Gỡ "nút thắt" giao thông cửa ngõ và khu vực Tân Sơn Nhất
Tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng tại các trục đường chính và vùng phụ cận Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất từ lâu đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân và trật tự an toàn giao thông đô thị.
Tuyến đường Tân Kỳ Tân Quý là trục giao thông huyết mạch kết nối từ đường Vành đai 2 đến đường Cộng Hòa và khu vực sân bay Tân Sơn Nhất. Nhằm xóa bỏ tình trạng "nút thắt cổ chai" kéo dài nhiều năm, UBND TP đề xuất điều chỉnh dự án nâng cấp, mở rộng đường Tân Kỳ Tân Quý đoạn từ đường Bình Long đến đường Cộng Hòa.
Theo đó, chiều dài toàn tuyến được điều chỉnh mở rộng lên 2.900 m thay vì 636 m như phê duyệt năm 2015, bề rộng mặt cắt ngang đạt 30 m với 6 làn xe chạy. Dự án đầu tư đồng bộ hệ thống thoát nước, vỉa hè rộng 4,5 m mỗi bên, cây xanh và chiếu sáng đô thị. Tổng mức đầu tư dự án sau điều chỉnh là 6.479,300 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật chiếm 5.580,981 tỷ đồng.
Công trình dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027–2032, đồng thời thay thế và dừng hai dự án bồi thường độc lập trước đây trên địa bàn quận Tân Phú và Tân Bình cũ. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ kết nối liền mạch với dự án đường nối Trần Quốc Hoàn – Cộng Hòa, đường Trường Chinh, Lê Trọng Tấn, giải tỏa áp lực giao thông cho khu vực sân bay.
Bên cạnh đó, trục đường Phan Anh – An Dương Vương đi qua địa bàn các phường Phú Lâm, Phú Thạnh và Bình Trị Đông hiện có lòng đường chỉ rộng khoảng 7 m, thường xuyên quá tải, mất an toàn giao thông và là "điểm đen" ngập nước mùa mưa. UBND TP trình đề xuất nâng cấp, mở rộng đoạn từ đường Hòa Bình đến đường Bà Hom với chiều dài khoảng 2.000 m, mặt cắt ngang quy hoạch 30 m.
Dự án sẽ đầu tư hoàn chỉnh mặt đường, hệ thống thoát nước đường kính từ 600 mm đến 800 mm với tổng mức đầu tư 4.326,125 tỷ đồng, riêng chi phí giải phóng mặt bằng là 3.461,624 tỷ đồng. Tiến độ thực hiện dự án dự kiến từ năm 2026 đến năm 2032, giúp tăng cường kết nối hạ tầng giao thông giữa khu vực phía Tây Bắc và Tây Nam Thành phố, đồng thời từng bước xóa bỏ một trong 18 điểm ngập chính của Thành phố.
Tiếp tục chỉnh trang đô thị, di dời nhà ven kênh rạch
Song song với các dự án giao thông là ba dự án cải tạo kênh rạch nhóm A nhằm thực hiện Đề án chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường sống cho người dân.
Dự án đầu tiên là cải tạo môi trường kênh Hy Vọng tại phường Tân Sơn, tuyến tiêu thoát nước chính cho lưu vực sân bay Tân Sơn Nhất. Tình trạng xả rác thải bồi lắng gây tắc nghẽn dòng chảy nhiều năm qua không chỉ gây ô nhiễm mà còn nguy cơ làm ngập cục bộ khu vực sân bay.
UBND TP Hồ Chí Minh đề xuất chuyển đổi dự án từ nguồn vốn ODA Ngân hàng Thế giới đã ngưng tài trợ sang nguồn vốn ngân sách. Tuyến kênh dài 1.089 m sẽ được nạo vét, xây kè bê tông, xây dựng đường giao thông hai bên rộng tối thiểu 10 m kết hợp mảng xanh. Dự án thuộc nhóm A có tổng mức đầu tư 2.546,710 tỷ đồng, trong đó Ngân sách Trung ương hỗ trợ 1.832,023 tỷ đồng và Ngân sách Thành phố cân đối 714,687 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026–2030.
Dự án thứ hai là nạo vét, chỉnh trang và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật rạch Bàu Trâu đoạn từ kênh Tân Hóa đến đường Phan Anh, đi qua địa bàn phường Phú Lâm và phường Phú Thạnh. Thành phố đề xuất hợp nhất các dự án bồi thường và xây lắp riêng lẻ trước đây để quản lý thống nhất. Với chiều dài nạo vét 1.066 m, dự án sẽ làm kè đứng, xây dựng đường giao thông ven rạch với bờ phải rộng 20 m, bờ trái rộng 10 m, lắp đặt hệ thống cống bao thu gom nước thải đường kính 600 mm đến 1000 mm và cống thoát nước mưa đường kính lên tới 1.500 mm. Tổng mức đầu tư dự kiến là 4.744,210 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 312 trường hợp là 3.405,204 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2016–2031.
Tại khu vực phía Nam thành phố, dự án xây dựng hạ tầng, chỉnh trang đô thị rạch Bà Tàng trên địa bàn phường Bình Đông và xã Bình Hưng là một trong những dự án nhóm A có quy mô lớn nhất. Dự án thực hiện nạo vét 4,0 km rạch từ rạch Bà Lớn đến cống Cầu Sập, xây dựng 6,98 km kè bờ, đường giao thông hai bên rộng từ 12 m đến 23 m dài 4,5 km cùng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.
Dự án sẽ thu hồi khoảng 21,63 ha đất, ảnh hưởng 851 trường hợp, trong đó di dời và tái định cư 587 hộ giải tỏa trắng. Tổng mức đầu tư dự án là 7.973,761 tỷ đồng từ ngân sách thành phố, được chia làm hai dự án thành phần để đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, thực hiện từ năm 2026 đến năm 2032.
Điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn
Cùng với việc đề xuất chủ trương đầu tư các dự án trọng điểm, UBND TP Hồ Chí Minh cũng có tờ trình điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 nhằm cơ cấu lại nguồn vốn phù hợp với thực tiễn. Tổng nguồn vốn kế hoạch trung hạn 2026–2030 sau điều chỉnh đạt 1.250.766,541 tỷ đồng, tăng 101.680,836 tỷ đồng so với Nghị quyết 72/NQ-HĐND. Trong đó, Ngân sách Trung ương bổ sung 86.572,836 tỷ đồng theo Quyết định 2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, bao gồm 85.000 tỷ đồng cho 5 dự án đường sắt đô thị Metro và 1.572,836 tỷ đồng cho các dự án chuyển tiếp. Ngân sách địa phương tăng 15.108 tỷ đồng từ nguồn thưởng vượt dự toán thu ngân sách năm 2025.
Do 5 dự án Metro đã được Ngân sách Trung ương bố trí 85.000 tỷ đồng, UBND TP đề xuất điều chỉnh giảm 85.000 tỷ đồng nguồn vốn địa phương tạm bố trí trước đó để chuyển sang cân đối cho các công trình cấp thiết khác. Thành phố phân bổ 19.568,803 tỷ đồng bổ sung ngay cho 4 dự án nhóm A kể trên và Chương trình thực hiện xã nông thôn mới giai đoạn 2026–2030. Số vốn còn lại 80.539,197 tỷ đồng được chuyển vào nguồn dự phòng chung trung hạn, nâng tổng nguồn dự phòng lên 90.539,197 tỷ đồng.