Nấc thang căng thẳng mới trong quan hệ Nhật – Hàn

Mối quan hệ giữa hai nước láng giềng ở khu vực Đông Bắc Á tiếp tục xuống thấp hơn nữa sau khi Nhật Bản công bố Sách trắng Quốc phòng thường niên trong đó nhận chủ quyền đối với quần đảo tranh chấp hiện do Hàn Quốc kiểm soát và gọi là Dokdo, trong khi Tokyo gọi là Takeshima.

Hàn Quốc kiểm soát quần đảo này từ năm 1945 đến nay, trong khi Nhật Bản liên tục tuyên bố chủ quyền đối với vùng lãnh thổ này bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ Seoul.

Trong tuyên bố ngày 27-9, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc nhấn mạnh chính phủ nước này phản đối mạnh mẽ việc Nhật Bản nhận chủ quyền đối với quần đảo trên trong Sách trắng Quốc phòng 2019. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho rằng tuyên bố chủ quyền này của Nhật Bản là bất hợp pháp và không giúp ích cho quan hệ song phương, theo đó Seoul hối thúc Tokyo “ngay lập tức rút lại tuyên bố chủ quyền này”.

Cùng với đó, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cũng đã triệu một đại diện ngoại giao của Nhật Bản để phản đối về Sách trắng Quốc phòng của quốc gia láng giềng này, trong đó tiếp tục tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo tranh chấp Dokko/Takeshima hiện do Seoul kiểm soát.

Theo bộ trên, quyền Vụ trưởng Vụ châu Á - Thái Bình Dương thuộc Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, ông Lee Sang-ryeol đã triệu Bí thứ phụ trách các vấn đề chính trị của Đại sứ quán Nhật Bản ở nước này, ông Taisuke Mibae. Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cũng đã triệu ông Tatsuya Watanabe - một tùy viên quân sự của Nhật Bản để bày tỏ sự phản đối trong vấn đề nêu trên.

Nội dung trong Sách trắng Quốc phòng 2019 của Nhật Bản. Ảnh: TTXVN.

Nội dung trong Sách trắng Quốc phòng 2019 của Nhật Bản. Ảnh: TTXVN.

Trước đó cùng ngày, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã công bố Sách trắng Quốc phòng thường niên trong đó tiếp tục khẳng định chủ quyền của nước này đối với vùng lãnh thổ tranh chấp nói trên - nội dung xuất hiện trong Sách trắng Quốc phòng hằng năm của Nhật Bản kể từ năm 2005.

Sách trắng Quốc phòng Nhật Bản 2019 có 4 phần bao gồm môi trường an ninh xung quanh Nhật Bản, chính sách an ninh, quốc phòng Nhật Bản, 3 trụ cột quốc phòng Nhật Bản và những yếu tố trung tâm hình thành sức mạnh quốc phòng. Nội dung các phần khái quát về tình hình quốc phòng Nhật Bản, các nước trên thế giới, hợp tác quốc phòng giữa Nhật Bản và các nước, khu vực…

Trong phần mở đầu, Sách trắng nhận định tính chất không chắc chắn về trật tự thế giới hiện nay ngày càng tăng, trong khi đó sự cạnh tranh giữa các quốc gia về chính trị, kinh tế và quân sự ngày càng hiện rõ. Sách trắng cũng bày tỏ quan ngại về những thách thức an ninh mà một quốc gia đơn lẻ không thể tự mình giải quyết được ngày càng tăng, như vấn đề bảo đảm an ninh trên biển, vũ khí hủy diệt hàng loạt, bảo đảm an toàn không gian mạng và vũ trụ cũng như các cuộc xung đột khu vực và khủng bố quốc tế. Từ đó, Nhật Bản kêu gọi sự hợp tác quốc tế để cùng nhau giải quyết những vấn đề này.

Sách trắng tiếp tục khẳng định quan hệ đồng minh Nhật-Mỹ là một trong 3 trụ cột trong chính sách quốc phòng của mình, bên cạnh xây dựng cấu trúc phòng thủ của riêng Nhật Bản và tăng cường hợp tác an ninh đa phương. Trên cơ sở các trụ cột này, Nhật Bản đang thúc đẩy hợp tác với Mỹ trong nhiều lĩnh vực như hợp tác đối phó trên không gian mạng và vũ trụ, hợp tác phòng thủ tên lửa, tập trận song phương, bảo đảm an ninh trên biển...

Trong thời gian tới, hai bên sẽ tiếp tục tiến hành các hoạt động song phương như hỗ trợ xây dựng năng lực, cứu hộ cứu nạn, tập trận ba bên và đa phương, hợp tác công nghệ quốc phòng... nhằm tăng cường sự hiện diện của Nhật Bản và Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, cũng như duy trì trật tự trên biển tự do và rộng mở tại khu vực này.

Một điểm đáng chú ý trong Sách trắng là căng thẳng quan hệ Nhật-Hàn dường như đã khiến Nhật Bản không đánh giá cao việc hợp tác quan hệ quốc phòng với Hàn Quốc như trước đây.

Trong phần đề cập tới quan hệ giữa Nhật Bản với các đối tác quốc tế, Hàn Quốc đứng thứ 4 sau Australia, Ấn Độ và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Năm 2018, Hàn Quốc đứng ở thứ 2 trong danh sách này.

Trong phần đề cập tới tình hình Triều Tiên, Sách trắng cho biết, những năm gần đây, Triều Tiên đã thử nghiệm tên lửa đạn đạo với tần suất chưa từng có nhằm tăng cường khả năng hỏa lực và năng lực tấn công. Thông qua thử hạt nhân để thành thạo về mặt kỹ thuật, Triều Tiên đang thực hiện làm nhỏ đầu đạn hạt nhân để lắp đặt cho tên lửa đạn đạo.

Sách trắng nêu rõ: “Những động thái quân sự này là mối đe dọa nghiêm trọng và cấp thiết của đất nước chúng ta, đồng thời gây tổn hại tới hòa bình và an ninh của khu vực cũng như thế giới”.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho rằng, mặc dù Triều Tiên đã có một số động thái tích cực như đối thoại với Mỹ, hủy bỏ thử hạt nhân và tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), nhưng Bình Nhưỡng chưa phá hủy các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt và các loại tên lửa đạn đạo một cách hoàn toàn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược.

Sách trắng Quốc phòng Nhật Bản quan ngại hoạt động Trung Quốc ở Biển Đông

Trong Sách trắng Quốc phòng thường niên được Bộ Quốc phòng Nhật Bản công bố ngày 27-9, Toky thể hiện “quan ngại sâu sắc” về các hoạt động đơn phương thay đổi hiện trạng trên Biển Đông do Trung Quốc tiến hành.

Tài liệu trên nhận định Trung Quốc đang tiếp tục gia tăng chi phí quốc phòng một cách không minh bạch nhằm xây dựng quân đội lớn mạnh hàng đầu thế giới vào giữa thế kỷ XXI. Sách trắng nhấn mạnh: Trung Quốc có những hoạt động đơn phương mới nhằm thay đổi hiện trạng Biển Đông. Hơn thế nữa, nước này còn phái rất nhiều tàu trong đó có tàu Liêu Ninh tham gia tập trận, bố trí binh lực ở khu vực Biển Đông và mở rộng hoạt động sang khu vực Thái Bình Dương.

Tháng 6-2019, tàu Liêu Ninh cùng với tàu hỗ trợ chiến đấu đi qua khu vực biển Okinawa của Nhật Bản, tiến sâu vào Thái Bình Dương. Sách trắng lo ngại rằng thời gian tới, Trung Quốc tiếp tục mở rộng hoạt động của lực lượng trên biển, cho không quân tiến sâu vào khu vực Biển Đông và Thái Bình Dương. Động thái này đáng lo ngại và tập trung sự chú ý của dư luận quốc tế.

Với tình huống trên, Nhật Bản tập trung thúc đẩy hợp tác chặt chẽ với các nước Đông Nam Á trong đó có Việt Nam, Philippines, Indonesia… trong việc tăng cường năng lực của lực lượng hải quân trên biển, duy trì, phát triển tự do hàng hải dựa trên luật pháp quốc tế, tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh hàng hải trên quan hệ song phương, đa phương. (Minh Hải)

Khổng Hà

Các tin khác

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

Sau hơn bốn năm xung đột, Ukraine cho biết đã thu giữ hàng trăm mẫu khí tài của Nga trên chiến trường. Việc Kiev mới đây công bố nền tảng TrophyLab, cho phép các đối tác tiếp cận thông tin kỹ thuật về những mẫu vũ khí này, lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Bảng xếp hạng kỳ lân toàn cầu năm 2026 của Viện nghiên cứu Hurun (Trung Quốc) cho thấy, AI đã trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý trong cuộc đua công nghệ giữa các quốc gia.

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Hai trận động đất kinh hoàng liên tiếp với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter đã tấn công thủ đô Caracas của Venezuela và các khu vực lân cận hôm 24/6. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là cơn địa chấn mạnh nhất tại quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1900, để lại cảnh tượng tàn phá nặng nề và đẩy hàng chục nghìn người vào cảnh màn trời chiếu đất.

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với biến đổi khí hậu khiến châu Âu, khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt ngày càng dữ dội, thậm chí trở thành "bình thường mới" trong mùa Hè.

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra “khá suôn sẻ”, thì thực tế trên bàn đàm phán và tại các mặt trận lại vẽ nên một bức tranh khác. Những mâu thuẫn về diễn giải thỏa thuận, cùng áp lực chính trị nội bộ tại Washington, đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một thỏa thuận hòa bình vừa mới chớm nở.

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Hai năm sau chiến thắng lịch sử, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải rút lui do không còn nhận được sự tín nhiệm trong nội bộ đảng. Người được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm là Andy Burnham, chính trị gia đang nổi lên như hy vọng mới của Công đảng.

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hồ sơ hạt nhân sang việc kiểm soát các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực. Điều này đồng nghĩa tương lai của tiến trình hòa bình Mỹ-Iran không chỉ phụ thuộc vào các cuộc thương lượng ở Thụy Sĩ mà còn gắn chặt với diễn biến thực địa tại Lebanon.

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.

Mỹ và Iran hoãn đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh minh họa Reuters.

“Bước đệm” cho thỏa thuận Mỹ - Iran hay chỉ là khoảng lặng tạm thời?

Một bước ngoặt quan trọng vừa diễn ra tại Trung Đông khi Israel và lực lượng Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái này diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm, ngay sau những đợt giao tranh ác liệt đe dọa trực tiếp đến cơ hội đạt được hiệp định hòa bình toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh rằng họ quyết định thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có dành cho NATO. Và hôm 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ khẳng định Washington không nói giỡn, tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc rà soát thực sự kéo dài sáu tháng, bao gồm cả tham vấn Quốc hội.

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad, mở đường chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau bước đột phá ngoại giao này vẫn còn hàng loạt vấn đề gai góc, từ cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, tương lai của Hormuz cho đến việc nới lỏng trừng phạt và bảo đảm Israel - Hezbollah tuân thủ ngừng bắn.

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Báo cáo mới nhất của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy khoảng 2,4 triệu người tị nạn trên thế giới sẽ cần được tái định cư trong năm 2027, nhưng nhu cầu này ngày càng khó khăn do chính sách siết chặt của các quốc gia.

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Giới chức Mỹ và Iran mới đây chính thức xác nhận đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng chiến tranh. Thỏa thuận sơ bộ này không chỉ làm lóe lên hy vọng chấm dứt cho các hành động quân sự và các lệnh phong tỏa căng thẳng trong suốt nhiều tháng qua, mà còn lập tức tạo ra một cú hích đối với thị trường toàn cầu trong ngày 15/6.

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 (giờ địa phương) tuyên bố Washington và Tehran có thể sẽ ký kết một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, qua đó mở cửa trở lại tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Dù Iran tỏ ra thận trọng, tuyên bố của Tổng thống Mỹ đã có những tác động nhất định đến thị trường toàn cầu.

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba tại Hà Nội đã chính thức khép lại sau hai ngày làm việc hiệu quả. Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, các đại biểu quốc tế đều gửi lời chúc mừng tới Việt Nam tổ chức thành công sự kiện, khẳng định vai trò cầu nối chiến lược của nước chủ nhà trong thúc đẩy đối thoại, dự báo các xu hướng mới và định hình những giải pháp chung vì tương lai khu vực.