng nhà kiên trì hòa giải, hàn gắn cho bao cặp vợ chồng được êm ấm. Với những đóng góp cho làng, nhiều lần già Vân được chọn là đại biểu có uy tín trong bà con dân tộc đi dự gặp mặt do Trung ương tổ chức.

Thượng tá Cái Minh Long, Phó trưởng Công an huyện Vân Canh cho biết thêm, mấy năm qua trồng rừng nguyên liệu giấy đã mang lại thu nhập khá cho bà con nên huyện là địa bàn nóng của tỉnh về tình trạng lấn chiếm đất rừng, xâm canh, xâm cư dai dẳng gây phức tạp cho địa phương. Cũng nhờ uy tín của mình mà già Vân cùng chính quyền, Công an huyện gặp gỡ, động viên giải quyết mềm dẻo, thấu tình, đạt lý phù hợp với tập quán, sinh hoạt, bà con dần dần thấy rõ cái sai mà tự nguyện hợp tác khắc phục, không để ảnh hưởng xấu cho xã hội. Ông còn vận động bà con giữ vững phong trào "3 không", xây dựng làng văn hóa, gia đình cùng cam kết thực hiện mục tiêu làng không tội phạm.

Tấn Tài

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...