Mỹ với nỗ lực kiểm soát công nghệ

Ưu thế công nghệ hiện là khía cạnh quan trọng trong cạnh tranh Mỹ - Trung. Việc làm chủ các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, vi điện tử và hệ thống thông tin lượng tử sẽ quyết định ưu thế quân sự và kinh tế trong tương lai.

Kiểm soát thương mại trong lĩnh vực công nghệ

Thái độ của Mỹ trước sự trỗi dậy và hội nhập kinh tế của Trung Quốc vào hệ thống kinh tế toàn cầu đã thay đổi kể từ khi Bắc Kinh gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2001. Tháng 4/2018, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố lệnh cấm các công ty Mỹ bán linh kiện cho gã khổng lồ viễn thông ZTE của Trung Quốc và các công ty liên kết của họ trong vòng 7 năm vì ZTE vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran và CHDCND Triều Tiên. Tuy nhiên, một tháng sau, quan chức Mỹ đã đạt được thỏa thuận với Trung Quốc về việc đảm bảo an ninh cấp cao và đảo ngược lệnh cấm.

Sau đó, vào năm 2019, Bộ  Thương mại Mỹ đã thêm Công ty Huawei - nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất và là nhà sản xuất điện thoại thông minh lớn thứ 2 thế giới - vào danh sách thực thể của mình. Điều này có nghĩa là các công ty Mỹ cần có giấy phép (vốn rất khó xin) để bán hàng cho Huawei. Những điều khoản này cũng được áp dụng đối với nhiều chi nhánh toàn cầu của Huawei.

Mỹ với nỗ lực kiểm soát công nghệ -0
An ninh và sức mạnh kinh tế đang trở nên gắn kết với nhau hơn, công nghệ
là sợi dây kết nối hai khía cạnh này.

Tháng 8/2023, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ban hành sắc lệnh hành pháp yêu cầu chính phủ xây dựng cơ chế sàng lọc bắt buộc đối với tất cả các khoản đầu tư từ Mỹ sang Trung Quốc vào các công nghệ và sản phẩm nhạy cảm liên quan đến chất bán dẫn và vi điện tử, công nghệ thông tin lượng tử và nhân tạo được sử dụng trong các lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng quân sự, tình báo, giám sát hoặc hỗ trợ mạng. Biện pháp này áp dụng cơ chế giám sát mới của Chính phủ Mỹ đối với các quyết định đầu tư của các công ty Mỹ tại Trung Quốc, giống như việc Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) có trách nhiệm thẩm định các thương vụ đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Động thái này là tín hiệu mới nhất cho thấy cuộc cạnh tranh về ưu thế công nghệ tiên tiến là yếu tố cốt lõi của cuộc cạnh tranh rộng lớn hơn giữa Trung Quốc và Mỹ. An ninh và sức mạnh kinh tế đang trở nên gắn kết với nhau hơn, công nghệ là sợi dây kết nối hai khía cạnh này. Việc làm chủ trí tuệ nhân tạo, vi điện tử và hệ thống thông tin lượng tử sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định ưu thế quân sự và kinh tế trong những thập kỷ tới. Những công nghệ này sẽ cung cấp năng lượng cho các hệ thống giám sát và vũ khí tinh vi, cũng như các sản phẩm tiêu dùng phổ biến và quy trình sản xuất tiên tiến. Đặc biệt, vai trò nền tảng của chất bán dẫn trong những công nghệ này đã đẩy các chính sách về chất bán dẫn lên vị trí trung tâm.

Đáng chú ý nhất là đầu tháng 10/2022, Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành các quy định mới về việc cấm xuất khẩu chất bán dẫn tiên tiến nhất cũng như thiết bị sản xuất chất bán dẫn, các linh kiện liên quan và phần mềm thiết kế chip sang Trung Quốc. Người Mỹ (bao gồm công dân, cư dân hoặc người có thẻ xanh) cũng bị cấm làm việc cho các công ty bán dẫn Trung Quốc. Các biện pháp hạn chế được áp dụng cho cả công ty Mỹ và bất kỳ công ty quốc tế nào sử dụng công nghệ bán dẫn của Mỹ. Hà Lan và Nhật Bản, hai quốc gia quan trọng nhất trong lĩnh vực chế tạo thiết bị sản xuất chất bán dẫn, đã tham gia nỗ lực của Mỹ.

Sự trở lại của chính sách công nghệ

Các biện pháp hạn chế của Mỹ tập trung vào chip được sản xuất ở nút xử lý quy trình 18 nanomet (nm) hoặc nhỏ hơn (chip có quy trình nhỏ hơn là chip mới hơn và có nhiều khả năng tiên tiến hơn). Để tham khảo, các chip có nút quy trình xử lý lớn hơn nằm trong khuôn khổ các biện pháp hạn chế này được gọi là tiên tiến cách đây một thập kỷ. Các chip tiên tiến nhất hiện nay là chip 3nm trở xuống. Các hệ thống trí tuệ nhân tạo tiên tiến thường yêu cầu chip 7nm hoặc 5nm. Các chip kế thừa hoặc trưởng thành ở nút quy trình 28nm vẫn đóng vai trò quan trọng về mặt thương mại trong các lĩnh vực như ô tô và điện tử tiêu dùng, nhưng không quan trọng đối với các lĩnh vực nhạy cảm như trí tuệ nhân tạo hoặc điện toán lượng tử. Có vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan, trong bài phát biểu của mình, đã cho rằng người Mỹ phải “xem xét lại tiền đề lâu đời là duy trì lợi thế tương đối so với các đối thủ cạnh tranh” khi đề cập đến chính sách hiện hành vào thời điểm Mỹ đang tìm cách duy trì “phương pháp tiếp cận quy mô trượt”.

Chính quyền Mỹ đã thực hiện các bước quan trọng hướng tới tăng trưởng do nhà nước chỉ đạo bằng cách thông qua 2 đạo luật mới.

Thứ nhất, Đạo luật CHIPS và Khoa học đã trở thành luật, cung cấp 52,7 tỷ USD trợ cấp trực tiếp và gián tiếp cho nghiên cứu và phát triển chất bán dẫn, cũng như sản xuất và phát triển lực lượng lao động.

Thứ hai, Đạo luật Giảm lạm phát bao gồm các biện pháp trên phạm vi rộng liên quan đến việc thực thi thuế, biến đổi khí hậu và nhiều vấn đề khác, đồng thời cung cấp khoản đầu tư 386 tỷ USD để thúc đẩy các mục tiêu năng lượng và khí hậu quốc gia. Một số điều khoản nhằm mục tiêu thách thức ưu thế của Trung Quốc trên thị trường xe điện, mặc dù chúng cũng khiến các nước châu Âu khó chịu vì cho rằng những ưu đãi này sẽ gạt các nhà sản xuất của họ sang một bên và vô hiệu hóa nỗ lực hỗ trợ nền kinh tế của họ trong quá trình chuyển đổi xanh.

Rõ ràng, tương lai lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc sẽ bị ảnh hưởng bởi mức độ hợp tác mà Mỹ nhận được từ các quốc gia khác trong việc thực thi các biện pháp hạn chế kiểu này. Tuy nhiên, lợi ích của nó được dự đoán là sẽ thấp và rõ ràng sự đánh đổi cần thiết để ngăn chặn con đường vươn tới ưu thế công nghệ của Trung Quốc sẽ ít hấp dẫn hơn. Hay, nói cách khác, hạn chế người khác để mình đi lên bao giờ cũng sẽ bao gồm cả sự đánh đổi và trả giá.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.