Nam Phi kiện Israel ra Tòa án công lý quốc tế

Vào những ngày cuối cùng của năm 2023, Cộng hòa Nam Phi đã nộp hồ sơ khởi kiện Israel tại Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) của Liên hợp quốc với cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng trong chiến dịch quân sự ở Gaza.

Đây là trường hợp đầu tiên một quốc gia không liên quan đến cuộc chiến tại Gaza kiện Israel tại ICJ, phù hợp với quy định của Công ước về ngăn ngừa và trừng phạt tội diệt chủng (Công ước về diệt chủng).

Đơn kiện của Nam Phi dài 80 trang được lập luận chặt chẽ, với tài liệu tham khảo chi tiết về các quan chức và báo cáo cấp cao của Liên hợp quốc để chứng minh ý định diệt chủng của Israel. Các luật sư mà Nam Phi cử đến The Hague đều là những luật sư giỏi nhất.

2_image004.jpg -0
Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa và ông Moulana Abudul Khaliq Allie thuộc Hội đồng Ulama thống nhất của Nam Phi tại một cuộc họp báo về vụ kiện.

Đơn kiện có đoạn: “Các hành động của Israel mang tính chất diệt chủng, vì chúng được thực hiện với mục đích cụ thể nhằm tiêu diệt người Palestine ở Gaza với tư cách là một phần của nhóm dân tộc, chủng tộc Palestine rộng lớn hơn” và rằng “việc hành vi của Israel - thông qua các cơ quan nhà nước, cơ quan nhà nước cũng như những cá nhân và tổ chức khác hành động theo hướng dẫn của họ, hoặc dưới sự chỉ đạo, kiểm soát, hoặc ảnh hưởng của họ - liên quan đến người Palestine ở Gaza, là vi phạm nghĩa vụ của họ theo Công ước về diệt chủng”.

“Ý định diệt chủng” là yếu tố khó chứng minh nhất, nhưng trong thực tế các quan chức Israel trực tiếp triển khai cuộc chiến đã đưa ra rất nhiều tuyên bố để chứng minh việc họ cần thiết “tiêu diệt toàn bộ hoặc một phần dân số Palestine ở Gaza”, Susan Akram, Giám đốc Khoa Nhân quyền quốc tế tại Đại học Boston cho biết.

Iva Vukusic, trợ lý giáo sư lịch sử quốc tế tại Đại học Utrecht, Hà Lan, cho biết: “Với hơn 21.000 người chết ở Gaza, Nam Phi tin rằng đã đến lúc để tòa án xem xét chuyện gì đang xảy ra. Công ước về diệt chủng cho phép Nam Phi làm điều đó, khi cả thế giới đang bất lực, đặc biệt là khi Hội đồng Bảo an không đưa ra được nghị quyết để buộc Israel dừng cuộc tấn công”.

Điều IX của Công ước về diệt chủng cho phép bất kỳ quốc gia thành viên nào tham gia công ước đưa vụ kiện chống lại quốc gia khác lên ICJ, ngay cả khi quốc gia đó không có bất kỳ mối liên hệ trực tiếp nào đến cuộc xung đột đang được đề cập. Năm ngoái, ICJ đã ra phán quyết rằng Gambia có thể đưa ra yêu sách chống lại Myanmar về tội diệt chủng. ICJ cũng ra phán quyết trong vụ kiện giữa Croatia và Serbia rằng việc tước đoạt lương thực, nơi ở, chăm sóc y tế và các phương tiện sinh hoạt khác của người dân là cấu thành hành vi diệt chủng.

Bất kỳ vụ kiện nào tại ICJ có thể phải mất nhiều năm để giải quyết. Vì vậy, Nam Phi đã yêu cầu ICJ triệu tập trong vài ngày tới để đưa ra phán quyết về một biện pháp tạm thời nhằm ngăn chặn Israel thực hiện các hành vi diệt chủng tiềm tàng, chủ yếu bằng cách dừng các hoạt động chiến sự. Trong bối cảnh cuộc chiến hiện nay, biện pháp cấp bách này được xem là phù hợp nhất.

Phiên điều trần đầu tiên ở The Hague được ấn định vào ngày 11 và 12/1/2024. Dựa vào tiền lệ, có thể ICJ sẽ đưa ra phán quyết tạm thời trong vòng vài tuần và chắc chắn khi đó các cuộc tấn công của Israel vào Gaza có thể vẫn đang được tiến hành.

Bằng cách tìm kiếm biện pháp tạm thời theo Điều 74 của tòa án, trái ngược với phán quyết dứt khoát, Nam Phi có thể hạ thấp ngưỡng của những gì cần phải chứng minh và có thể giảm thiểu một số vấn đề pháp lý cơ bản của vụ việc. Thật vậy, Nam Phi lập luận “tòa án không bắt buộc phải xác định xem liệu có xảy ra bất kỳ hành vi vi phạm nghĩa vụ nào của Israel theo Công ước về diệt chủng hay không.

Nam Phi muốn chứng minh rằng, các biện pháp mà Israel thực hiện vượt ra ngoài mục đích tự vệ và hủy diệt người Palestine. Do đó, hồ sơ khởi kiện đã nêu chi tiết về số người chết, buộc phải sơ tán, thiếu lương thực và hạn chế sinh sản, thông qua các cuộc tấn công vào bệnh viện và cho rằng chúng là bằng chứng đầy đủ để suy ra ý định diệt chủng. Hồ sơ kiện cũng bổ sung thêm 2 yếu tố khác - đó là mức độ mà đời sống văn hóa của người Palestine đã bị tấn công và mức độ mà các quan chức Israel đã nhiều lần ủng hộ việc tiêu diệt không chỉ Hamas mà cả người Palestine.

Nam Phi nêu chi tiết nhiều ví dụ về “sự kích động trực tiếp và công khai nhằm thực hiện tội diệt chủng của các quan chức nhà nước Israel”, bao gồm cả Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Những lời đe dọa khiến Gaza vĩnh viễn không thể ở được, việc coi người Palestine là “động vật của con người”, đều được ghi chép đầy đủ trong hồ sơ. Lời kêu gọi của các bộ trưởng cực hữu Bezalel Smotrich và Itamar Ben Gvir nhằm tái định cư người Palestine bên ngoài Gaza cũng được trích dẫn.

Nhưng, liệu Israel có dễ dàng tuân theo phán quyết của ICJ không? Một đánh giá của luật sư người Mỹ Mattei Alexianu cho rằng, các biện pháp của tòa án chỉ được các quốc gia thành viên tuân thủ trong 50% trường hợp, trong khi một số trường hợp khác - thường là những vụ án nổi bật nhất gần đây, bao gồm các tuyên bố của Gambia về tội diệt chủng chống lại Myanmar vào năm 2020, Nagorno-Karabakh và các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran - quốc gia thua cuộc chỉ đơn giản là thách thức tòa án. Không có gì ngạc nhiên khi một phán quyết càng đụng chạm đến ý thức chủ quyền quốc gia của một quốc gia thì họ càng ít có khả năng tuân thủ.

Đặt sang một bên liệu Israel có tuân thủ bất kỳ lệnh nào của ICJ nhằm thay đổi chiến thuật quân sự và ngừng thực hiện bất kỳ hành động nào được coi là diệt chủng hay không thì Israel cũng đã bị thiệt hại đáng kể về uy tín, danh tiếng do phán quyết như vậy. Và, ít nhất phán quyết có thể khiến Israel thay đổi trong chiến dịch quân sự của nước này. Mặc dù ICJ chưa đưa ra phán quyết nào, nhưng Israel đã có những điều chỉnh chiến dịch quân sự gần đây theo hướng giảm dần cường độ và tần suất, kể cả việc dự kiến rút một phần lực lượng ra khỏi Gaza.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.