Nghiên cứu robot côn trùng làm gián điệp

Hãy tưởng tượng quý vị đang ở trong một vùng chiến sự, có lẽ là nấp trong rừng hay ngụ trong một tòa nhà đổ nát nào đó, rồi bất thình lình nghe thấy tiếng vỗ cánh kèm âm thanh ù ù tiến đến gần hơn. Hôm nay, nó chỉ có thể là một con côn trùng. Nhưng trong tương lai, nó có thể là thứ "đánh hơi" ra quý vị.

Animal Dynamics, một công ty khởi nghiệp của Anh vốn đến từ Đại học Oxford, đã sản xuất các loại máy móc và drone lấy cảm hứng từ sinh học, bao gồm loại drone mang tên là Skeeter có hình dáng con chuồn chuồn, và kích cỡ bằng cây bút dùng cho hoạt động trinh sát quân sự.

Bộ não đằng sau chiếc drone hình con chuồn chuồn này đến từ một cựu vận động viên vô địch nhảy dù người Anh tên là Adrian Thomas.

Vị giáo sư 56 tuổi của Đại học Oxford là đồng sáng lập và cũng là giám đốc khoa học của công ty Animal Dynamics, chuyên nghiên cứu về các cơ chế sinh học: làm thế nào động vật có thể bay và di chuyển? Tại một bữa tiệc được tổ chức vào năm 2013, hai ông Adrian Thomas và Alex Caccia đã bắt đầu phiếm chuyện về những cái vi cá và các câu hỏi về bơi, dẫn đến việc cả hai cùng khởi động dự án Animal Dynamics.

Loại máy bay không người lái hình con chuồn chuồn Skeeter.
Loại máy bay không người lái hình con chuồn chuồn Skeeter.

Alex Caccia, một doanh nhân công nghệ kỳ cựu, người đang giữ vai trò giám đốc điều hành (CEO) của Animal Dynamics, giải thích: "Tôi rành về kinh doanh, tài chính và làm thế nào để điều hành một công ty; trong khi anh Thomas lại là một nhà khoa học thực thụ". Lúc còn nhỏ, cậu bé Thomas đã mày mò chế tạo thành công chiếc máy bay mô hình, và là phi công nhảy dù ở thuở đầu đời, bản luận án của ông về những chiếc đuôi chim và liên tục đạt giải vô địch nhảy dù Anh trong 2 năm 2006 và năm 2009.

GS Adrian Thomas kể: "Lần đầu tiên tôi giành chiến thắng, tôi đã thiết kế chiếc cánh dựa trên đôi cánh của chim hải âu. Đôi cánh hoạt động thật tuyệt, tiếc là nó không mấy thân thiện với người dùng".

Ám ảnh bay đã khiến GS Thomas đi vào việc kinh doanh. Vị giáo sư khả kính giải thích: "Cách để thực sự hiểu về việc làm thế nào chim hay côn trùng bay, là phải chế tạo ra một thiết bị sử dụng cùng các nguyên lý bay. Và đó là cách chúng tôi thành lập ra công ty Animal Dynamics để theo đuổi điều đó".

Dự án Animal Dynamics có 44 nhân viên và vốn liên danh là 8 triệu USD và các hợp đồng đến từ Bộ Quốc phòng Anh đã báo hiệu cho sự chú ý ngày càng tăng đối với những thiết kế lấy cảm hứng từ sinh học. Các loài động vật đã lấy làm hình mẫu trong một thiên niên kỷ tiến hóa để trở nên hiệu quả nhất có thể, một sứ mạng cấp bách cho thế giới phi hữu cơ trong một kỷ nguyên của biến đổi khí hậu.

GS Adrian Thomas phát biểu: "Các hệ thống tự nhiên luôn được thiết kế để sao cho hiệu quả nhất. Và chúng ta mới tóm được cái bề nổi đồng nghĩa là sẽ phải thiết kế ra những hệ thống hiệu quả hơn".

Có 3 dự án đang được triển khai ở Animal Dynamics: 1-  Skeeter là một loại drone tự chủ hình dáng côn trùng dùng cho mục đích trinh sát quân sự; 2 - Stork là một loại mô hình drone kiểu dù lượn tiến bộ nhất dùng trong các hoạt động tiếp tế của quân đội; 3 - Malolo là một loại máy bay dưới nước mà có một bộ phận có thể đẩy nó đi thay vì dùng tới chân vịt.

Skeeter đang trong giai đoạn nghiên cứu và phát triển và các thử nghiệm đầu tiên đã bắt đầu. Dự án Stork đang được tiến hành, và công ty Animal Dynamics dự kiến sẽ triển khai dự án này vào thực tiễn trong năm 2020. Cả 2 thiết kế dự án này đều lấy cảm hứng từ động vật.

GS Adrian Thomas giải thích: "Những loại drone cỡ nhỏ thường có những vấn đề về di chuyển khi trời có gió lớn. Nhưng loại drone chuồn chuồn lại vô tư trước điều kiện thời tiết này. Vì vậy chúng tôi đã thiết kế loại cánh vỗ cho loại drone Skeeter của mình. Mặt khác, drone Stork được chế tạo khá hiệu quả, nó có thể mang các kiện hàng với giá thành thấp".

Ai đang muốn những loại drone côn trùng bay xung quanh? GS Thomas phản hồi: "Điều lệ công ty của chúng tôi là chúng tôi không sản xuất vũ khí. Các loại drone của chúng tôi được thiết kế cho 2 mục đích trinh sát và hậu cần. Chúng tôi không có ý định đặt vũ khí lên mình chúng".

Nói thì vậy, nhưng ai biết 3 dự án của GS Thomas có làm việc cho quân đội hay không? GS Thomas tiết lộ: "Về cơ bản chúng tôi sử dụng chúng như những thử nghiệm bản beta. Họ đã kiểm tra kỹ lưỡng các thiết kế của chúng tôi và tài trợ cho các nghiên cứu ban đầu này. Nhưng trong tương lai, chúng tôi cho rằng họ chỉ là một bộ phận nhỏ trong số các khách hàng của chúng tôi.

Lấy ví dụ như dự án Stork, sẽ dùng chính yếu trong hậu cần dân sự và cứu trợ nhân đạo. Cũng có hứa hẹn cho hoạt động thương mại điện tử, nhưng khung pháp lý vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng".

GS Thomas nói rằng ông và công ty mình muốn điều chỉnh các loại vũ khí tự chủ ở cấp độ quốc tế. Ông cũng tỏ ra lúng túng khi nhìn thấy những chiếc xe tăng tự chủ đang thực hiện các bài huấn luyện quân sự ngay tại nơi mà Animal Dynamics đang thử nghiệm các nguyên mẫu drone mặc dù có sự đảm bảo giám sát của con người.

GS Thomas chắc nịch: "Các thiết kế của chúng tôi rất thách thức và tinh tế. Nhưng vấn đề ở đây là chúng tôi đã thành công với lực nâng và sức chịu đựng, loại drone Skeeter đã bay ra bên ngoài khá dễ dàng. Hiện chúng tôi đang làm việc để tăng thời gian bay cũng như tăng sức mạnh và tuổi thọ hoạt động của nó".

Cũng có nhiều mục đích sử dụng drone cho hòa bình. Các mẫu thiết kế như Skeeter có thể xông thẳng vào những tòa nhà bị đổ sập sau động vật hay giám sát các nông trang như tập quán của loài ong. Nhưng sau rốt, chúng cũng hữu ích khi hoạt động trên các chiến trường.

Phan Bình (tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.