Sáng 31/10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội tiếp tục phiên họp toàn thể tại hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Một vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là giáo dục và đào tạo. Trước đó, phiên thảo luận chiều 30/10, nhiều đại biểu cũng đã phát biểu nội dung này. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn giải trình ý kiến đại biểu, nêu 6 vấn đề trọng tâm và khẳng định sẽ kiểm soát tiêu cực trong thi cử
Không thể để mỗi mùa thi lại thấp thỏm chờ quy định mới
Đề cao tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) cho rằng, chính sách trong lĩnh vực này phải có tầm nhìn dài hạn, được chuẩn bị bài bản và thực hiện nhất quán. Từ thực tế những bất cập về thi cử, tuyển sinh, dạy thêm, học thêm, sách giáo khoa và sắp xếp trường lớp thời gian qua, đại biểu cho rằng cần rà soát đồng bộ, nâng cao chất lượng lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị nghiên cứu, đánh giá lại việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay, làm rõ mục tiêu, sự cần thiết và hiệu quả trong mối quan hệ với đánh giá quá trình học tập, tuyển sinh đại học và phân luồng học sinh. Trên cơ sở đó, cần lựa chọn phương án bảo đảm tính thực chất, công bằng, giảm áp lực và chi phí cho gia đình, xã hội.
Theo đại biểu, mỗi thay đổi trong giáo dục đều tác động đến hàng triệu học sinh, giáo viên và gia đình. Vì vậy, cần đánh giá đầy đủ tác động, lắng nghe ý kiến thực chất, công bố đủ sớm và có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng.
“Không thể để mỗi mùa thi đến, học sinh, phụ huynh lại thấp thỏm chờ quy định mới; nhà trường, giáo viên bị động điều chỉnh việc dạy và học. Đổi mới phải giúp học sinh học thực chất, giáo viên yên tâm dạy học và gia đình tin tưởng vào nhà trường”, đại biểu Trịnh Xuân An nhấn mạnh.
Cùng với việc trang bị tri thức hiện đại, ngoại ngữ và kỹ năng, đại biểu cũng lưu ý cần coi trọng giáo dục lịch sử, truyền thống, lòng yêu nước và trách nhiệm công dân bằng phương pháp sinh động, gắn với trải nghiệm thực tế.
Trước đó, các đại biểu Trần Thị Thu Phước (đoàn Quảng Ngãi), Lý Thị Lan (đoàn Tuyên Quang), Nàng Xô Vi (Quảng Ngãi) cũng có nhiều ý kiến liên quan đến nội dung này.
Bảo đảm đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên là yêu cầu số một
Tiếp thu, giải trình những vấn đề được các đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn tập trung vào 6 nhóm nội dung trọng tâm, từ cơ sở vật chất trường lớp, đội ngũ nhà giáo đến chương trình, sách giáo khoa, thi cử, an toàn trường học và đào tạo nguồn nhân lực.
Đề cập về cơ sở vật chất trường lớp, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, việc xây dựng đủ trường, đủ lớp và bảo đảm đủ đội ngũ giáo viên là “yêu cầu số một” trong triển khai nhiệm vụ giáo dục và đào tạo. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn các địa phương chuẩn bị trường lớp, bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học theo danh mục đã ban hành.
Đối với việc xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn thông tin, đến nay đã có 108 trường được khánh thành và chủ trương này đang tiếp tục được triển khai trong giai đoạn 2.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được Chính phủ giao đánh giá quá trình triển khai cũng như hiệu quả thực hiện trong giai đoạn 1, đồng thời hướng dẫn đầy đủ việc tổ chức vận hành các trường nội trú liên cấp bảo đảm hiệu quả.
“Bộ sẽ kiến nghị, đề xuất tiếp tục mở rộng những trường ở những địa bàn khó khăn, không chỉ ở vùng biên giới”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh. Theo Bộ trưởng, việc mở rộng mô hình này nhằm tạo thêm cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng cho người dân, nhất là tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.
Vấn đề thứ hai được Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đề cập là đội ngũ nhà giáo. Theo Bộ trưởng, sau quá trình sắp xếp, đã có một số lượng khá lớn cán bộ quản lý giáo dục, gần 30.000 người, được chuyển sang thực hiện nhiệm vụ dạy học, góp phần giảm tình trạng thiếu giáo viên.
“Chúng tôi cũng đã hướng dẫn địa phương khẩn trương và tích cực sắp xếp đội ngũ giáo viên, điều chuyển, luân chuyển giữa các địa bàn khác nhau để tránh việc thừa, thiếu cục bộ”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết.
Cùng với việc sắp xếp, điều chuyển đội ngũ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang chuẩn bị ban hành Thông tư về điều chỉnh định mức giáo viên/trường lớp. Bộ cũng hướng dẫn các địa phương thống kê đầy đủ, chính xác số lượng đội ngũ nhà giáo, cập nhật lên cơ sở dữ liệu toàn ngành. Đây là cơ sở để đề xuất cấp có thẩm quyền bổ sung biên chế trong thời gian tới, đáp ứng yêu cầu thực tế của các cơ sở giáo dục.
Hoàn thành sửa đổi chương trình, sách giáo khoa trong năm 2027
Đối với vấn đề thứ ba về chương trình, sách giáo khoa, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành kế hoạch rà soát, sửa đổi, hoàn thiện đồng bộ chương trình và sách giáo khoa. Theo kế hoạch, trong năm 2026 sẽ hoàn thành việc sửa đổi chương trình; năm 2027 hoàn thành việc sửa đổi, hoàn thiện bộ sách giáo khoa để đưa vào sử dụng thống nhất từ năm học 2028-2029. Đáng chú ý, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, từ năm học 2028-2029, sách giáo khoa sẽ được cung cấp miễn phí cho học sinh, sớm hơn một năm so với quy định tại Nghị định của Chính phủ.
Vấn đề thứ tư liên quan đến thi cử, tuyển sinh và đánh giá kết quả học tập. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức đánh giá, rà soát tất cả những vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Trong thời gian tới, Bộ sẽ triển khai các biện pháp nhằm vừa nâng cao chất lượng thi cử, vừa kiểm soát tình trạng gian lận, tiêu cực. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về tăng cường các biện pháp chống gian lận trong thi cử và đánh giá kết quả học tập.
Vấn đề thứ năm được Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn giải trình là bảo đảm an toàn trường học và vệ sinh an toàn thực phẩm. Theo Bộ trưởng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xin ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về cung cấp bữa ăn nội trú, bán trú và đang tiếp tục hoàn thiện, xin ý kiến để ban hành trong thời gian tới. Liên quan đến tình trạng bạo lực học đường và vấn đề bảo đảm an toàn cho trẻ em, học sinh trên không gian mạng, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Công an hoàn thiện các văn bản pháp luật.
Trong đó, tập trung quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong việc bảo vệ học sinh trên môi trường mạng, cũng như trách nhiệm của các nhà mạng và các đơn vị cung cấp dịch vụ trên không gian mạng.
Đề cập vấn đề thứ sáu về đào tạo nhân lực, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng, triển khai nhiều đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Mục tiêu đặt ra không chỉ là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn phải từng bước dịch chuyển cơ cấu nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Đặc biệt, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 179 về chế độ học bổng đối với sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Chính sách này đã tạo tác động rất lớn, góp phần thu hút nhiều sinh viên lựa chọn theo học các ngành đào tạo quan trọng nói trên…
