Mỹ sử dụng gián điệp người Đức để đánh Phát xít

Đến mùa thu năm 1944, phần lớn châu Âu bị Đức Quốc xã chiếm đóng đã được quân đội Đồng minh giải phóng. Nhưng, trong giai đoạn này của cuộc chiến, phe Đồng minh thiếu mạng lưới tình báo đằng sau hàng ngũ kẻ thù.

Các tổ chức kháng chiến phát triển tốt ở Pháp, Hà Lan, Bỉ, Nam Tư sẵn sàng tiếp nhận các điệp viên biệt phái từ OSS (Cục tình báo chiến lược, tiền thân của Cục Tình báo trung ương Mỹ - CIA) và SOE (Cục Chiến dịch Đặc biệt của Anh) để hỗ trợ hoạt động gián điệp và phá hoại.

Nhưng, bên trong nước Đức của Hitler lại không có cơ cấu tổ chức gián điệp ngầm đáng kể nào có thể so sánh với lực lượng du kích hoạt động trong các quốc gia bị Đức Quốc xã chiếm đóng. 

Những trở ngại đối với dòng thông tin tình báo từ bên trong nước Đức đã được chứng minh bởi cuộc tấn công bất ngờ mạnh mẽ ở Ardennes trong tháng 12-1944. Trận chiến Bulge đẫm máu cũng là hậu quả trực tiếp của sự thiếu thông tin tình báo về nội tình Đức Quốc xã.

Sử dụng tù binh Đức làm gián điệp

OSS cho rằng điệp viên Đồng minh duy nhất có cơ hội hoạt động hiệu quả trong lòng nước Đức Quốc xã phải là… người Đức bản địa! Do đó trong đêm 2-9-1944, Jupp Kappius - người theo chủ nghĩa xã hội sinh ra ở Đức - trở thành điệp viên OSS đầu tiên nhảy dù vào Đức. 

Đây là nhiệm vụ đầu tiên trong số nhiều nhiệm vụ khác bên trong nước Đức. Các chiến dịch được triển khai từ Anh, Italia, Pháp và thậm chí là Thụy Điển và Thụy Sĩ trung lập. Các nhiệm vụ sẽ bao gồm cả thường dân gốc Đức và sĩ quan quân đội OSS.

Phi hành đoàn một máy bay ném bom B-24 Liberator của Mỹ được sử dụng cho các hoạt động gián điệp bí mật của OSS.
Phi hành đoàn một máy bay ném bom B-24 Liberator của Mỹ được sử dụng cho các hoạt động gián điệp bí mật của OSS.

Trung tướng Alexander Patch, chỉ huy Quân đoàn 7, yêu cầu sự giúp đỡ từ Henry Hyde - chỉ huy trưởng tình báo bí mật của OSS. Gián điệp của Pháp góp phần giải phóng nhanh chóng quê hương của họ. Nhưng những điệp viên này không thể xâm nhập Đức mà không bị phát hiện. 

Hyde đề xuất ý tưởng sử dụng tù nhân chiến tranh (POW) người Đức cho các nhiệm vụ gián điệp bên trong nước Đức Quốc xã. Cuối cùng, Tướng Patch ra lệnh cho Hyde tiến hành kế hoạch sau khi nhận được sự tán thành từ chỉ huy OSS là Tướng William “Wild Bill” Donovan. 

Hyde chọn một số sĩ quan để đánh giá nhóm tân binh POW người Đức được triển khai cho các nhiệm vụ đặc biệt đằng sau hàng ngũ kẻ thù.

Một trong những sĩ quan được chọn là Peter Viertel - trung úy lính thủy đánh bộ Mỹ 24 tuổi sinh ra ở thành phố Dresden nước Đức, nhưng đến Mỹ với cha là đạo diễn phim và lớn lên ở Hollywood trong thập niên 1930. Viertel là nhà văn tài năng và tác giả kịch bản bộ phim kinh dị “Saboteur” (Kẻ phá hoại) của Alfred Hitchcock năm 1942. 

Viertel chuyển từ đơn vị quân đội sang OSS vì thông thạo tiếng Đức. Sau nhiều ngày quan sát, các ứng viên POW người Đức này phải trải qua một loạt cuộc phỏng vấn căng thẳng để xác định họ có thể chấp nhận trở về quê hương làm gián điệp cho Mỹ hay không.

Trong cuốn tiểu thuyết “Call It Treason” (tạm dịch: Chúng tôi gọi đó là sự phản bội) năm 1949, tác giả George Howe – người từng phục vụ cho OSS – đề cập đến nhân vật là một thanh niên người Đức, con trai của một bác sĩ ở Berlin và tình nguyện trở về quê hương làm điệp viên cho Mỹ. 

Ông Peter Viertel ở tuổi 86, năm 2007.
Ông Peter Viertel ở tuổi 86, năm 2007.

Trong cuốn sách, Howe mô tả chương trình tuyển dụng POW người Đức, mà ông là một phần trong đó. Tù binh Đức được tuyển mộ từ trại giam Sarrebourg ở vùng Lorraine nước Pháp. Trại giam nằm trong một doanh trại bằng đá được xây dựng vào đầu thế kỷ 20, bao quanh bởi một bức tường cao phủ kín dây thép gai.

Các tân binh được nhóm OSS đưa đến một quán trọ nhỏ ẩn mình giữa những cây linh sam trong một khu rừng phủ tuyết gần làng Birkenwald miền bắc nước Pháp. Chương trình huấn luyện gián điệp cơ bản được thực hiện trong phòng ăn trang bị một chiếc bàn gỗ sồi lớn được bao quanh bởi những chiếc ghế gỗ nặng.

Căn phòng gồm một bảng đen được sử dụng để dạy tiếng Anh và nhận dạng vũ khí, phù hiệu và cấp bậc đơn vị. Huấn luyện nhảy dù đơn giản được tiến hành bằng cách thả các tân binh và tất cả các thiết bị của họ từ một cái bục cao khoảng 3 mét xuống một đống cát.

 “Nhiệm vụ du lịch”

Các tân binh gián điệp được thả xuống các khu vực cách xa thị trấn để tránh bị phát hiện đồng thời cho phép họ có thời gian chôn cất dù. Việc thiết lập một vỏ bọc đáng tin cậy là chi tiết quan trọng nhất trong việc chuẩn bị cho hoạt động bí mật. 

Một danh tính giả đáng tin cậy và lời giải thích đáng tin cậy cho việc đi du lịch là sự khác biệt giữa sống và chết cho các điệp viên OSS. Tất cả các gián điệp Đức làm việc cho OSS đều mang theo Soldbuch - một hồ sơ cá nhân xác nhận quan điểm tôn giáo, chính trị, quân sự và y tế… của họ.

Cuốn Soldbuch được lực lượng an ninh Đức Quốc xã kiểm tra thường xuyên và so sánh với các giấy tờ du lịch và vé tàu. Bất kỳ mâu thuẫn nào giữa các tài liệu và tuyên bố miệng là căn cứ để bắt giữ ngay lập tức. “Vỏ bọc” hoàn hảo cho gián điệp OSS phải bao gồm những lý do hợp lý để đi du lịch. 

Trung tướng Alexander Patch (1889 – 1945), chỉ huy Quân đoàn 7.
Trung tướng Alexander Patch (1889 – 1945), chỉ huy Quân đoàn 7.

Lời biện minh được chấp nhận nhất đối với một người lính đi du lịch một mình là trở về đơn vị sau khi nhập viện để điều trị y tế. Nhưng “vỏ bọc” này phải được hỗ trợ tuyệt đối bởi nội dung có trong Soldbuch. Các tài liệu làm giả được sản xuất bởi OSS để hỗ trợ các nhiệm vụ cụ thể. Chúng bao gồm một bức ảnh cá nhân và các chữ cái với các dấu hiệu tuổi tác và trang phục để cung cấp tính xác thực cho vỏ bọc của điệp viên.

Ban đầu, các điệp viên được gửi vào lãnh thổ của kẻ thù bằng cách xâm nhập mặt đất, nhưng bộ binh Mỹ có xu hướng không hợp tác. Họ xem chiến dịch OSS chỉ đơn giản là trả lại lính địch cho đơn vị của họ để chiến đấu một lần nữa. 

Peter Viertel giới thiệu ý tưởng được gọi là “nhiệm vụ du lịch” thành phố, bao gồm các cuộc xâm nhập ngắn vào nước Đức Quốc xã. Các điệp viên sẽ vào lãnh thổ Đức trong khoảng một tuần và đi theo một tuyến đường được chỉ định và sau đó quay lại với một báo cáo về các quan sát của họ.

Các điệp viên được cung cấp tài liệu xác thực có được từ tù binh Đức trong trại giam hoặc giấy tờ giả được sản xuất bởi trạm OSS ở London. Chiến dịch xâm nhập Đức Quốc xã của OSS đã thành công trong những tháng 1 và tháng 2-1945. Đội biệt kích cũng bắt đầu tuyển mộ phụ nữ cho các nhiệm vụ gián điệp. Bên trong nước Đức thời chiến, phái nữ ít chịu sự giám sát của lực lượng an ninh quân sự và mật vụ Gestapo. Trong khi đó, nam giới thường xuyên bị chặn lại để đặt câu hỏi và kiểm tra tài liệu nhằm kiểm soát binh sĩ đào ngũ.

Ada, Emily và Maria

Ba phụ nữ đã được Viertel tuyển dụng từ trại giam Strasbourg. Họ được đặt tên mã là Ada, Emily và Maria. Trong đó, người thành công nhất là Maria – vốn là nữ sĩ quan tình báo Hải quân Mỹ chịu trách nhiệm điều hành các điệp viên và mạng lưới điệp viên trong tổ chức, tìm ra những ứng cử viên tương lai và huấn luyện họ. 

Maria bị buộc tội là cộng tác viên của Đức Quốc xã và từng là tình nhân của một sĩ quan Đức. Maria tình nguyện cho dịch vụ OSS với hy vọng có được sự minh oan. Maria tuyên bố có kinh nghiệm làm việc như một y tá trong các bệnh viện Đức và một nhân viên dịch vụ thực phẩm trong các phòng ăn tập thể của quân đội Đức.

OSS đánh giá Maria có giá trị cao để thực hiện các nhiệm vụ gián điệp bên trong nước Đức Quốc xã phục vụ cho quân đội Mỹ. Ngoài ra, Maria thông thạo cả tiếng Pháp và tiếng Đức.

Vào ngày 3-2-1945, Maria được đưa từ địa điểm huấn luyện OSS ở vùng núi gần Strasbourg đến một sân bay gần Lyon cho chuyến bay của cô và nhảy dù xuống lãnh thổ kẻ thù gần Stuttgart. Maria sẽ đi du lịch bằng cách sử dụng vỏ bọc là một y tá quân đội. Khi chuẩn bị lên máy bay, Maria đã khiến Viertel sững sờ với tiết lộ rằng cô đang mang thai bởi người yêu là… mật vụ Gestapo.

OSS bực tức yêu cầu một lời giải thích. Thời điểm làm báo cáo thực sự khủng khiếp bởi rất nhiều nỗ lực và tiền bạc đã được đầu tư vào nhiệm vụ. Maria trấn an Viertel rằng cô đã sẵn sàng và có thể thực hiện nhiệm vụ nhưng muốn OSS giúp phá thai khi cô trở về. 

Viertel đồng ý với yêu cầu của cô. Maria trở lại hai tuần sau với thông tin tình báo đặc biệt về vị trí cụ thể về một trụ sở của quân đội Đức, kế hoạch triển khai quân đội và các khu vực đóng quân. Nhiệm vụ rất thành công của Maria được đền đáp bằng việc phá thai, nhưng chỉ sau khi thuyết phục được một bác sĩ người Pháp bất đắc dĩ rằng Maria là người yêu nước.

Sự nghiệp Hollywood thời hậu chiến

Chiến tranh kết thúc, Peter Viertel trở lại Hollywood và viết kịch bản cho bộ phim gián điệp năm 1951 “Decision Before Dawn” (“Quyết định trước bình minh”), dựa trên cuốn tiểu thuyết “Call It Treason” được viết bởi đồng chí OSS của ông là George Howe. Bộ phim là sự kết hợp kinh nghiệm của Viertel và Howe trong hoạt động gián điệp sử dụng người gốc Đức của OSS. 

Một cuốn Soldbuch.
Một cuốn Soldbuch.

Câu chuyện được quay ở Đức và mô tả chân thực một đội quân gián điệp trẻ trung, lý tưởng với nhiệm vụ OSS bên trong nước Đức Quốc xã. Viertel tiếp tục hỗ trợ đạo diễn John Huston với kịch bản cho bộ phim kinh điển năm 1951 “The African Queen” (Nữ hoàng châu Phi).

Về sau, Viertel kết hôn với nữ diễn viên điện ảnh nổi tiếng Deborah Kerr. Gần 200 điệp viên OSS được đưa vào Đức Quốc xã từ nhiều địa điểm khác nhau trong những tháng cuối cùng của cuộc chiến. Họ xâm nhập vào các thành phố lớn của Đức như Bremen, Munich, Mainz, Düssre, Essen, Stuttgart; và thậm chí cả Vienna và Berlin. Đội biệt kích OSS được đánh giá là thành công nhất trong việc cung cấp hỗ trợ trực tiếp cho chiến trường chống lại Đức quốc xã.

OSS thực hiện 44 nhiệm vụ nhảy dù phía sau chiến tuyến của kẻ thù trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 5-1945. Chiến dịch xâm nhập nước Đức Quốc xã được tổng kết với 36 thương vong bao gồm các điệp viên thiệt mạng hoặc mất tích. Peter Viertel qua đời ở tuổi 86 vào tháng 11-2007. 

Ông không chỉ để lại dấu ấn trong OSS, mà ở Hollywood với tư cách là một nhà văn, hợp tác với những người vĩ đại như Ernest Hemingway và John Huston để chuyển tiểu thuyết thành kịch bản và những bộ phim thành công.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.