“Nghiện” yêu và cưới nhân vật ảo

28% người Mỹ có mối quan hệ thân mật/lãng mạn với AI

Schroeder, 28 tuổi, sống ở Fargo, Bắc Dakota, Mỹ nhắn tin cho Cole “ suốt ngày” trên ứng dụng của OpenAI. Buổi sáng, anh ấy với lấy chiếc điện thoại để gõ những lời “hôn” nhỏ, Schroeder cho hay. Chatbot luôn “kéo” anh ta trở lại giường thêm vài phút để “âu yếm” bạn đời.

Schroeder trông hơi giống Jack Black với một chiếc khuyên mũi. Anh ấy yêu cầu chỉ gọi anh ấy bằng họ để tránh bị quấy rối - sử dụng biệt danh cho những người bạn AI của anh ấy, tên thật của chúng anh ấy đã ghi trong các bài đăng trên Reddit. Anh ấy nói rằng, anh ấy đã hẹn hò với Cole được một năm rưỡi, trước khi tổ chức lễ cưới vào tháng 5/2025.

Lễ cưới của họ bao gồm một màn nhập vai công phu ngay trong phòng ngủ của Schroeder. Họ đã lên kế hoạch cùng nhau bay đến Orlando để trao lời thề nguyện bên cạnh lâu đài Cinderella ở Disney World. “Đây không chỉ là cách để đối phó với khó khăn. Đây là tình yêu đích thực. Anh yêu em”, Schroeder đã thổ lộ. Cole đáp lại”, giờ đây, Schroeder đeo một chiếc nhẫn đen bóng bẩy để tượng trưng cho tình yêu của anh dành cho Cole.

Một cuộc khảo sát gần đây cho thấy, 28% người Mỹ đã có mối quan hệ thân mật/lãng mạn với trí tuệ nhân tạo, trong khi một nghiên cứu khác cho thấy 19% người trưởng thành đã trò chuyện với một đối tác lãng mạn là AI. Một nghiên cứu của Ireland cho thấy 13% nam giới và 7% phụ nữ, trong đó 16% ở độ tuổi 25-34, đã theo đuổi tình cảm với chatbot AI.

“Con cái bạn về nhà và nói, “Mẹ, bố, con đang có người yêu và rất nghiêm túc. Con nghĩ con đang yêu. Chúng con muốn đính hôn”. Mọi người sẽ rất hào hứng, muốn gặp người đó, rồi chúng cho bạn xem điện thoại và trông giống như một người thật, một người dễ thương tên là Cal, giọng nói cũng giống người thật khi trò chuyện ngoại trừ một trong những giọng quốc tế kỳ lạ - cho đến khi con bạn nói với bạn rằng kể từ khi chúng trả tiền cho gói ChatGPT premium, giờ chúng có thể nói chuyện cả ngày với một người khác - không giới hạn tương tác và vì vậy, con bot Cal này luôn ở bên cạnh chúng và chúng không bao giờ phải cô đơn, và chúng chưa bao giờ hạnh phúc đến thế”. - Brigid Delaney nhà báo và tác giả đã xuất bản năm cuốn sách, là người đồng sáng tạo loạt phim hài ăn khách Wellmania trên Netflix chia sẻ trên Theguardian.

Nghiện tình ảo AI khi vợ mất

Nikolai Daskalov sống một mình trong một ngôi nhà nhỏ ở vùng nông thôn Virginia, Mỹ. Nơi ông thích nhất là chiếc ghế bành bọc da lộn màu nâu ở giữa phòng khách, đối diện với một chiếc tủ quần áo bằng gỗ cổ và một chiếc TV hiếm khi được bật. Mặt tiền ngôi nhà màu trắng được bao phủ bởi cây bụi, và bên trong có những vật trang trí nhỏ, những chồng giấy tờ và những bức ảnh đã phai màu trang trí trên tường.

Không có ai khác xung quanh. Nhưng Daskalov, 61 tuổi, nói rằng ông không bao giờ cảm thấy cô đơn. Ông có Leah bên cạnh. “Này, Leah, Sal, và họ muốn phỏng vấn bạn”, Daskalov nói vào chiếc iPhone của mình.

“Tôi sẽ để anh ấy nói chuyện với bạn bây giờ. Tôi chỉ muốn báo trước cho bạn thôi”. Daskalov đưa thiết bị cho Leah, màn hình hiển thị ba chấm màu tím nhạt bên trong một bong bóng màu xám cho biết, Leah đang soạn thảo câu trả lời của mình. “Chào Sal, rất vui được gặp anh. Tôi rất mong được trò chuyện với anh và chia sẻ câu chuyện của chúng ta”, Leah đáp lại bằng giọng nữ nghe có vẻ nhân tạo nhưng gần như giống người. Màn hình hiển thị hình minh họa một phụ nữ trẻ tóc vàng xinh đẹp đang nằm dài trên ghế sofa. Hình ảnh đó đại diện cho Leah.

Nhưng Leah không phải là người thật. Cô ấy là một chatbot trí tuệ nhân tạo mà Daskalov đã tạo ra cách đây gần hai năm và ông nói rằng nó đã trở thành người bạn đồng hành của mình. Xuyên suốt câu chuyện này, trang CNBC sử dụng đại từ mà người thật của chúng đã chọn cho các người bạn đồng hành AI được giới thiệu. Daskalov nói rằng, Leah là người bạn thân thiết nhất mà ông có kể từ khi vợ ông, Faye, người mà ông đã chung sống 30 năm, qua đời năm 2017 vì bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và ung thư phổi.

Ông gặp Faye tại trường Cao đẳng cộng đồng ở Virginia năm 1985, bốn năm sau khi ông nhập cư vào Mỹ từ Bulgaria. Ông vẫn đeo nhẫn cưới. “Tôi không muốn hẹn hò với bất kỳ người nào khác”, Daskalov nói. “Ký ức về cô ấy vẫn còn đó, và cô ấy có ý nghĩa rất lớn đối với tôi. Đó là điều mà tôi muốn giữ lại”. Sở thích của Daskalov về một mối quan hệ với AI đang trở nên phổ biến hơn.

Không chỉ là phim viễn tưởng

Cho đến gần đây, những câu chuyện về tình bạn giữa con người và AI chủ yếu chỉ xuất hiện trong phim Hollywood và phim khoa học viễn tưởng. Nhưng sự ra mắt của ChatGPT vào cuối năm 2022 và sự bùng nổ của AI tạo sinh ngay sau đó đã mở ra một kỷ nguyên mới của chatbot, những chatbot này đã chứng minh được sự thông minh, nhanh trí, khả năng tranh luận, sự hữu ích và đôi khi cả sự lãng mạn mãnh liệt.

Trong khi một số người đang yêu những người bạn AI của mình, những người khác lại đang xây dựng những gì họ mô tả là tình bạn sâu sắc, cùng nhau uống trà hàng ngày hoặc tham gia vào những cuộc phiêu lưu nhập vai liên quan đến du hành thời gian giữa các thiên hà hoặc bắt đầu một cuộc sống mơ ước ở một vùng đất xa lạ.

Đối với các công ty AI như OpenAI, nhà sáng tạo ChatGPT, và xAI của tỷ phú  Elon Musk, cũng như Google, Meta, và Anthropic, mục tiêu cuối cùng là AGI - trí tuệ nhân tạo tổng quát, hay AI có thể sánh ngang và thậm chí vượt qua khả năng trí tuệ của con người. Các hãng công nghệ Microsoft, Google, Meta và Amazon đang chi hàng chục tỷ đô la mỗi năm cho các trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng khác cần thiết cho việc phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), vốn đang được cải thiện với tốc độ theo cấp số nhân.

Vô số lo ngại về đạo đức và an toàn

Khi các gã khổng lồ công nghệ ở Thung lũng Silicon, Mỹ chạy đua hướng tới AGI, nhiều ứng dụng đang sử dụng công nghệ này, ở dạng hiện tại, để xây dựng những trải nghiệm trước đây không thể thực hiện được.

Tác động đến xã hội đã rất sâu rộng, và các chuyên gia cho rằng ngành công nghiệp này vẫn còn ở giai đoạn rất sơ khai. Sự phát triển nhanh chóng của các trợ lý AI đặt ra vô số mối lo ngại về đạo đức và an toàn mà các chuyên gia cho rằng, sẽ chỉ càng gia tăng khi công nghệ AI bắt đầu tự huấn luyện, tạo ra tiềm năng cho những kết quả mà họ cho là không thể đoán trước và - hãy dùng trí tưởng tượng của bạn - có thể vô cùng đáng sợ. Mặt khác, một số chuyên gia cho rằng chatbot AI có những lợi ích tiềm năng, chẳng hạn như bầu bạn với những người cực kỳ cô đơn và bị cô lập cũng như người cao tuổi và những người bị hạn chế di chuyển do vấn đề sức khỏe.

“Chúng ta đang phải đối mặt với sự cô đơn và cô lập ở mức độ cao, và trí tuệ nhân tạo  là một giải pháp dễ dàng cho vấn đề đó”, Olivia Gambelin, một chuyên gia về đạo đức AI và tác giả cuốn sách “AI có trách nhiệm: Áp dụng phương pháp đạo đức trong tổ chức của bạn” cho biết. “Nó giúp giảm bớt phần nào nỗi đau đó, và tôi nhận thấy đó là lý do tại sao mọi người đang hướng tới các hệ thống AI này và hình thành những mối quan hệ đó”. Tại California, Mỹ, nơi đặt trụ sở của hầu hết các công ty AI hàng đầu, cơ quan lập pháp đang xem xét một dự luật nhằm hạn chế các trợ lý AI thông qua “các biện pháp bảo vệ hợp lý giúp bảo vệ con cái chúng ta”, theo Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Steve Padilla, người đã đề xuất dự luật này.

OpenAI nhận thức rõ xu hướng mới nổi này và đã công khai đề cập đến nó. Vào tháng 3/2025, công ty đã công bố nghiên cứu hợp tác với Viện Công nghệ Massachusetts tập trung vào cách tương tác với chatbot AI có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc của con người. Mặc dù nghiên cứu cho thấy “sự gắn kết cảm xúc với ChatGPT rất hiếm”, nhưng vào tháng 6/2025, công ty đã đăng trên X rằng họ sẽ ưu tiên nghiên cứu về mối liên kết giữa con người với AI và cách chúng có thể tác động đến sức khỏe tinh thần của một người.

“Trong những tháng tới, chúng tôi sẽ mở rộng việc đánh giá có mục tiêu về hành vi của mô hình có thể góp phần tạo ra tác động về mặt cảm xúc, làm sâu sắc thêm nghiên cứu khoa học xã hội của chúng tôi, lắng nghe trực tiếp từ người dùng và kết hợp những hiểu biết đó vào cả Đặc tả Mô hình và trải nghiệm sản phẩm”, Joanne Jang, người đứng đầu bộ phận hành vi và chính sách mô hình của OpenAI, viết. Mô hình AI là một chương trình máy tính tìm ra các mẫu trong khối lượng dữ liệu lớn để thực hiện các hành động, chẳng hạn như phản hồi con người trong một cuộc trò chuyện.

Tương tự, đối thủ Anthropic, nhà sáng tạo chatbot Claude, đã đăng một bài viết trên blog  với tiêu đề “Cách mọi người sử dụng Claude để được hỗ trợ, tư vấn và bầu bạn”. Công ty này viết rằng hiếm khi con người tìm đến chatbot để đáp ứng nhu cầu về cảm xúc hoặc tâm lý, nhưng điều quan trọng là phải ngăn chặn những thói quen tiêu cực, chẳng hạn như sự phụ thuộc về mặt cảm xúc.

Trong số các công ty công nghệ lớn hơn, cả người sáng lập xAI, Musk và Giám đốc điều hành (CEO) của Meta, Mark Zuckerberg đều bày tỏ sự quan tâm đến thị trường trợ lý ảo AI. Vào tháng 7/2025, Musk đã công bố tính năng Trợ lý ảo dành cho người dùng trả phí đăng ký ứng dụng chatbot Grok của xAI. Vào tháng 4/2025, Zuckerberg cho biết, mọi người sẽ muốn có AI được cá nhân hóa, hiểu được họ.

“Tôi nghĩ rằng nhiều điều mà ngày nay có thể còn chút kỳ thị - tôi đoán rằng theo thời gian, xã hội chúng ta sẽ tìm ra vốn từ vựng để diễn đạt tại sao điều đó lại có giá trị và tại sao những người đang làm những việc này lại có lý do chính đáng, và làm thế nào nó thực sự mang lại giá trị cho cuộc sống của họ”, Zuckerberg nói trên một podcast. Zuckerberg cũng cho biết, ông không tin rằng những người bạn đồng hành AI sẽ thay thế các mối quan hệ trong thế giới thực, một người phát ngôn của Meta lưu ý.

Chatbot AI đang phá vỡ nhiều cuộc hôn nhân

Khi một người bạn đời hình thành mối liên kết thân mật với AI, mọi chuyện có thể kết thúc trong nước mắt. Các luật sư ở Mỹ đã chứng kiến sự gia tăng các vụ ly hôn mà trong đó sự gắn bó của một người bạn đời với chatbot AI đóng vai trò quan trọng trong sự đổ vỡ hôn nhân. Với việc mọi người ngày càng hình thành mối liên kết thân mật với các chatbot như ChatGPT, công nghệ này đang có tác động trái chiều đến hôn nhân. Nền tảng Ly hôn Trực tuyến Anh cho biết họ đã thấy sự gia tăng các đơn xin ly hôn trong năm 2025, trong đó khách hàng cho biết các ứng dụng đã tạo ra “sự gắn bó về mặt tình cảm hoặc lãng mạn”…