Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết

Thực tế cho thấy, công nghệ có tiềm năng tác động tích cực to lớn đến thế giới. Công nghệ là cách để chúng ta, với tư cách là một loài, đẩy mạnh xã hội phát triển và trở nên tốt hơn.

Người tạo ra nghệ thuật so với các AI

Nhưng không phải tất cả công nghệ đều có tác động như nhau và không phải tất cả công nghệ đều được đón nhận tích cực như nhau. Đặc biệt, nghệ thuật do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra đã trở thành chủ đề gây tranh cãi đáng kể, đối với cả nghệ sĩ và những người không phải nghệ sĩ. Nhiều người tự xem mình là nghệ sĩ, dù là nghệ sĩ chuyên nghiệp hay nghệ sĩ giải trí, không mấy vui mừng về sự trỗi dậy của nghệ thuật AI - nhưng tại sao?

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Một bức ảnh do AI tạo ra. Ảnh: rootstrap.

Cùng khám phá lý do khiến họ xem thường để hiểu sâu hơn về phản ứng phức tạp mà nghệ thuật AI đã tạo ra trong công chúng.

Đầu tiên, điều quan trọng cần lưu ý là những người phản đối nghệ thuật do AI tạo ra không tức giận về sự tồn tại của tất cả các loại AI. Các công cụ tạo nghệ thuật nói riêng là chủ đề gây phẫn nộ cho nhiều người, và đó là vì chúng về cơ bản khác với nhiều AI khác. Ví như, một AI tổng đài tồn tại để hỗ trợ công việc của nhân viên con người. Phần mềm đánh dấu các từ khóa để hiển thị thông tin hữu ích cho các nhân viên tổng đài trong suốt cuộc gọi của họ và có thể cảnh báo người quản lý nếu cuộc gọi đang diễn ra cần can thiệp. Điều đó rất hữu ích cho những nhân viên này và thay vì đe dọa đến sự an toàn công việc của họ, công nghệ giúp cuộc sống làm việc của họ thoải mái hơn.

Các trình tạo nghệ thuật AI không có tác động tương tự đối với các nghệ sĩ là con người. Thay vì hỗ trợ họ trong quá trình sáng tạo, các công cụ nghệ thuật AI sử dụng các công cụ nhận dạng mẫu để “phối lại” tác phẩm hiện có thành thứ gì đó mới. Ví như, chúng không giúp các nghệ sĩ tìm ra cách tốt nhất để tô bóng cho cây đó; chúng chỉ có thể tạo ra một bản sao mới của một cái cây từ dữ liệu tác phẩm của các nghệ sĩ khác vẽ về cây cối.

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Khuôn mặt người 3D trên nền tối vẽ bằng AI.  Ảnh rootstrap.

Thu thập dữ liệu phi đạo đức

Một trong những vấn đề lớn nhất mà các nghệ sĩ kỹ thuật số nêu ra với các trình tạo nghệ thuật AI là vấn đề về cách họ lấy dữ liệu để tạo ra các tác phẩm mới. Hay đúng hơn là những mảnh ghép mà họ ghép lại với nhau, vì các tác phẩm đang nói đến thực sự không được tạo ra từ đầu.

Sự giận dữ của nghệ sĩ về nghệ thuật AI

Các câu hỏi về bản quyền

Mặc dù nghệ thuật AI không dựa vào việc vi phạm luật bản quyền, nhiều nghệ sĩ cảm thấy bị lừa dối bởi thực tế là điều đó thậm chí còn đúng. Hãy tưởng tượng, để hiểu rõ hơn, rằng bạn là một phần của nhóm đằng sau một phần mềm hỗ trợ từ xa phổ biến. Bạn đã làm việc chăm chỉ để đảm bảo mã hoàn toàn chính xác và mọi lỗi lớn đều được khắc phục. Bạn tự hào về sản phẩm hoàn thiện.

Một tuần sau, một bản sao tác phẩm của bạn xuất hiện trên thị trường, được bán lẻ với giá bằng một nửa. Mã mà họ sử dụng trông giống hệt mã của bạn một cách đáng ngờ ... nhưng không đủ giống để bạn có thể đưa họ ra tòa vì điều đó. Họ có vi phạm luật bản quyền để tạo ra bản sao không? Không, không hẳn vậy. Nhưng có thể bạn sẽ cảm thấy thất vọng vì thiếu sự bảo vệ hợp pháp. Vấn đề nằm ở chỗ về mặt kỹ thuật, đây là trò chơi công bằng, cũng giống như đối với các nghệ sĩ kỹ thuật số.

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Hình ảnh do AI tạo ra bởi Stable Diffusion.  Ảnh rootstrap.

Sự đồng ý và thiếu sự đồng ý

Một chủ đề chung trong các khiếu nại của nghệ sĩ về trình tạo nghệ thuật AI là họ không hài lòng khi tác phẩm của họ bị sử dụng mà không có sự cho phép của họ. Điều này đúng với phần lớn, nếu không muốn nói là tất cả, các công cụ tạo nghệ thuật hiện có. Nghệ sĩ AI được đào tạo bằng cách thu thập dữ liệu, mà không tham khảo ý kiến của những người mà họ được đào tạo về tác phẩm của họ.

Và vì các công cụ AI không thể tạo ra tác phẩm nghệ thuật từ hư không, nên quá trình đào tạo đó cũng không phải là thụ động. Nó không giống như một con người học hỏi từ đại danh họa Da Vinci bằng cách nghiên cứu tác phẩm của ông và cố gắng vẽ giống ông. Nếu có bất cứ điều gì, thì nó giống như một con người vẽ lại bức tranh Mona Lisa rồi tuyên bố rằng họ tự làm ra nó. Trong cả hai trường hợp, nghệ sĩ không bao giờ đồng ý cho phép sử dụng tác phẩm của họ theo cách này.

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Hình bóng 3 chiều của con người. Hình ảnh khái niệm về AI.  Ảnh rootstrap.

Một vấn đề về sự tôn trọng

Một lý do lớn khiến nhiều nghệ sĩ tức giận là sự thiếu tôn trọng rõ ràng đối với tác phẩm của họ. Tại sao những tác phẩm mà họ đã dành thời gian và công sức để tạo ra lại có thể bị cắt ra và ghép lại bởi bất kỳ ai có quyền truy cập vào trình tạo nghệ thuật AI? Rõ ràng đó không phải là cách tôn trọng công sức của người khác.

Chúng ta sẽ xem xét một phép so sánh về phát triển phần mềm để hiểu rõ hơn. Hãy tưởng tượng bạn biết rằng một ứng dụng mà bạn đã dày công xây dựng được mua từ khách hàng ban đầu và đổi tên. Sau đó, chủ sở hữu mới quyết định rằng họ đã "tự mình tạo ra" ứng dụng đó, chỉ vì họ đã thay đổi một vài dòng mã (trong khi vẫn sử dụng phần lớn những gì bạn và nhóm của bạn đã viết). Điểm khác biệt duy nhất là trong ví dụ này, ban đầu bạn được trả công cho tác phẩm của mình. Trong nhiều trường hợp, nghệ sĩ đã đăng tác phẩm của mình trực tuyến miễn phí ngay từ đầu.

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Một bức tranh nổi tiếng có thể bị AI sao chép. Ảnh chụp từ Youtube.

Làm mất giá trị, công sức của con người

Có thể bạn sẽ muốn nói rằng công nghệ hiện đại (như AI) chỉ giúp mọi người hoàn thành công việc hiệu quả hơn. Ví như, thay vì phải đi từ máy này sang máy khác để cung cấp hỗ trợ công nghệ thông tin, bạn chỉ cần sử dụng trình quản lý máy tính từ xa và giải quyết vấn đề bất kể bạn ở đâu. Nhưng nghệ thuật AI không hoạt động theo cách này.

Nếu có bất kỳ điều gì, cách nghệ thuật AI đột nhiên bùng nổ trên thị trường có thể so sánh với sự ra đời của máy tính có thể xử lý các phép tính phức tạp. Trước đây, điều này gây sốc cho những người tính toán truyền thống tại các tổ chức như Cơ quan Vũ trụ Mỹ (NASA), những người tự hỏi liệu công việc của họ có còn chỗ đứng trong tương lai hay không. Các trình tạo nghệ thuật AI hiện không thể thay thế hoàn toàn các nghệ sĩ con người, nhưng điều đó không có nghĩa là nó không làm mất giá trị nghệ thuật do con người tạo ra.

Sáng tạo so với nhắc nhở

Những người coi trọng nghệ thuật AI và nghệ thuật do con người tạo ra ở mức độ tương tự hoặc giống hệt nhau dựa vào một số giả định nhất định. Đầu tiên, có ý tưởng rằng cả hai đều được coi là “nghệ thuật” - và đó là một câu hỏi triết học cho một ngày khác. Tuy nhiên, có ý tưởng về việc tạo ra nghệ thuật và ý nghĩa của nó.

Dù tốt hay xấu, các “nghệ sĩ” AI tạo ra các tác phẩm của họ bằng cách nhập lời nhắc vào máy. Họ có thể chọn hoặc không chọn chỉnh sửa kết quả họ nhận được từ máy đó, nhưng đó là mức độ công việc họ đóng góp vào quá trình sáng tạo ban đầu của quá trình. Trong khi đó, các nghệ sĩ kỹ thuật số và truyền thống thường bắt đầu với một bức tranh trắng. Họ phải học cách sáng tạo nghệ thuật, dành hàng giờ luyện tập, và cuối cùng sử dụng tất cả kiến thức tích lũy được để biến một suy nghĩ thành thứ mà người khác sẽ thích xem.

Và hai loại quy trình sáng tạo đó không giống nhau. Việc gợi ý rằng chúng gây ra những lo ngại khá nghiêm trọng về mặt đạo đức và là một yếu tố lớn khiến một số nghệ sĩ tức giận.

 Thời gian và công sức

Không có nghệ sĩ nào sinh ra đã biết cách tạo ra những kiệt tác. Bất kỳ ai quan tâm đến việc sáng tạo nghệ thuật đều phải dành thời gian luyện tập, học hỏi, nghiên cứu và nói chung là rèn luyện kỹ năng của mình để đạt đến điểm mà họ có thể liên tục tạo ra những tác phẩm mà họ tự hào. Nghệ thuật do AI tạo ra có vẻ ảm đạm về tất cả thời gian và công sức này.

Khi nghệ thuật có sẵn với một lời nhắc nhanh chóng thay vì nhiều giờ làm việc chăm chỉ, giá trị của công sức đó sẽ giảm xuống. Đó là tin xấu cho các nghệ sĩ, vì điều đó khiến họ khó khăn hơn nhiều trong việc tính mức lương đủ sống cho tác phẩm của mình và thấy được giá trị trong nỗ lực mà họ bỏ ra. Điều này giống như việc mất nhiều thời gian để nghĩ ra những cái tên hoàn hảo cho tên miền Canada của bạn, chỉ để biết rằng đã có rất nhiều tên miền tương tự đang được sử dụng và tên miền của bạn sẽ bị lạc trong số rất nhiều tên miền đó.

Long Nguyễn

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.