Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Dòng tiền và nghĩa vụ

Chính quyền Mỹ đã thông báo với Quốc hội về kế hoạch dành 725 triệu USD cho ngân sách thường xuyên của Liên hợp quốc, trong bối cảnh tổ chức này đang phải đối mặt với sức ép lớn về cả nguồn lực và thanh khoản.

Theo số liệu của Liên hợp quốc, tính đến tháng 5, Mỹ còn hơn 4 tỷ USD chưa thanh toán, gồm khoảng 2,04 tỷ USD đối với ngân sách thường xuyên, khoảng 2,2 tỷ USD liên quan hoạt động gìn giữ hòa bình và khoảng 44 triệu USD dành cho các tòa án quốc tế. Như vậy, ngay cả khi 725 triệu USD được giải ngân, phần nghĩa vụ còn lại vẫn ở mức đáng kể.

Bên cạnh khoản dành cho ngân sách thường xuyên, Mỹ dự kiến phân bổ thêm 125 triệu USD cho hoạt động gìn giữ hòa bình tại Haiti và Cộng hòa Dân chủ Congo. Như vậy, tổng các khoản liên quan đến nghĩa vụ với Liên hợp quốc theo kế hoạch có thể đạt khoảng 850 triệu USD.

Với một tổ chức có phạm vi hoạt động toàn cầu, khả năng dự báo dòng thu có ý nghĩa trực tiếp đối với việc lập kế hoạch và phân bổ ngân sách. Khi các khoản đóng góp được thanh toán chậm, Liên hợp quốc có thể phải điều chỉnh tiến độ chi tiêu, thu hẹp dư địa tài chính và ưu tiên trước hết cho những nhiệm vụ cấp thiết.

Đây không phải sức ép mới, nhưng trở nên rõ nét hơn trong năm 2026 khi các khoản tồn đọng gia tăng trong lúc nguồn dự trữ thanh khoản bị thu hẹp. Các tài liệu của Liên hợp quốc cho thấy, tình trạng một số thành viên thanh toán chậm trong những năm qua đã tạo thêm áp lực lên khả năng cân đối dòng tiền. Bởi vậy, bài toán tài chính không chỉ nằm ở tổng số tiền phải thu, mà còn ở tiến độ thực hiện nghĩa vụ và mức độ ổn định của nguồn thu.

Chính quyền Mỹ dự kiến dành 725 triệu USD thanh toán cho ngân sách thường xuyên của Liên hợp quốc giữa lúc khủng hoảng ngân sách. Ảnh: Reuters

Chính quyền Mỹ dự kiến dành 725 triệu USD thanh toán cho ngân sách thường xuyên của Liên hợp quốc giữa lúc khủng hoảng ngân sách. Ảnh: Reuters

Số liệu chính thức cho thấy đây cũng không phải câu chuyện riêng của một quốc gia. Tính đến ngày 11/8, 128 trong số 193 quốc gia thành viên đã hoàn tất nghĩa vụ đóng góp cho ngân sách thường xuyên năm 2026. Như vậy, vẫn còn 65 thành viên chưa hoàn tất nghĩa vụ tại thời điểm thống kê, dù quy mô phần chưa thanh toán giữa các nước có sự khác biệt đáng kể.

Sự ổn định của dòng tiền, do đó, trở thành một điều kiện quan trọng đối với khả năng vận hành. Trong bối cảnh ấy, khoản 725 triệu USD Mỹ dự kiến phân bổ có thể tạo thêm một khoảng đệm tài chính cho ngân sách thường xuyên. Tuy nhiên, khoản tiền này chưa thể giải quyết toàn bộ vấn đề nếu những nghĩa vụ còn lại tiếp tục được thanh toán chậm hoặc chưa đầy đủ.

Cải tổ để bền vững

Trong khuôn khổ chương trình “UN80”, Liên hợp quốc đã triển khai một loạt điều chỉnh. Ngân sách năm 2026 được cắt giảm khoảng 9,2%, trong khi hơn 2.000 vị trí việc làm được chuyển khỏi một số địa điểm có chi phí cao.

Đây là hướng đi cần thiết, nhưng cũng đặt ra bài toán không đơn giản. Cắt giảm chi phí có thể tạo thêm dư địa cho ngân sách, song nếu thực hiện thiếu chọn lọc, khả năng duy trì những nhiệm vụ thiết yếu có thể bị ảnh hưởng. Ngược lại, nếu duy trì đầy đủ bộ máy và chương trình mà không kiểm soát chi phí, áp lực tài chính sẽ khó được giải quyết căn bản.

Bởi vậy, cải tổ tài chính không đơn thuần là phép tính giảm bao nhiêu khoản chi. Điều quan trọng hơn là xác định thứ tự ưu tiên: lĩnh vực nào cần bảo đảm nguồn lực ổn định, hoạt động nào có thể tinh giản và khoản đầu tư nào có thể tạo ra hiệu quả cao hơn trong dài hạn.

Các quốc gia thành viên cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo cơ chế chung để Liên hợp quốc có nguồn lực hoạt động; ở chiều ngược lại, tổ chức cần sử dụng nguồn lực một cách hợp lý, minh bạch và có khả năng giải trình. Chỉ khi hai yêu cầu cùng được đáp ứng, áp lực tài chính mới có thể được xử lý theo hướng bền vững.

Với Mỹ, khoản thanh toán dự kiến có ý nghĩa nhất định bởi Washington hiện vẫn là nước có mức đóng góp lớn nhất cho Liên hợp quốc. Nhưng, xét trên toàn hệ thống, việc cải thiện tình hình tài chính không thể phụ thuộc vào một thành viên duy nhất.

Điều 19 Hiến chương Liên hợp quốc cũng đặt ra một cơ chế cụ thể đối với nghĩa vụ tài chính của các thành viên. Theo quy định này, một quốc gia có thể mất quyền bỏ phiếu tại Đại hội đồng nếu số tiền còn nợ bằng hoặc vượt quá khoản đóng góp phải trả trong 2 năm trước đó, trừ trường hợp Đại hội đồng xác định việc không thanh toán xuất phát từ những nguyên nhân nằm ngoài khả năng kiểm soát của quốc gia đó.

Dù vậy, những cơ chế như vậy chỉ xử lý một phần vấn đề. Điều Liên hợp quốc cần về lâu dài là một nền tài chính có tính ổn định, khả năng dự báo và hiệu quả sử dụng nguồn lực cao hơn. Điều đó đòi hỏi các quốc gia thành viên thực hiện nghĩa vụ theo tiến độ, đồng thời bộ máy của tổ chức phải tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát chi phí và phân bổ ngân sách theo thứ tự ưu tiên rõ ràng.

Đây cũng sẽ là phép thử thực chất đối với “UN80”. Thành công của cải tổ không nên chỉ được đo bằng số vị trí được cắt giảm hay tỷ lệ ngân sách được tiết kiệm, mà quan trọng hơn là tổ chức có duy trì được năng lực thực hiện các nhiệm vụ thiết yếu với một bộ máy hợp lý hơn hay không.

Xét cho cùng, nghĩa vụ tài chính và hiệu quả quản trị là hai mặt của cùng một bài toán. Nguồn thu ổn định giúp tổ chức có điều kiện thực hiện nhiệm vụ, quản lý hiệu quả lại tạo cơ sở để các thành viên tiếp tục duy trì nguồn lực.

Khi tiến độ đóng góp, khả năng dự báo tài chính và hiệu quả sử dụng ngân sách cùng được cải thiện, những khoản thanh toán mới có thể trở thành một phần của giải pháp dài hạn, thay vì chỉ là những khoảng đệm tạm thời trước sức ép ngân sách.

Trần Minh Hằng

Các tin khác

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.