Đây là năm học đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, năm thứ hai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về phát triển đột phá giáo dục và đào tạo và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Ngành giáo dục triển khai tinh gọn mạng lưới trường học, giảm áp lực tuyển sinh đầu cấp, đổi mới kiểm tra, đánh giá, từng bước thí điểm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính tại những nơi đủ điều kiện; đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; quản trị giáo dục bằng dữ liệu; thực hiện các luật về giáo dục, luật Nhà giáo với chính sách xếp lương giáo viên cao nhất trong các đơn vị sự nghiệp.
Đây cũng là năm học thống nhất dùng chung một bộ sách giáo khoa, nhiều địa phương thực hiện sớm lộ trình miễn phí sách giáo khoa ngay từ năm học 2026-2027, trước 3 năm so với lộ trình chung của cả nước.
Đặc biệt, việc đưa vào hoạt động 108 trường phổ thông nội trú khu vực biên giới là một trong những giải pháp cụ thể nhằm mở rộng cơ hội học tập cho học sinh ở địa bàn đặc thù. Mục tiêu là từng bước thu hẹp chênh lệch về điều kiện giáo dục giữa các vùng miền, để nơi nào học sinh cũng có cơ hội học tập và phát triển.
Chính sách học bổng cho 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt cũng tạo cú hích thu hút người giỏi vào các lĩnh vực STEM hướng tới cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới...
Cùng với học sinh cả nước, hơn 2,3 triệu học sinh Hà Nội bước vào năm học mới trong điều kiện đặc biệt khi đây là năm đầu tiên Hà Nội triển khai sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, năm học mới 2026-2027, TP Hà Nội tăng khoảng 37.800 học sinh và hơn 1.000 lớp so với năm học trước. Để đáp ứng nhu cầu, thành phố đã xây mới, đưa vào sử dụng 4 trường THPT công lập; cải tạo, sửa chữa, mở rộng 587 trường học các cấp, bổ sung gần 1.400 phòng học, nâng tổng số phòng học được đầu tư bổ sung trong năm học này khoảng 1.805 phòng.
Cùng với trường lớp, đội ngũ giáo viên cũng đang được bổ sung. Toàn thành phố được giao gần 90.000 biên chế giáo viên mầm non và giáo dục phổ thông công lập; hiện có gần 82.000 giáo viên, cơ bản đáp ứng yêu cầu năm học. Ngoài ra, Hà Nội cũng là địa phương đầu tiên trên cả nước hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học. Riêng 6 nhóm học sinh thuộc diện chính sách được hỗ trợ 40.000 đồng/ngày.
Bà Vũ Hạnh Nguyên, Hiệu trưởng trường Tiểu học và THCS Chu Văn An (Hà Nội) cho biết, trước năm 1970, hai trường Tiểu học và THCS đã từng là một, sau đó mới tách thành hai cấp học. Việc nhập lại thành trường liên cấp Tiểu học và THCS Chu Văn An sẽ giúp nhà trường có điều kiện thực hiện tốt hơn sứ mệnh xây dựng thương hiệu của nhà trường. Với quy mô lớn hơn gồm 93 lớp, trong đó có 53 lớp THCS và 40 lớp tiểu học, sau sáp nhập, nhà trường sẽ vận hành theo mô hình quản trị mới.
Đặc biệt, để tạo thuận lợi cho học sinh, nhất là lễ đón học sinh lớp 1 và lớp 6, nhà trường đã sửa sang làm mới khuôn viên nhà trường, từng lớp học và tổ chức lễ khai giảng tại cả 2 cơ sở theo lịch khai giảng chung toàn quốc…
Chương trình chung toàn quốc Lễ khai giảng năm học mới 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước sẽ được tổ chức từ 7h30 đến 8h30 ngày 5/9 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến trên phạm vi toàn quốc.
Điểm cầu trung tâm đặt tại Trường Phổ thông nội trú Mường Khương, xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai; mỗi tỉnh, thành phố bố trí 1 điểm cầu chính để kết nối trực tuyến với điểm cầu trung tâm. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 của Đài Truyền hình Việt Nam và phát thanh trực tiếp trên kênh VOV1 của Đài Tiếng nói Việt Nam.
Sau khi kết thúc chương trình chung, các cơ sở giáo dục tiếp tục tổ chức các hoạt động đầu năm học theo kế hoạch, phù hợp với cấp học, trình độ đào tạo và điều kiện thực tế; ưu tiên các hoạt động gần gũi, thiết thực, hướng tới người học, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong ngày khai giảng...
Hòa nhịp với cả nước, tất cả các cơ sở giáo dục trên địa bàn TP Hồ Chí Minh với tổng quy mô gần 2,6 triệu học sinh cũng sẽ đồng loạt tổ chức lễ khai giảng năm học 2026-2027 trong sáng 5/9. Điểm cầu chính của TP Hồ Chí Minh được đặt tại Trường THPT Trần Khai Nguyên (phường An Đông).
Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh, một trong những nhiệm vụ được thành phố tập trung thực hiện là bổ sung phòng học nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng. Theo đó, thành phố đưa vào sử dụng 1.044 phòng học mới, 809 phòng học tăng thêm, với tổng kinh phí đầu tư khoảng 3.848,13 tỷ đồng...
Trước thềm năm học mới, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn khẳng định: Năm học vừa qua, toàn ngành Giáo dục đã tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách và chuẩn bị các điều kiện nguồn lực, tạo nền tảng cho những chuyển biến quan trọng. Năm học mới 2026-2027, phải chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện, tạo chuyển biến thực chất ở từng nhà trường, lớp học và đối với mỗi người học.
Ngành Giáo dục sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như tiếp tục bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, trường lớp và đội ngũ giáo viên, hướng tới “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên”. Đây là điều kiện thiết yếu để mở rộng cơ hội học tập công bằng, có chất lượng cho mọi người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và đối với các nhóm yếu thế.
Bên cạnh đó là tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh; tăng cường kỷ cương, phòng, chống bệnh thành tích, gian lận và tiêu cực trong học tập, thi cử, đánh giá để chất lượng giáo dục đi vào thực chất; tập trung nguồn lực phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ then chốt, chiến lược, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
“Sự quyết tâm, nỗ lực của toàn ngành thể hiện ngay trong chủ đề năm học mới, đó là: "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất". Tôi tin tưởng rằng đội ngũ nhà giáo với tâm huyết, trách nhiệm nghề nghiệp vì sự phát triển chung của ngành Giáo dục và sự phát triển, tiến bộ người học sẽ cố gắng hết mình để chuyển hóa những chính sách, những cơ chế thành kết quả cụ thể, thực chất”, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh.
Năm học 2026-2027 đánh dấu bước phát triển mới của mô hình Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND) với 6 trường tại Thái Nguyên, Đắk Lắk, Cần Thơ, Tây Ninh, TP Hồ Chí Minh và Nghệ An lần lượt được kiện toàn, đưa vào vận hành dưới sự quản lý trực tiếp, toàn diện của Công an các địa phương.
Đây là mô hình trường phổ thông nội trú liên cấp từ tiểu học đến THPT, thuộc hệ thống giáo dục phổ thông quốc gia nhưng có những chương trình giáo dục đặc thù của lực lượng CAND. Đối tượng được ưu tiên tuyển sinh là con thương binh, liệt sĩ CAND; con gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn; trẻ em đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn, thuộc hộ nghèo, cận nghèo; trẻ em thuộc diện bảo trợ xã hội và một số trẻ em nước ngoài trong các chương trình hợp tác quốc tế. Các em được học tập, ăn ở nội trú và được Nhà nước hỗ trợ toàn bộ chi phí theo quy định.
Điểm đặc biệt của mô hình Trường Văn hóa CAND là không chỉ dạy chữ mà còn nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục toàn diện. Bên cạnh chương trình giáo dục phổ thông, học sinh được rèn luyện kỹ năng sống, ý thức pháp luật, kỷ luật, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, giáo dục chính trị tư tưởng và truyền thống. Với những em nhỏ vốn chịu nhiều thiệt thòi, những ngôi trường này không đơn thuần là nơi học tập mà còn là một mái ấm an toàn, nơi các em được trao cơ hội phát triển bình đẳng.
Từ chủ trương gắn bảo đảm an ninh, an toàn với an sinh xã hội, mô hình Trường Văn hóa CAND đang cụ thể hóa một cách sinh động trách nhiệm của lực lượng CAND trong chăm lo con người, qua đó, đưa chính sách an sinh xã hội đến gần hơn với trẻ em yếu thế, đồng thời góp phần cung cấp nguồn nhân lực phục vụ công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
