Nga mạnh tay trên không gian số

Chính phủ Nga ngày càng tỏ ra quyết liệt đối với các luồng thông tin “nhạy cảm”, đặc biệt là trên không gian mạng. Cơ quan quản lý Internet của Nga đã yêu cầu các công ty cung cấp dịch vụ Internet và viễn thông trên khắp nước này cung cấp các chi tiết kỹ thuật - như các con số về lưu lượng, thông số kỹ thuật thiết bị và tốc độ kết nối. Sau đó, họ bắt đầu ứng dụng công nghệ “bôi đen” vào quá trình kiểm duyệt.

Siết chặt luồng thông tin

Các công ty viễn thông Nga nhất trí phối hợp để các kỹ thuật viên của chính phủ lắp đặt thiết bị cùng với hệ thống máy tính và máy chủ của riêng họ. Đôi khi, thiết bị mới liên kết trở lại một trung tâm điều hành ở Moscow, cho phép nhà chức trách có thể chặn, lọc và làm chậm các trang mạng mà họ thấy là có vấn đề. Quá trình này được tiến hành kể từ năm 2019, đánh dấu sự khởi đầu của nỗ lực kiểm duyệt kỹ thuật số được coi là “tham vọng nhất thế giới” bên ngoài Trung Quốc. Dưới thời Tổng thống Vladimir Putin, chính phủ Nga đang nỗ lực đưa mạng Internet vào tầm kiểm soát.

nga.png -0
Rostelecom - Một trong các nhà mạng có kiểm soát của chính phủ Nga.

Công nghệ kiểm duyệt của Nga tạo thành một lớp rào chắn giữa các công ty cung cấp quyền truy cập Internet và những người đang duyệt mạng trên điện thoại hoặc máy tính xách tay. Phần mềm nói trên có tên gọi là “giám sát sâu gói thông tin” - sẽ tiến hành lọc thông qua dữ liệu truyền qua mạng Internet, từ đó làm chậm các trang mạng, hoặc xóa bất kỳ loại thông tin nào mà phần mềm được lập trình để chặn. Đến nay đã có 17 chuyên gia viễn thông, nhà hoạt động, nhà nghiên cứu và học giả Nga mô tả về cơ sở hạ tầng kiểm duyệt của nước này. Một số tài liệu của chính phủ - được tờ Thời báo New York xem xét - cũng nêu ra một số chi tiết về kỹ thuật và yêu cầu đối với các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet.

Thông điệp tới phương Tây

Nga đang sử dụng công nghệ trên để có thêm đòn bẩy trước các công ty Internet phương Tây, bên cạnh các biện pháp mạnh tay và quy định về pháp lý. Vào tháng 9 vừa qua, sau khi chính phủ Nga dọa bắt giữ nhân viên sở tại của Google và Apple, các công ty này đã phải gỡ bỏ ứng dụng do những người ủng hộ ông Navalny điều hành trước cuộc bầu cử quốc gia.

Dịch vụ Liên bang giám sát Truyền thông, Công nghệ thông tin và Truyền thông đại chúng (Roskomnadzor), mạnh tay hơn, đã tuyên bố có thể sẽ cấm YouTube, Facebook và Instagram hoạt động ở Nga nếu không chặn một số nội dung nhất định. Sau khi tiến hành làm chậm Twitter trong năm 2021, công ty này đã đồng ý xóa hàng chục bài đăng bị cho là bất hợp pháp.

Các nỗ lực kiểm duyệt của Nga vấp phải rất ít sự phản kháng. Tại Mỹ và châu Âu - từng là “nhà vô địch” về sự tự do trên không gian mạng - các nhà lãnh đạo hầu như chỉ biết im lặng, trong bối cảnh sự mất lòng tin đối với Thung lũng Silicon và nỗ lực giải quyết tình trạng lạm dụng Internet đang trở nên ngày càng sâu sắc.

Trong một tuyên bố, Roskomnadzor không đề cập đến công nghệ lọc nhưng cho biết các mạng xã hội nước ngoài tiếp tục phớt lờ luật Internet của Nga, vốn cấm hành vi kích động và nội dung về các chủ đề “chia rẽ nhà nước”, chẳng hạn như sử dụng ma túy và các tổ chức cực đoan. Cơ quan này khẳng định: “Trong lĩnh vực truyền thông và thông tin, luật pháp Nga không cho phép kiểm duyệt”, đồng thời cho biết luật pháp Nga “xác định rõ ràng các loại nội dung có hại và gây ra mối đe dọa” đối với công dân.

Google, công ty sở hữu YouTube và Twitter đã từ chối bình luận về vấn đề trên. Trong khi đó, Apple cũng không phản hồi yêu cầu bình luận. Trong một tuyên bố, Facebook không đề cập cụ thể đến Nga nhưng “cam kết tôn trọng nhân quyền của tất cả những người sử dụng sản phẩm của chúng tôi”.

Trung Quốc được xem là “nguồn cảm hứng” để Nga áp dụng chính sách kiểm duyệt như hiện nay. Nhiều năm qua, các chính trị gia Nga đã đàm phán với các quan chức Trung Quốc về việc tạo ra “Vạn lý trường thành” trên mạng cho riêng Moscow, thậm chí từng gặp riêng người đã tạo ra bộ lọc nhằm chặn các trang mạng nước ngoài. Năm 2019, tại Hội nghị Internet Thế giới tại Trung Quốc, Roskomnadzor đã ký một thỏa thuận với công ty cùng lĩnh vực của nước chủ nhà, theo đó khẳng định cam kết của chính phủ Nga về việc thắt chặt kiểm soát trên không gian mạng. Tuy nhiên, khác với Trung Quốc, vốn có ba công ty viễn thông nhà nước, Nga lại có tới hàng nghìn nhà cung cấp Internet, khiến việc kiểm duyệt trở nên khó khăn hơn. Đó là lý do xuất hiện các công nghệ “bôi đen”, công cụ đắc lực giúp chính phủ chặn các trang mạng và dịch vụ cụ thể nhưng không cắt đứt hoàn toàn khả năng truy cập.

Nga có lịch sử kiểm duyệt thông tin lâu đời. Trong nhiều thập niên, nước này đã hạn chế nhiều đường dây điện thoại quốc tế, sử dụng thiết bị gây nhiễu vô tuyến để cản trở các chương trình phát sóng nước ngoài không phù hợp. Hiện nay, truyền hình vẫn là lĩnh vực bị kiểm soát gắt gao tại Nga. Trong khi đó, Internet có con đường phát triển hoàn toàn khác.

Giờ đây, Tổng thống Putin phải tăng cường kiểm soát mạng Internet. Kể từ khi hệ thống giám sát các hoạt động trực tuyến của người dân được đưa vào hoạt động, một số blogger đã bị bắt giữ. Năm 2012, Nga đã thông qua luật yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ Internet phải chặn hàng nghìn trang mạng bị cấm, song việc này đã gặp trở ngại lớn và nhiều trang mạng vẫn hoạt động.

Vào tháng 5-2019, ông Putin đã phê duyệt luật “chủ quyền Internet”, theo đó buộc các nhà cung cấp Internet phải cài đặt “phương tiện kỹ thuật chống lại các mối đe dọa” - một thiết bị chứa phần mềm để chính phủ theo dõi, lọc và thay đổi lưu lượng truy cập Internet mà không cung cấp thông tin hoặc cho phép các công ty tác động đến thiết bị này.

Nga lập ra một cơ quan đăng ký các đường cáp Internet xuyên quốc gia đi vào nước này, cũng như các điểm kết nối với mạng Internet nội địa. Các chuyên gia cho biết hệ thống này giúp nhà chức trách Nga kiểm duyệt thông tin dễ dàng hơn.

Mạnh Tuân (Tổng hợp)

Các tin khác

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.