Việc ông Donald Trump muốn “hòn đảo băng giá” Greenland là có thật, và việc châu Âu sở hữu những lợi thế thực sự trước những lời đe dọa của ông Donald Trump cũng là có thật. Thời gian đang đứng về phía châu Âu và vấn đề là châu Âu sẽ thực sự làm được những gì để nâng cao chi phí dự kiến khiến việc sáp nhập của ông Trump không thể xảy ra?
Greenland nhiều lần xuất hiện trong tầm ngắm chiến lược của Washington, từ những ý tưởng trao đổi lãnh thổ thời hậu Nội chiến Mỹ cho tới các toan tính địa chính trị công khai dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ẩn sau lớp băng dày của hòn đảo là tiềm năng quân sự, nguồn tài nguyên khổng lồ và những tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện. Nhưng cũng tại đó, tham vọng của Mỹ “va chạm” với giới hạn của tình đồng minh phương Tây, luật pháp quốc tế và của một Bắc Cực đang biến đổi nhanh hơn mọi tính toán chiến lược.
Lực lượng vũ trang Đan Mạch đã thiết lập một khu quân sự tạm thời, được kiểm soát chặt chẽ, tại thị trấn Kangerlussuaq của Greenland, nhằm phục vụ việc lưu trữ trang thiết bị.
Ngày 22/1, tức 4 ngày sau khi tuyên bố sẽ áp đặt thuế nhập khẩu cao đối với loạt nước đồng minh NATO vì vấn đề lãnh thổ Greenland, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút lại lời đe dọa đó, tuyên bố ông đã đồng ý với Tổng thư ký NATO Mark Rutte "khuôn khổ của một thỏa thuận trong tương lai" về Greenland.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 22/1 chính thức công bố việc thành lập Hội đồng Hòa bình, một cơ chế mới do Mỹ khởi xướng, ban đầu nhằm củng cố lệnh ngừng bắn mong manh tại Dải Gaza nhưng được ông Trump định hướng đảm nhiệm vai trò rộng lớn hơn trong giải quyết các thách thức an ninh và xung đột toàn cầu.
Hôm 21/1 (giờ địa phương), bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Davos tại Thuỵ Sĩ, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã hình thành khuôn khổ của một thỏa thuận về tương lai của hòn đảo tự trị Greenland (Đan Mạch) và khu vực Bắc Cực, đồng thời cho biết không áp các mức thuế dự kiến có hiệu lực từ 1/2 lên một số quốc gia đồng minh châu Âu.
Pháp đã chính thức đề nghị Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tổ chức một cuộc tập trận quân sự tại Greenland và sẵn sàng tham gia đóng góp lực lượng, Văn phòng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ngày 21/1.
Ngày 20/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đánh dấu tròn một năm kể từ khi trở lại Nhà Trắng bằng một cuộc họp báo kéo dài và đầy bất ngờ, với các phát biểu từ vấn đề nhập cư, tội phạm, các cuộc truy quét của lực lượng chức năng cho tới sông Nile, Giải Nobel Hòa bình.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron 20/1 tuyên bố châu Âu sẽ không khuất phục trước các hành vi bắt nạt hay đe dọa, trong lời chỉ trích cứng rắn nhằm vào Tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi ông chủ Nhà Trắng dọa áp các mức thuế rất cao nếu châu Âu không chấp thuận để Mỹ tiếp quản Greenland.
Trước sức ép địa chính trị ngày càng lớn tại Bắc Cực, Đan Mạch cùng các đồng minh chủ chốt trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang thảo luận về việc thiết lập một phái bộ trinh sát và giám sát đa quốc gia tại Greenland. Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ chủ quyền của Copenhagen và củng cố hệ thống phòng thủ của liên minh trước những biến động mới.
Tranh cãi liên quan đến Greenland đang đặt NATO trước một thách thức chính trị mới, khi các phát biểu từ Washington làm dấy lên quan ngại về chủ quyền, khuôn khổ pháp lý và mức độ gắn kết nội khối, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược tại khu vực Bắc Cực ngày càng gia tăng.
8 quốc gia châu Âu ngày 18/1 (giờ địa phương) đã lên tiếng phản đối đề xuất áp thuế 10% của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến tranh chấp tại Greenland, đồng thời cam kết sẽ sát cánh cùng Đan Mạch.
Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu có những chuyển dịch phức tạp, Greenland giờ không chỉ là một hòn đảo tự trị băng giá xa xôi của Đan Mạch. Tổng thống Donald Trump gần đây thường xuyên khẳng định, Mỹ phải kiểm soát Greenland để chống lại mối đe dọa từ các đối thủ ở khu vực Bắc Cực. Đặc biệt, với sự xuất hiện của hệ thống Vòm Vàng và hệ thống vũ khí hiện đại, nhu cầu kiểm soát Greenland trở nên đặc biệt cấp thiết.
Hôm 17/1 (giờ địa phương), trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ áp thuế nhập khẩu 10% từ ngày 1/2 đối với hàng hóa từ tám quốc gia châu Âu vì sự phản đối của họ đối với việc Mỹ kiểm soát Greenland.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 16/1 cho hay, Mỹ sẽ áp thuế quan mới với các quốc gia không đồng tình với kế hoạch sáp nhập Greenland của ông, gia tăng áp lực với các đồng minh châu Âu.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen vừa đưa ra một tuyên bố đáng chú ý khi nhấn mạnh quốc gia này đang đứng trước một "thời khắc định mệnh".
Giữa bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng sức ép về khả năng mua lại Greenland, Bloomberg News ngày 12/1 đưa tin, Đức đề xuất thành lập một phái bộ chung thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) để bảo vệ khu vực Bắc Cực, trong đó Greenland là trọng tâm.
Trong những ngày qua đã diễn ra nhiều cuộc trao đổi căng thẳng giữa Mỹ và Đan Mạch cũng như các đồng minh châu Âu xoay quanh việc Tổng thống Donald Trump muốn thâu tóm Greenland bằng mọi giá, kể cả sử dụng quân đội cho hoạt động đánh chiếm.
Chỉ từ một câu nói "chúng tôi cần Greenland", một đường rạn mới đã lộ ra ngay giữa lòng phương Tây: Rạn nứt về cách hiểu chủ quyền, rạn nứt về giới hạn của sức mạnh, và rạn nứt về độ bền của chiếc ô an ninh tập thể.
Về việc Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây lại tuyên bố muốn sáp nhập Greenland trở thành “một phần của Mỹ”, tân Đặc phái viên Jeff Landry đã lên tiếng khẳng định rằng Washington không đến để chinh phục hay kiểm soát lãnh thổ của bất kỳ ai.
