Nga: Tàu điện tử thông minh

Hệ thống tác chiến điện tử (EWS) của Nga đang ngày càng phát triển và được mệnh danh là sẽ tạo nên một “cuộc cách mạng toàn năng” với những dòng vũ khí hiện đại. Điển hình của hệ thống này là những chiếc tàu thế hệ mới thuộc lớp “Yuri Ivanov” Project 18280 vừa được thử nghiệm và sẽ trang bị trong các căn cứ của Hạm đội phương Bắc đóng tại bán đảo Kola từ năm 2016.

Lá chắn trinh sát hữu hiệu

Tin từ Hãng Ria Novosti cho biết, chiếc tàu trinh sát điện tử đầu tiên “Yuri Ivanov” Project 18280 của Nga đã được đưa tới căn cứ chính của Hạm đội phương Bắc từ cuối tháng 8. Ngay sau khi báo chí Nga đăng tải về việc di chuyển con tàu này tới căn cứ hải quân mới, tình báo Mỹ đã đưa ra những cảnh báo về thế hệ tác chiến mới của quân đội Nga.

Theo đó, “Yuri Ivanov” là một con tàu trinh sát với nhiệm vụ là hỗ trợ truyền thông và quản lý hạm đội, trinh sát vô tuyến và tác chiến điện tử (REB). Con tàu này được thiết kế để giám sát các hoạt động của hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ. Thiết bị trên boong tàu có thể phát hiện các tín hiệu vô tuyến trên một dải tần số rộng để xác định vị trí của các hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ.

“Yuri Ivanov” được đóng tại nhà máy đóng tàu phía Bắc ở thành phố St.Petersburg từ tháng 11/2013. Ảnh: Russiandefense.

“Yuri Ivanov” được đóng tại nhà máy đóng tàu phía Bắc ở thành phố St.Petersburg từ tháng 11/2013. Ảnh: Russiandefense.

Việc xây dựng và chế tạo “Yuri Ivanov”  được thực hiện tại nhà máy đóng tàu phía bắc ở thành phố St.Petersburg từ tháng 11/2013. Người đứng đầu bộ phận Mua sắm và thu nhận quốc phòng thuộc Tổng Công ty đóng tàu USC Anatoly Shlemov cho biết, sau 2 năm nằm trong xưởng, còn tàu này đã được đưa ra thử nghiệm từ tháng 1 năm nay và hiện sẵn sàng tác chiến.

Anatoly Shlemov nói: “Các thử nghiệm của “Yuri Ivanov” được tiến hành trong suốt 8 tháng qua và luôn đạt được thành công đúng như dự kiến. Bộ Quốc phòng đang thúc đẩy nhanh việc sản xuất loại tàu trinh sát điện tử này và định sẽ cấp cho Hạm đội phương Bắc một đội tàu trinh sát kiểu này vào cuối năm 2016”.

Cũng theo lời ông Anatoly Shlemov thì, tàu Yuri Ivanov có tính năng linh hoạt cao, tự động hóa và được tích hợp các hệ thống hiện đại. Chiếc tàu này có độ giãn nước khoảng 4.000 tấn, độ dài 95m, rộng 16m…

Được biết, ý tưởng về việc sử dụng hệ thống tác chiến điện tử trên các tàu trinh sát đã được Nga nhắc đến từ cách đây 20 năm, tại triển lãm MAKS 1997. Khi đó, một công ty của Nga là Aviakonversiya đã giới thiệu thiết bị làm nhiễu tín hiệu định vị vệ tinh GPS. Nhưng từ đó đến nay, Aviakonversiya chưa đạt thêm được nhiều tiến bộ khác so đối với thiết bị này.

Hệ thống Richag-AV gắn trên các trực thăng Mi-8MTPR1 được thiết kế để tránh rađa, sonar hoặc các hệ thống phát hiện khác. Ảnh: Sputnik.
Hệ thống Richag-AV gắn trên các trực thăng Mi-8MTPR1 được thiết kế để tránh rađa, sonar hoặc các hệ thống phát hiện khác. Ảnh: Sputnik.

Còn đối với USC, phải mất 5 năm nghiên cứu trước khi tổng công ty này chấp nhận đóng tàu “Yuri Ivanov”. Các chuyên gia của USC đã cố gắng tích hợp làm sao để “Yuri Ivanov” có thể giám sát cùng lúc kho vũ khí của nhiều quốc gia khác nhau bao gồm cả các hệ thống tên lửa đánh chặn tên lửa đạn đạo liên lục địa và mục tiêu của chúng.

“Yuri Ivanov” cũng sẽ có khả năng điều khiển các tên lửa đạn đạo bao gồm cả những tên lửa xuất phát từ tàu ngầm và lẫn từ các bệ phóng trên mặt đất. Hiện Nga cũng đang phát triển tàu “Ivan Khurs” thế hệ mới hơn “Yuri Ivanov” với những tính năng nhạy bén hơn và dự kiến cung cấp cho Hạm đội biển Đen và Hạm đội Thái Bình Dương.

Con át chủ bài trong tương lai

Trên thực tế, “Yuri Ivanov” chỉ là một trong 20 loại hệ thống tác chiến điện tử thế hệ mới đang được Nga phát triển. 10 loại trong hệ thống này như Krasukha-2, Murmansk-BN, Borisoglebsk-2, Krasukha-S4, Borisoglebsk-2V, Moskva-1 và Svet-KU… đã được đưa vào sử dụng tại các lữ đoàn bộ binh cơ giới. Tạp chí Armyrecognition cho biết, Nga phát triển hệ thống tác chiến điện tử với mục tiêu vô hiệu hóa bất cứ khí tài quân sự nào sử dụng liên lạc, thông tin vô tuyến, từ vệ tinh, tàu chiến đến tên lửa và vũ khí bội siêu thanh thế hệ tương lai. Hệ thống sẽ nhằm vào các dòng máy bay chiến lược, chiến thuật tầm xa, các phương tiện điện tử và chặn các thiết bị truyền thông vô tuyến của vệ tinh quân sự nước ngoài.

Nhiệm vụ của EW gồm: Vô hiệu hóa các hệ thống C3I: Chỉ huy (Command), Điều khiển (Control), Truyền tin (Communications) và Tình báo (Intelligence); C4IRS: Chỉ huy, Điều khiển, Truyền tin, Máy tính (Computers), Tình báo, Cảnh giới (Surveillance) và Trinh sát (Reconnaissance) của đối phương.

Trạm trinh sát gây nhiễu mặt đất phạm vi rộng 1RL257 Krasuha-4 được thiết kế để bảo vệ các mục tiêu tĩnh trước rađa của các máy bay rađa trinh sát. Ảnh: darkpolitricks.
Trạm trinh sát gây nhiễu mặt đất phạm vi rộng 1RL257 Krasuha-4 được thiết kế để bảo vệ các mục tiêu tĩnh trước rađa của các máy bay rađa trinh sát. Ảnh: darkpolitricks.

Song song với đó, EW duy trì khả năng tác chiến của hệ thống chỉ huy, điều khiển, trinh sát và thông tin liên lạc của “quân nhà”. Cả NATO và Mỹ đều đã không dưới một lần bị “dính đòn” vũ khí mới này nên rất lo ngại về khả năng phát triển hơn nữa của các hệ thống tác chiến điện tử của Nga.

Trung tướng Ben Hodges, Chỉ huy quân đội Mỹ ở châu Âu, đánh giá: "Không có thiết bị vũ khí nào của Mỹ thoát khỏi tầm ngắm của tên lửa hay pháo binh Nga cũng như hệ thống tác chiến điện tử, gây nhiễu hoặc thu thập thông tin của Nga”. Vì thế, hồi tháng 3, Mỹ đã vội vàng lập ngay một Ủy ban tác chiến điện tử do Thứ trưởng Quốc phòng Frank Kendall và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, Đô đốc James Winnefeld cùng đứng đầu.

Tháng 8 vừa qua, Bộ Quốc phòng Mỹ đã giao một hợp đồng trị giá 1 tỉ USD cho 4 công ty công nghệ an ninh gồm: Adams Communication and Engineering Technology, Eoir Technologies, Praxis Engineering và DHPC Technologies nhằm hỗ trợ Ủy ban tác chiến điện tử phát triển các công nghệ mạng, tác chiến điện tử, rađa và tín hiệu tình báo hiện đại.

Phải nói rằng, tại triển lãm MAKS 2015 tháng 8 vừa qua, Nga đã gây sửng sốt khi giới thiệu một loạt phương tiện chiến tranh đặc biệt, mới và có tính hiệu quả cao. Cả các quan chức cao cấp của Mỹ và NATO đều thừa nhận Nga có khả năng tác chiến điện tử rộng, có thể dập tắt bất cứ hệ thống truyền thông nào của kẻ địch.

Các hệ thống tác chiến điện tử Nga gồm hệ thống Richag-AV gắn trên các trực thăng Mi-8MTPR1 được thiết kế để tránh rađa, sonar hoặc các hệ thống phát hiện khác nhằm bảo vệ máy bay, trực thăng, máy bay không người lái, lực lượng bộ binh cũng như hải quân tránh khỏi các tên lửa không đối không hoặc hệ thống phòng không trong phạm vi vài trăm kilômét; hệ thống đạn pháo thông minh có đầu nổ được lập trình, cho phép bắn hạ các tàu của đối phương chỉ bằng một viên đạn; hệ thống phòng thủ “Vitebsk” sử dụng các nguyên tắc hoạt động vật lý để bảo vệ máy bay bằng tên lửa dẫn hồng ngoại được thiết lập trên trực thăng Ka-52, tiêm kích chiến đấu Su-25 và máy bay vận tải hạng nặng Mi-26.

“Yuri Ivanov” trang bị cho Hạm đội phương Bắc từ cuối tháng 8. Ảnh: globalsecurity.
“Yuri Ivanov” trang bị cho Hạm đội phương Bắc từ cuối tháng 8. Ảnh: globalsecurity.

Ngoài ra, còn có một số hệ thống khác như trạm trinh sát và gây nhiễu 1L269 Krasukha-2 chế áp được các đài rađa quan sát trên không, bức xạ sóng vô tuyến làm thay đổi chất lượng thông tin thu được, “chọc mù”các rađa trên các máy bay cảnh báo sớm AWACS và máy bay không người lái, khiến chúng không thể giám sát các hoạt động bên dưới của lực lượng phòng không mặt đất; trạm trinh sát gây nhiễu mặt đất phạm vi rộng 1RL257 Krasuha-4 được thiết kế để bảo vệ các mục tiêu tĩnh trước rađa của các máy bay rađa trinh sát như E-8C, rađa của máy bay tấn công, trinh sát đa chức năng, máy bay không người lái trinh sát-tấn công như Global Hawk hay Predator và và vệ tinh do thám rađa; tổ hợp gây nhiễu “Leer-2” được sử dụng để trinh sát điện tử, gây nhiễu chế áp các thiết bị điện tử của đối phương.

Ngọc Khuê (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.