Mỹ thất bại với “Liên minh tự do hàng hải”

Ngày 24-7, tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cho biết quân đội nước này sẽ không cung cấp tàu hộ tống hàng hải cho tất cả các tàu thương mại khi đi vào Vùng Vịnh nhưng sẽ duy trì sự hiện diện quân sự ở đó để ngăn chặn mối đe dọa từ Iran.

“Chúng tôi sẽ chỉ hộ tống các tàu thương mại của Mỹ nếu thấy cần thiết”, ông Mark Esper nói với các phóng viên trong ngày đầu tiên làm lãnh đạo Lầu Năm Góc.

Tuyên bố trên cho thấy Mỹ dường như đã thất bại trong việc vận động các nước thành lập một liên minh nhằm bảo vệ tự do hàng hải ở Vùng Vịnh.

Kể từ sau khi xảy ra các vụ tấn công phá hoại và bắt giữ tàu chở dầu khi đi qua biển ở Vùng Vịnh, ngày 9-7, tướng Joseph Dunford, Tổng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, đã tiết lộ ý định thành lập một liên minh như trên. Ông Dunford xác nhận là đã liên lạc với một số quốc gia về phương án liên minh bảo vệ tự do hàng hải ở eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb.

Quy mô chiến dịch sẽ tùy thuộc số lượng quốc gia ủng hộ. Trong tuần sau đó, ông Dunford đã sang Saudi Arabia để vận động thành lập liên minh này nhưng dường như không nhận được sự ủng hộ của Ryad. Eo biển Hormuz gần như là cửa ngõ duy nhất với dầu xuất khẩu của Saudi Arabia nên thật dễ hiểu là nước này không muốn làm tình hình thêm phức tạp.

Nếu như Mỹ gặp khó khăn vì có ít quốc gia Vùng Vịnh ủng hộ sáng kiến thành lập liên minh thì Anh, quốc gia đang trực tiếp có xung đột với Iran về việc bắt giữ các tàu chở dầu của nhau, đang lên tiếng kêu gọi các đồng minh châu Âu vào cuộc. Ngày 23-7, 3 nhà ngoại giao cao cấp của EU cho biết Pháp, Ý và Đan Mạch ủng hộ kế hoạch của Anh, nhằm thực hiện một sứ mệnh hải quân do châu Âu lãnh đạo để bảo đảm việc vận chuyển an toàn qua eo biển Hormuz.

Sự ủng hộ mới đây tại cuộc họp của các đặc phái viên EU ở Brussels trái ngược hoàn toàn với phản ứng hờ hững của các đồng minh châu Âu đối với lời kêu gọi tương tự của Mỹâ. Các nước EU lo ngại rằng một sự ủng hộ Mỹ có thể khiến căng thẳng Mỹ-Iran trở nên trầm trọng hơn. Một nhà ngoại giao cao cấp của EU cho biết yêu cầu của Anh, thay vì của Washington, đã giúp người châu Âu dễ dàng đoàn kết quanh vấn đề này. Quyền tự do hàng hải là rất cần thiết và việc này tách biệt với chiến dịch gây áp lực tối đa của Mỹ đối với Iran.

Một thủy thủ Mỹ quan sát trên tàu USS John C. Stennis trong lúc đi qua eo biển Hormuz.
Một thủy thủ Mỹ quan sát trên tàu USS John C. Stennis trong lúc đi qua eo biển Hormuz.

Theo Reuters, Anh thử nghiệm ý tưởng này với các nhà ngoại giao cao cấp của EU tại một cuộc họp ở Brussels, đồng thời tuyên bố kế hoạch của họ sẽ không liên quan trực tiếp đến Liên minh châu Âu, NATO hay Mỹ. Tuy nhiên, xét đến kế hoạch của London trong việc rời khỏi EU, sứ mệnh này sẽ trở thành một liên minh rời rạc hơn hơn so với sứ mệnh hải quân chống cướp biển Atalanta ngoài khơi Somalia.

Trong khi các nước phương Tây đang muốn đưa quân tới kiểm soát eo biển Hormuz, ngày 24-7, Tổng thống Iran Hassan Rouhani tuyên bố, bảo vệ eo biển Hormuz là trách nhiệm của Iran chứ không phải việc của các quốc gia khác. Ông Rouhani cho rằng, cộng đồng quốc tế nên cảm ơn Iran vì quốc gia này đã góp phần đảm bảo an ninh ở vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, cũng như nhấn mạnh việc bắt giữ tàu Anh hoàn toàn dựa trên các cơ sở pháp lý.

Ông Rouhani tuyên bố “không mong muốn những căng thẳng về quân sự tại đây (Vùng Vịnh)” đồng thời khẳng định Iran sẽ không tranh cãi với Anh. Nếu Anh thả tàu chở dầu của Iran bị bắt giữ ở Gibraltar, thì London sẽ nhận được sự đối đãi tương xứng từ phía Tehran.

Báo Le Figaro của Pháp dẫn một nguồn tin thân cận chính quyền Tehran cho biết lực lượng IRGC đã có chiến lược gồm 3 giai đoạn. Hiện nay họ kiểm soát sở hữu chủ các tàu đi vào eo biển Hormuz, giai đoạn tiếp theo là đóng cửa eo biển với các địch thủ, chỉ cho các tàu nước bạn như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản vào.

Cuối cùng, nếu bị tấn công, Iran sẽ đóng hẳn Hormuz và phản công từ vùng duyên hải. Tờ báo dẫn lời một chuyên gia nhận định: “Iran tìm cách duy trì không khí bất ổn nhưng không vượt qua ngưỡng có thể làm cộng đồng quốc tế phải hành động”. Nhưng, điều tệ hại nhất có thể tránh được đến bao giờ?

Trong lúc chờ đợi, hiện các chủ tàu đang là những người phải chịu trận. Ngoài những thiệt hại về hàng hóa và tàu, họ còn phải trả chi phí bảo hiểm cao hơn để di chuyển trong khu vực hàng hải chiến lược này. Christian Zaninetti, chuyên gia về thân tàu thương mại thuộc Công ty Môi giới bảo hiểm Marsh France, cho biết, kể từ giữa tháng 5 đến nay, phí bảo hiểm cho một chuyến tàu có chở hàng khứ hồi trong 7 ngày ở các nước Vùng Vịnh đã tăng lên khoảng 30 lần.

Về mặt cơ học, một số chủ tàu chuyển giao mức tăng phí bảo hiểm cho khách hàng của họ. Công ty vận chuyển CMA CGM kể từ ngày 5-7 đã đưa ra mục phụ phí “rủi ro bổ sung ở Trung Đông” là 36 USD/TEU (đơn vị đo lường container) và phải được thanh toán cho tất cả hàng hóa được vận chuyển đến hoặc đi từ Oman, UAE, Saudi Arabia, Kuwait, Iraq, Qatar và Bahrain.

Nelly Grassin, Giám đốc môi trường và an toàn tại Armateurs de France (Liên đoàn Các hãng vận tải biển của Pháp) cho biết, sự gia tăng các mối đe dọa cũng có thể dẫn đến sự gia tăng tiền lương của những người đi biển vì họ phải đối mặt với rủi ro lớn hơn. Chuyên gia Hervé Thomas, thuộc Armateurs de France, nhắc nhở các tàu thương mại không nên trang bị lính gác vũ trang trên tàu hoặc vũ khí hạng nặng như tàu chiến. Các tàu khi đi vào Vùng Vịnh được khuyên ưu tiên di chuyển vào ban ngày, không giảm tốc độ và tăng cường giám sát các mạn tàu.

Ông Thomas cho rằng ngay cả khi Mỹ hay châu Âu thành lập được liên minh hộ tống tàu thương mại ở Vùng Vịnh thì không chắc rủi ro cho các công ty bảo hiểm sẽ giảm vì họ sợ leo thang căng thẳng. “Hoạt động chống cướp biển ở Ấn Độ Dương đã mang lại một số thành quả đáng mừng nhưng ở đây chúng ta đang phải đối mặt với các sự kiện như rủi ro chiến tranh”, ông Thomas nói.

“Chúng ta không thể hộ tống tất cả các tàu và tổ chức giám sát hoàn hảo cho tất cả phương tiện giao thông hàng hải trong khu vực này vì điều đó sẽ tạo ra những chi phí rất cao cho các chủ tàu”, chuyên gia Thomas kết luận.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.