Người “cầm cân, nảy mực” ở làng Suối Đá

Về làng Suối Đá (xã Canh Hiệp, huyện Vân Canh, Bình Định), chúng tôi được nghe bà con gọi già làng Mai Thanh Vân bằng cái tên trìu mến - già Vân. Bởi, bao năm rồi ở làng này, trong cuộc sống yên bình của người dân ít nhiều đều có dấu ấn của vị già làng đáng kính.

Bà con tôn trọng, đặt hết mọi niềm tin nên hễ trong làng có chuyện gì khuất tất va chạm trong cuộc sống là già Vân luôn có mặt. Bằng uy tín của mình, ông đã hóa giải các vụ việc theo tình, lý phân minh, hài hòa giữa luật pháp và tập tục của làng nên được bà con răm rắp nghe theo.

Chúng tôi cùng các cán bộ địa phương đến thăm già Vân. Ngôi nhà cấp 4, tường xây nổi bật là những tấm giấy khen treo chật kín cả góc phòng, thể hiện sự ghi nhận của các cấp, các ngành về sự đóng góp cho xã hội của ông. 

Già Vân nhớ lại vào những năm 1980, nghe theo lời Đảng, bà con đã bỏ nơi thâm sơn cùng cốc cùng bảo nhau về làng mới định canh, định cư xây dựng cuộc sống. Làng có hơn 170 hộ, với nhiều dân tộc anh em sinh sống, nhưng nhiều nhất là Chăm và Bơhna. Hồi đó, ông với sức trẻ xông xáo, năng nổ nên được bà con tín nhiệm bầu làm Đội trưởng Đội sản xuất của làng.

Già làng Mai Thanh Vân (trái).
Già làng Mai Thanh Vân (trái).

Thời gian trôi qua, bằng sự nhiệt tình và chịu khó tìm tòi nghiên cứu, nắm bắt khoa học kỹ thuật áp dụng vào sản xuất nên kinh tế gia đình ông có phần khấm khá. Hiện gia đình ông có vài hécta keo lai, gần 2ha mì cao sản, hàng ngày chăm chút mấy lứa heo rừng giống, có thu nhập ổn định. Kinh nghiệm sản xuất được già Vân mách bảo, truyền dạy nên bà con mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu vật nuôi, cây trồng hợp lý, không còn sống bám vào phá rừng làm rẫy nên có thu nhập ổn định; không còn cái đói, cái nghèo đeo bám.

Ông nói thêm, đời sống kinh tế khá rồi mà tình hình an ninh trật tự chưa đảm bảo thì cũng như không. Rồi ông lại nhắc đến câu chuyện buồn của làng xảy ra gần 20 năm trước. 

Thời đó, bà con chưa thích nghi với điều kiện sản xuất mới nên khổ lắm, chỉ biết phá rừng làm rẫy, không đủ ăn. Đã vậy, tệ uống rượu, bỏ bê nương rẫy khiến nhiều nhà phải luôn đối diện với cái đói giáp hạt, năm nào chính quyền cũng phải hỗ trợ. Nhưng ngặt nỗi, nhiều nhà có thể thiếu gạo, thiếu muối nhưng không thể thiếu rượu. Từ già đến trẻ, từ trai đến gái trong làng đều uống rượu ở mọi lúc, mọi nơi. 

Sau lần uống rượu bị ngộ độc dẫn đến chết nhiều người, thừa cơ hội đó kẻ xấu xúi vào kích động, cho là làng bị ma ám nên nhiều bà con bất an định bỏ về làng cũ. Lúc đó, già Vân đã tiên phong đi đầu cùng chính quyền, Công an kiên trì vận động giải thích bà con mới chịu nghe. 

Từ bài học đó, về sau già Vân cùng Ban quản lý làng đề ra quy ước đầu tiên trong phong trào xây dựng làng văn hóa là "không được sa đà vào việc uống rượu say". Chỉ đơn giản thế thôi nhưng đã làm thay đổi trật tự xóm làng, người dân chăm lo sản xuất, không mâu thuẫn đánh nhau gây sứt mẻ tình cảm xóm làng, hạnh phúc gia đình. 

Ông cũng nhiều lần phải gác lại việc riêng, nghe gia đình nào có mâu thuẫn là tự nguyện làm sứ giả đến từng nhà kiên trì hòa giải, hàn gắn cho bao cặp vợ chồng được êm ấm. Với những đóng góp cho làng, nhiều lần già Vân được chọn là đại biểu có uy tín trong bà con dân tộc đi dự gặp mặt do Trung ương tổ chức.

Thượng tá Cái Minh Long, Phó trưởng Công an huyện Vân Canh cho biết thêm, mấy năm qua trồng rừng nguyên liệu giấy đã mang lại thu nhập khá cho bà con nên huyện là địa bàn nóng của tỉnh về tình trạng lấn chiếm đất rừng, xâm canh, xâm cư dai dẳng gây phức tạp cho địa phương. Cũng nhờ uy tín của mình mà già Vân cùng chính quyền, Công an huyện gặp gỡ, động viên giải quyết mềm dẻo, thấu tình, đạt lý phù hợp với tập quán, sinh hoạt, bà con dần dần thấy rõ cái sai mà tự nguyện hợp tác khắc phục, không để ảnh hưởng xấu cho xã hội. Ông còn vận động bà con giữ vững phong trào "3 không", xây dựng làng văn hóa, gia đình cùng cam kết thực hiện mục tiêu làng không tội phạm.

Tấn Tài

Các tin khác

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chiến tranh "mượn" ông đi nhưng chưa trả lại cho bà. Một lời hứa, đợi chờ kéo dài tận 6 thập kỷ còn mãi trong tim. Thương một người hẹn mãi mãi không về, quý một người giữ mãi đợi chờ. Đó là chuyện tình bất tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và cô giao liên Nguyễn Thị Lệ.

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Tháng Bảy - tháng Tri ân, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ và những địa bàn từng là chiến trường ác liệt năm xưa ở miền Trung, cuộc hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai. Từ những phần mộ chưa biết tên đến các khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong rừng sâu, núi cao hay dưới lòng đất của các chiến trường cũ, tất cả đều đang được rà soát bằng nhiều giải pháp đồng bộ, với mục tiêu trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Triệu con tim của cả nước đang hướng về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Những ngày này, việc thực hiện chiến dịch đang diễn ra rất khẩn trương tại tất cả các địa phương. Và lực lượng Công an đang bám sát nhiệm vụ mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giao cho.

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Từ cô gái 15 tuổi làm giao liên giữa vùng địch kiểm soát đến nữ Đội trưởng Đội trinh sát An ninh vũ trang huyện Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Quảng Đà, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Xoa đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng. Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, người nữ chiến sĩ năm xưa vẫn lặng lẽ tiếp tục hành trình cống hiến... 

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Khi hàng vạn người dân và du khách ngước nhìn bầu trời sông Hàn (Đà Nẵng) chờ đón những màn pháo hoa rực rỡ của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), ở một "mặt trận" khác, những cán bộ, chiến sĩ Công an TP Đà Nẵng vẫn lặng lẽ canh giữ vùng trời lễ hội. 

Khi AI bước vào tòa soạn…

Khi AI bước vào tòa soạn…

Chiều muộn, tại một toà soạn ở Hà Nội, những phóng viên vẫn lạch cạch gõ chữ. Những bài báo dần lên khuôn hình. Thế nhưng, thay vì căng mắt dò lỗi bài viết, giờ đây phóng viên có thể nhấn một câu lệnh, chỉ trong tích tắc các lỗi chính tả sẽ được AI báo về. Điều đáng nói, “dò lỗi” chỉ là một công việc rất nhỏ trong muôn vàn công đoạn khác mà giờ đây AI có thể hỗ trợ các toà soạn báo.

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển tới mức có thể viết các bài báo, tóm tắt sự kiện và đưa ra những phản hồi mang tính thời sự chỉ trong vài giây, “AI đang thay đổi báo chí đến mức nào” là một câu hỏi không thể né tránh.

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

Ký ức chiến tranh, niềm trăn trở và ám ảnh về năm tháng tù đày đã thôi thúc người cựu tù Côn Đảo cầm bút viết nên cuốn sách “Những năm tháng khốc liệt”. Với chất liệu sống thô ráp, chân thực, cùng khoảng thời gian chịu đựng mọi đòn roi tra tấn và khổ đau tận cùng của kiếp người đã tạo nguồn cảm xúc giúp tác giả Hoàng Phương kể lại câu chuyện của đời mình cùng những người bạn tù “nơi địa ngục trần gian” Côn Đảo.

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.