Mỹ và tham vọng tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh

NASA vừa lên kế hoạch đưa con tàu nghiên cứu Europa Clipper lên Europa, một vệ tinh đang gây nhiều sự chú ý của sao Mộc. Chương trình khoa học này được hứa hẹn sẽ trở thành một trong những dự án đầy tham vọng và đắt đỏ nhất trong lịch sử của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA).

Chính Europa Clipper sẽ có trọng trách phải làm rõ, liệu có hay không sự sống trong đại dương nằm dưới lớp băng của Europa. Câu trả lời nếu đúng như mong đợi sẽ là một bước tiến lớn trong hành trình tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh của nhân loại.

Hành tinh băng giá

Thật ra ngay từ năm 1997, trạm thăm dò Galileo của Mỹ đã bắt tay vào nghiên cứu Europa sau khi hoàn thành 11 chuyến bay tiệm cận với mặt trăng của sao Mộc. Sứ mạng này cho thấy, dưới lớp vỏ băng của hành tinh trên có thể là một đại dương ngầm khổng lồ hoặc một vài hồ lớn.

Khu vực Conamara Chaos trên Europe.
Khu vực Conamara Chaos trên Europe.

Trong trường hợp giả thuyết đầu tiên, lượng nước biển trong lòng hành tinh có thể nhiều gấp đôi nước biển trên các đại dương của trái đất. Hơn nữa, việc tính toán năng lượng thủy triều tạo ra bởi tác động tương hỗ trọng lực giữa sao Mộc và Europa cho thấy, một số khu vực dưới mặt băng của đại dương có thể ấm lên tới nhiệt độ thích hợp cho sự tồn tại của các sinh vật trên trái đất. Tuy vậy các nhà khoa học cũng không loại trừ khả năng trong lòng của Europa là băng bùn chứ không phải là nước.

Trước đó, hiện tượng núi lửa phun băng trên bề mặt Europe lần đầu tiên được kính viễn vọng Hubble phát hiện vào tháng 12-2012. Tháng 5-2018, việc sử dụng những công nghệ hiện đại mới nhất đã giúp các nhà khoa học khẳng định có sự tồn tại của núi lửa phun băng, điều mà ngay từ năm 1997 đã được thiết bị đo từ của Galileo phát hiện từ khoảng cách 200km so với bề mặt Europe. 

Mối quan tâm đặc biệt hiện nay của giới khoa học đang tập trung vào Conamara Chaos, một khu vực trên hành tinh được hình thành từ những khối băng còn non trẻ. Sự hình thành và phát triển của các cấu trúc trên tại Europe giúp gợi nhớ tới quá trình kiến tạo của trái đất.

Trên thực tế các nhà khoa học đã tuyên bố về việc trên bề mặt Europe tồn tại các đới hút chìm, trong đó một mảng kiến tạo sẽ chui xuống dưới một mảng kiến tạo khác. Bằng cách này, vệ tinh phủ đầy băng của sao Mộc sẽ là thiên thể thứ 3 bên trong quĩ đạo của sao Hải Vương (sau sao Thủy và Trái đất) được phát hiện có quá trình kiến tạo tích cực. 

Người đi tiên phong

Theo dự kiến, Europa Clipper (trọng lượng khi phóng là 6 tấn kể cả nhiên liệu) sẽ bay xung quanh sao Mộc trong vòng 3 năm. Trong suốt thời gian đó, tàu thăm dò sẽ có 45 lần tiếp cận gần với Europa. Giới khoa học hy vọng Europa Clipper khi bay phía trên các suối phun của Europe sẽ thu thập và xác định được thành phần các mẫu vật chất thoát ra từ tâm của nó.

Thiết bị thăm dò Europa Lander.
Thiết bị thăm dò Europa Lander.

Các thiết bị nghiên cứu trên trạm bao gồm các camera và quang phổ kế cho phép thu được hình ảnh độ phân giải cao bề mặt của Europe cũng như xác định kết cấu và thành phần của nó. Cụ thể trên Europa Clipper có loại radar giúp xác định được độ dày lớp vỏ băng, tìm kiếm các hồ nằm dưới băng, các từ kế nghiên cứu từ trường của hành tinh, cũng như xác định độ mặn, độ sâu của đại dương. Dự kiến thiết bị phân tích bức xạ nhiệt của Europe sẽ giúp phát hiện ra nước trong bầu khí quyển loãng của hành tinh.

Khoản ngân sách chung của sứ mạng trên được đánh giá tối thiểu là 2 tỉ USD. Tàu được phóng lên vũ trụ nhờ các tên lửa đẩy hạng nặng (Atlas 5 hay Delta 4 Heavy) hoặc siêu nặng như Falcon Heavy của Space Launch System. Trong trường hợp sử dụng Falcon Heavy, Europa Clipper sẽ tới được Europe nhanh hơn gấp 2,5 lần (khoảng 2,7 năm) so với Atlas 5, dù giá thành phóng sẽ tăng lên từ 5 đến 10 lần (lên tới cả tỉ USD).

Quốc hội Mỹ (trong khuôn khổ sứ mạng của Europa Clipper) cũng đã thông qua khoản ngân sách để chế tạo tàu thăm dò Europa Lander với nhiệm vụ hạ cánh xuống bề mặt Europa và khoan thăm dò lớp băng của nó. Việc phóng tàu thăm dò này (trọng lượng tổng cộng cả nhiên liệu là khoảng 10 tấn) có thể trở thành một trong những dự án tham vọng nhất của NASA. Europa Lander sẽ được trang bị tinh gọn với khoảng 33 kilogram thiết bị nghiên cứu khoa học với thời hạn hoạt động trong 20 ngày đêm.

Trong suốt thời gian này, tàu thăm dò sẽ truyền về trái đất khoảng 600 Megabit dữ liệu. Những yêu cầu kỹ thuật của tàu cũng bị ảnh hưởng bởi điều kiện rất khắc nghiệt trên Europe khi nhiệt độ bề mặt dao động từ -210 đến -1600C. Giá trị ban đầu dự kiến của Europa Lander là 4 tỉ USD, tức là nhiều hơn 2 tỉ USD so với Europa Clipper.

Cũng có một vài vấn đề liên quan đến kế hoạch và việc cung cấp tài chính cho sứ mạng tới Europe. Hiện tại, người ta đang nghiêng về phương án thời điểm phóng riêng biệt hai con tàu Europa Clipper (2022) và Europa Lander (2024), cho dù không loại trừ khả năng phóng đồng thời. Mặt khác, dù các chuyên gia công nghệ hàng đầu của Mỹ có đủ kinh nghiệm để trong vòng 3 đến 4 năm hoàn thành việc chế tạo một trạm quỹ đạo, nhưng yêu cầu quan trọng nhất vẫn phải có nguồn cung tài chính ổn định.

Theo đánh giá, khả năng phát hiện được sự sống trong lòng đại dương Europe sẽ thu hút sự quan tâm và chạy đua đặc biệt của nhiều quốc gia không chỉ có Mỹ, mà còn cả Trung Quốc, Nhật, EU, thậm chí cả Ấn Độ. Về phần mình, NASA hứa hẹn sẽ tìm ra sự sống ngoài hành tinh trước năm 2025, coi đây sẽ là một trong những nhiệm vụ chính của mình bên cạnh việc đưa con người lên Mặt trăng và sao Hỏa.

Quỳnh Nga (tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.