Mỹ sẽ “lấy” Greenland bằng cách nào?

Trong những ngày qua đã diễn ra nhiều cuộc trao đổi căng thẳng giữa Mỹ và Đan Mạch cũng như các đồng minh châu Âu xoay quanh việc Tổng thống Donald Trump muốn thâu tóm Greenland bằng mọi giá, kể cả sử dụng quân đội cho hoạt động đánh chiếm.

Từ gạ mua đến dụ dỗ

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng Mỹ cần giành quyền kiểm soát Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị giàu khoáng sản thuộc Đan Mạch. Với vị trí chiến lược quan trọng gần Bắc Cực, Greenland từng nhiều lần là mục tiêu săn đón của Mỹ suốt hơn 150 năm qua.

Mỹ lần đầu đưa ra ý tưởng chào mua Greenland vào năm 1867 sau khi mua Alaska từ Nga. Washington tiếp tục nhắc lại ý tưởng này vào năm 1910, và năm 1917 họ mua quần đảo Virgin từ Đan Mạch với giá 25 triệu USD.

6-1.jpg -0
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc họp báo ngày 3/1/2026, tại Mar-a-Lago, trong đó ông đề cập vấn đề thâu tóm Greenland. Ảnh: Nicole Combeau/Bloomberg.

Khi Chiến tranh Lạnh bắt đầu, chính quyền Mỹ thời Tổng thống Harry S. Truman đã đưa ra lời đề nghị chính thức vào năm 1946 với giá 100 triệu USD cho hòn đảo này, lập luận rằng hòn đảo này “hoàn toàn vô giá trị đối với Đan Mạch”, nhưng lại không thể thiếu đối với sự an toàn của Mỹ”.

Copenhagen đã từ chối và kể từ năm 2019, khi ông Trump lần đầu tiên bày tỏ sự quan tâm đến hòn đảo này; Chính phủ Đan Mạch và Greenland đã nhiều lần tuyên bố rằng nó không phải để bán. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio được đã nói với Quốc hội rằng mục tiêu là mua lãnh thổ này. Các chuyên gia pháp lý và hiến pháp đã lưu ý rằng thời đại mà các quốc gia có thể mua hoặc trao đổi lãnh thổ của các quốc gia khác đã qua từ lâu. Nguyên tắc pháp lý quốc tế về quyền tự quyết khiến việc bán toàn bộ lãnh thổ gần như bất khả thi.

Theo luật tự trị năm 2009, người dân Greenland có thể tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập. Tương lai của hòn đảo phụ thuộc vào quyết định của 57.000 cư dân. Một cuộc thăm dò vào tháng 1/2025 cho thấy 85% không muốn quê hương của họ trở thành một phần của Mỹ, chỉ có 6% ủng hộ.

Gạ mua không xong, người Mỹ triển khai nhiều biện pháp khác nhằm thâu tóm bằng được Greenland. Bước đầu tiên là một chiến dịch chiếm được cảm tình, đầu tư vào phát triển kinh tế và giáo dục của hòn đảo và tăng cường quan hệ ngoại giao. Lãnh sự quán Mỹ tại Nuuk đã mở cửa trở lại vào năm 2020 và một đặc phái viên đến Greenland đã được bổ nhiệm vào tháng 12/2025.

Đan Mạch cũng nghi ngờ Washington sử dụng các chiến thuật bí mật hơn, bao gồm cả một chiến dịch gây ảnh hưởng. Copenhagen tin rằng điều này nhằm khuyến khích phong trào độc lập đang phát triển của hòn đảo.

Trong chuyến thăm Nuuk vào tháng 3, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết ông hy vọng người dân Greenland độc lập sẽ “chọn hợp tác với Mỹ”. Chính phủ liên minh 4 đảng hiện tại của Greenland đã khẳng định mạnh mẽ rằng hòn đảo này thuộc về người dân của nó. Naleraq, đảng đối lập về nhì trong cuộc bầu cử năm ngoái, cũng ủng hộ độc lập nhưng cởi mở hơn trong việc đối thoại với Mỹ. Lãnh đạo đảng Pele Broberg cho biết ông không lo ngại về những lời đe dọa gần đây của ông Trump và tin tưởng rằng Mỹ sẽ bảo vệ Greenland như một quốc gia độc lập.

Bước tiếp theo có thể là việc ký kết một “thỏa thuận liên kết tự do”. Các quan chức ở Washington được cho là đã làm việc trong nhiều tháng về một thỏa thuận “hiệp ước liên kết tự do” (COFA) khả thi, tương tự như thỏa thuận mà Mỹ có với một số quốc gia nhỏ ở Nam Thái Bình Dương, bao gồm cả quần đảo Marshall.

Nhiều nhà phân tích xem đây có lẽ là kết quả dài hạn khả thi nhất, với việc các nhà lãnh đạo Greenland có thể coi COFA hoặc một số hình thức thỏa thuận song phương khác cho phép họ kết hợp độc lập với lợi thế kinh tế.

Trên thực tế, Mỹ đã có quyền tiếp cận quân sự rộng rãi và hoàn toàn có thể có thêm nhiều quyền tiếp cận hơn nữa. Một thỏa thuận giữa Mỹ và Đan Mạch năm 1951 cho phép Mỹ “xây dựng, lắp đặt, bảo trì và vận hành” các căn cứ quân sự trên khắp lãnh thổ. Hiệp ước này, được cập nhật vào năm 2004 cũng cho phép Mỹ “đóng quân... và kiểm soát việc hạ cánh, cất cánh, neo đậu, buộc dây, di chuyển và hoạt động của tàu thuyền, máy bay và phương tiện đường thủy”.

Copenhagen đã nhiều lần phát tín hiệu sẵn sàng cho phép Mỹ mở rộng đáng kể sự hiện diện quân sự của mình ở Greenland, hiện đang giới hạn ở căn cứ không gian Pituffik phía Bắc, nơi được cho là có khoảng 500 nhân viên đóng quân.

6-2.jpg -0
Mặt trời lặn trên Nuuk, thủ phủ của Greenland. Ảnh: Steffen Trumpf/picture alliance.

Nếu Mỹ đưa quân chiếm Greenland...

Nhà Trắng đã tuyên bố rằng việc sử dụng quân đội Mỹ để thâu tóm Greenland luôn là một lựa chọn. Các nhà phân tích Mỹ cho rằng, về nguyên tắc, việc chiếm đóng bằng quân sự sẽ không khó khăn. Greenland không có quân đội lãnh thổ và một số ít tàu chiến, trực thăng; máy bay duy nhất do Bộ chỉ huy Bắc Cực chung của Đan Mạch tại Nuuk vận hành chỉ nhằm mục đích quan sát. Họ lập luận rằng, sự hiện diện quân sự của Mỹ trên đảo, có thể với sự hỗ trợ của một vài lực lượng đặc nhiệm, về mặt lý thuyết sẽ đủ để chiếm Nuuk chỉ trong vài phút và có thể đơn giản tuyên bố Greenland là lãnh thổ của Mỹ.

Tuy nhiên, trên thực tế, các nhà phân tích Đan Mạch cho rằng điều đó sẽ không hề dễ dàng. Jacob Kaarsbo, cựu chuyên viên phân tích tại Cơ quan tình báo quốc phòng Đan Mạch, cho biết một cuộc tấn công của Mỹ sẽ gặp phải sự kháng cự. Ông nói rằng một "phi vụ nhanh chóng và thô bạo", chiếm giữ tháp điều khiển và các địa điểm chiến lược, có thể đã khả thi vào năm 2025, nhưng Đan Mạch đã tăng cường sự hiện diện của mình. Thời tiết mùa đông cũng sẽ khiến bất kỳ chiến dịch nào trở nên rất khó khăn. "Tôi hy vọng người châu Âu có thể thuyết phục Mỹ rằng chúng tôi thực sự sẽ bắn trả. Lính Mỹ sẽ trở về Mỹ trong những chiếc quan tài", ông nói.

Mặt khác, việc sử dụng quân sự sẽ để lại hậu quả rất nghiêm trọng. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết một cuộc tấn công của Mỹ vào Greenland, nơi được Đan Mạch bảo hộ bởi tư cách thành viên NATO, sẽ đồng nghĩa với việc chấm dứt liên minh quân sự. Bà cũng cho rằng điều đó sẽ phá vỡ “an ninh thời hậu Thế chiến II”.

Bên cạnh việc hoàn toàn bất hợp pháp, các nhà phân tích cũng cho rằng một chiến dịch quân sự của Mỹ sẽ ngay lập tức làm mất lòng tin của các đồng minh vào thông tin tình báo quan trọng của Washington.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.