Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết

Thực tế cho thấy, công nghệ có tiềm năng tác động tích cực to lớn đến thế giới. Công nghệ là cách để chúng ta, với tư cách là một loài, đẩy mạnh xã hội phát triển và trở nên tốt hơn.

Người tạo ra nghệ thuật so với các AI

Nhưng không phải tất cả công nghệ đều có tác động như nhau và không phải tất cả công nghệ đều được đón nhận tích cực như nhau. Đặc biệt, nghệ thuật do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra đã trở thành chủ đề gây tranh cãi đáng kể, đối với cả nghệ sĩ và những người không phải nghệ sĩ. Nhiều người tự xem mình là nghệ sĩ, dù là nghệ sĩ chuyên nghiệp hay nghệ sĩ giải trí, không mấy vui mừng về sự trỗi dậy của nghệ thuật AI - nhưng tại sao?

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Một bức ảnh do AI tạo ra. Ảnh: rootstrap.

Cùng khám phá lý do khiến họ xem thường để hiểu sâu hơn về phản ứng phức tạp mà nghệ thuật AI đã tạo ra trong công chúng.

Đầu tiên, điều quan trọng cần lưu ý là những người phản đối nghệ thuật do AI tạo ra không tức giận về sự tồn tại của tất cả các loại AI. Các công cụ tạo nghệ thuật nói riêng là chủ đề gây phẫn nộ cho nhiều người, và đó là vì chúng về cơ bản khác với nhiều AI khác. Ví như, một AI tổng đài tồn tại để hỗ trợ công việc của nhân viên con người. Phần mềm đánh dấu các từ khóa để hiển thị thông tin hữu ích cho các nhân viên tổng đài trong suốt cuộc gọi của họ và có thể cảnh báo người quản lý nếu cuộc gọi đang diễn ra cần can thiệp. Điều đó rất hữu ích cho những nhân viên này và thay vì đe dọa đến sự an toàn công việc của họ, công nghệ giúp cuộc sống làm việc của họ thoải mái hơn.

Các trình tạo nghệ thuật AI không có tác động tương tự đối với các nghệ sĩ là con người. Thay vì hỗ trợ họ trong quá trình sáng tạo, các công cụ nghệ thuật AI sử dụng các công cụ nhận dạng mẫu để “phối lại” tác phẩm hiện có thành thứ gì đó mới. Ví như, chúng không giúp các nghệ sĩ tìm ra cách tốt nhất để tô bóng cho cây đó; chúng chỉ có thể tạo ra một bản sao mới của một cái cây từ dữ liệu tác phẩm của các nghệ sĩ khác vẽ về cây cối.

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Khuôn mặt người 3D trên nền tối vẽ bằng AI.  Ảnh rootstrap.

Thu thập dữ liệu phi đạo đức

Một trong những vấn đề lớn nhất mà các nghệ sĩ kỹ thuật số nêu ra với các trình tạo nghệ thuật AI là vấn đề về cách họ lấy dữ liệu để tạo ra các tác phẩm mới. Hay đúng hơn là những mảnh ghép mà họ ghép lại với nhau, vì các tác phẩm đang nói đến thực sự không được tạo ra từ đầu.

Sự giận dữ của nghệ sĩ về nghệ thuật AI

Các câu hỏi về bản quyền

Mặc dù nghệ thuật AI không dựa vào việc vi phạm luật bản quyền, nhiều nghệ sĩ cảm thấy bị lừa dối bởi thực tế là điều đó thậm chí còn đúng. Hãy tưởng tượng, để hiểu rõ hơn, rằng bạn là một phần của nhóm đằng sau một phần mềm hỗ trợ từ xa phổ biến. Bạn đã làm việc chăm chỉ để đảm bảo mã hoàn toàn chính xác và mọi lỗi lớn đều được khắc phục. Bạn tự hào về sản phẩm hoàn thiện.

Một tuần sau, một bản sao tác phẩm của bạn xuất hiện trên thị trường, được bán lẻ với giá bằng một nửa. Mã mà họ sử dụng trông giống hệt mã của bạn một cách đáng ngờ ... nhưng không đủ giống để bạn có thể đưa họ ra tòa vì điều đó. Họ có vi phạm luật bản quyền để tạo ra bản sao không? Không, không hẳn vậy. Nhưng có thể bạn sẽ cảm thấy thất vọng vì thiếu sự bảo vệ hợp pháp. Vấn đề nằm ở chỗ về mặt kỹ thuật, đây là trò chơi công bằng, cũng giống như đối với các nghệ sĩ kỹ thuật số.

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Hình ảnh do AI tạo ra bởi Stable Diffusion.  Ảnh rootstrap.

Sự đồng ý và thiếu sự đồng ý

Một chủ đề chung trong các khiếu nại của nghệ sĩ về trình tạo nghệ thuật AI là họ không hài lòng khi tác phẩm của họ bị sử dụng mà không có sự cho phép của họ. Điều này đúng với phần lớn, nếu không muốn nói là tất cả, các công cụ tạo nghệ thuật hiện có. Nghệ sĩ AI được đào tạo bằng cách thu thập dữ liệu, mà không tham khảo ý kiến của những người mà họ được đào tạo về tác phẩm của họ.

Và vì các công cụ AI không thể tạo ra tác phẩm nghệ thuật từ hư không, nên quá trình đào tạo đó cũng không phải là thụ động. Nó không giống như một con người học hỏi từ đại danh họa Da Vinci bằng cách nghiên cứu tác phẩm của ông và cố gắng vẽ giống ông. Nếu có bất cứ điều gì, thì nó giống như một con người vẽ lại bức tranh Mona Lisa rồi tuyên bố rằng họ tự làm ra nó. Trong cả hai trường hợp, nghệ sĩ không bao giờ đồng ý cho phép sử dụng tác phẩm của họ theo cách này.

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Hình bóng 3 chiều của con người. Hình ảnh khái niệm về AI.  Ảnh rootstrap.

Một vấn đề về sự tôn trọng

Một lý do lớn khiến nhiều nghệ sĩ tức giận là sự thiếu tôn trọng rõ ràng đối với tác phẩm của họ. Tại sao những tác phẩm mà họ đã dành thời gian và công sức để tạo ra lại có thể bị cắt ra và ghép lại bởi bất kỳ ai có quyền truy cập vào trình tạo nghệ thuật AI? Rõ ràng đó không phải là cách tôn trọng công sức của người khác.

Chúng ta sẽ xem xét một phép so sánh về phát triển phần mềm để hiểu rõ hơn. Hãy tưởng tượng bạn biết rằng một ứng dụng mà bạn đã dày công xây dựng được mua từ khách hàng ban đầu và đổi tên. Sau đó, chủ sở hữu mới quyết định rằng họ đã "tự mình tạo ra" ứng dụng đó, chỉ vì họ đã thay đổi một vài dòng mã (trong khi vẫn sử dụng phần lớn những gì bạn và nhóm của bạn đã viết). Điểm khác biệt duy nhất là trong ví dụ này, ban đầu bạn được trả công cho tác phẩm của mình. Trong nhiều trường hợp, nghệ sĩ đã đăng tác phẩm của mình trực tuyến miễn phí ngay từ đầu.

Nghệ sĩ - AI: Cuộc chiến không hồi kết -0
Một bức tranh nổi tiếng có thể bị AI sao chép. Ảnh chụp từ Youtube.

Làm mất giá trị, công sức của con người

Có thể bạn sẽ muốn nói rằng công nghệ hiện đại (như AI) chỉ giúp mọi người hoàn thành công việc hiệu quả hơn. Ví như, thay vì phải đi từ máy này sang máy khác để cung cấp hỗ trợ công nghệ thông tin, bạn chỉ cần sử dụng trình quản lý máy tính từ xa và giải quyết vấn đề bất kể bạn ở đâu. Nhưng nghệ thuật AI không hoạt động theo cách này.

Nếu có bất kỳ điều gì, cách nghệ thuật AI đột nhiên bùng nổ trên thị trường có thể so sánh với sự ra đời của máy tính có thể xử lý các phép tính phức tạp. Trước đây, điều này gây sốc cho những người tính toán truyền thống tại các tổ chức như Cơ quan Vũ trụ Mỹ (NASA), những người tự hỏi liệu công việc của họ có còn chỗ đứng trong tương lai hay không. Các trình tạo nghệ thuật AI hiện không thể thay thế hoàn toàn các nghệ sĩ con người, nhưng điều đó không có nghĩa là nó không làm mất giá trị nghệ thuật do con người tạo ra.

Sáng tạo so với nhắc nhở

Những người coi trọng nghệ thuật AI và nghệ thuật do con người tạo ra ở mức độ tương tự hoặc giống hệt nhau dựa vào một số giả định nhất định. Đầu tiên, có ý tưởng rằng cả hai đều được coi là “nghệ thuật” - và đó là một câu hỏi triết học cho một ngày khác. Tuy nhiên, có ý tưởng về việc tạo ra nghệ thuật và ý nghĩa của nó.

Dù tốt hay xấu, các “nghệ sĩ” AI tạo ra các tác phẩm của họ bằng cách nhập lời nhắc vào máy. Họ có thể chọn hoặc không chọn chỉnh sửa kết quả họ nhận được từ máy đó, nhưng đó là mức độ công việc họ đóng góp vào quá trình sáng tạo ban đầu của quá trình. Trong khi đó, các nghệ sĩ kỹ thuật số và truyền thống thường bắt đầu với một bức tranh trắng. Họ phải học cách sáng tạo nghệ thuật, dành hàng giờ luyện tập, và cuối cùng sử dụng tất cả kiến thức tích lũy được để biến một suy nghĩ thành thứ mà người khác sẽ thích xem.

Và hai loại quy trình sáng tạo đó không giống nhau. Việc gợi ý rằng chúng gây ra những lo ngại khá nghiêm trọng về mặt đạo đức và là một yếu tố lớn khiến một số nghệ sĩ tức giận.

 Thời gian và công sức

Không có nghệ sĩ nào sinh ra đã biết cách tạo ra những kiệt tác. Bất kỳ ai quan tâm đến việc sáng tạo nghệ thuật đều phải dành thời gian luyện tập, học hỏi, nghiên cứu và nói chung là rèn luyện kỹ năng của mình để đạt đến điểm mà họ có thể liên tục tạo ra những tác phẩm mà họ tự hào. Nghệ thuật do AI tạo ra có vẻ ảm đạm về tất cả thời gian và công sức này.

Khi nghệ thuật có sẵn với một lời nhắc nhanh chóng thay vì nhiều giờ làm việc chăm chỉ, giá trị của công sức đó sẽ giảm xuống. Đó là tin xấu cho các nghệ sĩ, vì điều đó khiến họ khó khăn hơn nhiều trong việc tính mức lương đủ sống cho tác phẩm của mình và thấy được giá trị trong nỗ lực mà họ bỏ ra. Điều này giống như việc mất nhiều thời gian để nghĩ ra những cái tên hoàn hảo cho tên miền Canada của bạn, chỉ để biết rằng đã có rất nhiều tên miền tương tự đang được sử dụng và tên miền của bạn sẽ bị lạc trong số rất nhiều tên miền đó.

Long Nguyễn

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.