Mỹ ngày càng bị cô lập trong vấn đề cấm vận Iran

Mỹ đang cố gắng tìm cách áp dụng một quy định trong Thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 nhằm đơn phương mở rộng lệnh cấm vận của Liên Hợp quốc (LHQ) đối với Iran mà không cần sự đồng ý của Hội đồng Bảo an. Điều này đang khiến cho Mỹ trở nên cô độc tại diễn đàn LHQ do hầu hết các quốc gia không đồng ý tái trừng phạt Iran theo ý muốn của Mỹ.

Diễn biến mới nhất của “cuộc chiến” xoay quanh lệnh cấm vận Iran tại Hội đồng Bảo an LHQ là việc 13 trên tổng số 15 thành viên Hội đồng Bảo an hôm 21-8 đã đồng loạt gửi thư phản đối việc chính quyền Tổng thống Donald Trump nỗ lực kéo dài thời gian áp dụng lệnh cấm vận kinh tế đối với Iran. Ngoại trừ Mỹ, duy nhất nước Cộng hòa Dominica chưa công bố thư về vấn đề này.

Hành động viết thư phản đối này diễn ra chỉ 24 giờ sau khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đích thân đến trụ sở LHQ tại New York để tuyên bố Iran vi phạm Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), tên gọi chính thức của Thỏa thuận hạt nhân Iran. Sau khi JCPOA có hiệu lực, các lệnh cấm vận nói chung của LHQ đối với Iran được dỡ bỏ nhằm tạo điều kiện cho quốx gia này khôi phục kinh tế và nghiêm túc thực thi thỏa thuận.

Đồng thời, JCPOA cũng có một quy định theo đó nếu Iran vi phạm một trong những điều khoản đã cam kết thì các lệnh cấm vận của LHQ sẽ được tái áp dụng  trong vòng 30 ngày kể từ ngày một trong các thành viên tham gia ký kết có tuyên bố về vi phạm của Iran. Để lợi dụng cơ chế tái áp dụng lệnh trừng phạt này, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo một mặt tuyên bố Iran vi phạm JCPOA, mặt khác cũng tuyên bố về mặt kỹ thuật, Mỹ vẫn còn là một bên tham gia ký kết JCPOA.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc bác đề xuất cấm vận vũ khí của Mỹ.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc bác đề xuất cấm vận vũ khí của Mỹ.

Tuyên bố của ông Pompeo ngay lập tức đã bị “bộ ba EU” là Anh, Pháp và Đức bác bỏ. Bộ Ngoại giao Anh, Pháp và Đức ra tuyên bố chung cho rằng sau khi Tổng thống Trump tuyên bố rút nước Mỹ ra khỏi JCPOA từ tháng 5-2018, trên thực tế nước Mỹ không còn là một bên tham gia thỏa thuận, vì thế không có tư cách để kích hoạt điều khoản trong JCPOA. Cuộc chiến giằng co giữa một bên là nước Mỹ và một bên là phần còn lại của Hội đồng Bảo an sẽ còn tiếp diễn một khi nước Mỹ chưa đạt được mục tiêu gây tổn thất lớn cho Iran.

Giới phân tích cho rằng nước Mỹ đang bám chặt vào lập luận “về kỹ thuật vẫn còn là một bên tham gia thỏa thuận” dựa trên một cơ sở pháp lý là nước này được nêu tên trong một nghị quyết của Hội đồng Bảo an với tư cách là một bên tham gia thỏa thuận.

Cuộc chiến về cấm vận Iran giữa Mỹ và phần còn lại của Hội đồng Bảo an thực chất là câu chuyện về thỏa thuận hạt nhân Iran và mối quan hệ giữa Mỹ và Iran. JCPOA vốn là một di sản có giá trị của người tiền nhiệm Barack Obama nhưng đã bị ông Trump bác bỏ, đồng thời tìm cách đạt được một thỏa thuận mới với các điều kiện “tốt hơn”.

Tuy nhiên, khoảng thời gian từ khi ông Trump chính thức rút nước Mỹ khỏi JCPOA, cuộc tìm kiếm một thỏa thuận mới chưa có kết quả, trong khi quan hệ giữa hai nước ngày càng xấu đi sau một loạt vụ việc mang tính đối đầu suýt dẫn đến chiến tranh. Việc Mỹ rút khỏi JCPOA và loạt vụ việc đối đầu làm leo thang căng thẳng khiến Iran từng bước quay trở lại làm giàu uranium. Mỹ cho rằng, việc này là minh chứng cho việc Iran vi phạm JCPOA.

Ngày 14-8, Mỹ nhận thất bại chua chát tại Hội đồng Bảo an LHQ khi đưa ra đề xuất gia hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran. Lập luận rằng dỡ bỏ lệnh cấm vận sẽ tạo điều kiện cho Iran tái trang bị kho vũ khí, Mỹ đòi LHQ phải kéo dài vô thời hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran sau khi lệnh này hết hiệu lực vào tháng 10 tới. Đại sứ Mỹ tại LHQ Kelly Craft tuyên bố nếu đề xuất bị bác bỏ, trong vài tuần tới Mỹ sẽ tìm cách kích hoạt điều khoản quy định việc tái áp dụng lệnh trừng phạt nếu chứng minh Iran vi phạm JCPOA.

Các thành viên Hội đồng Bảo an vốn là đồng minh thân cận của Mỹ cho rằng thật ra họ muốn ủng hộ nước Mỹ nếu họ tìm được một điểm nào đó có thể thỏa hiệp được trong đề xuất gia hạn cấm vận vũ khí của Mỹ, như kéo dài có thời hạn chẳng hạn. Tuy nhiên, đề xuất kéo dài cấm vận vô thời hạn là đề xuất không có cơ sở pháp lý, đi ngược lại với các điều khoản thỏa thuận trong JCPOA đã được Hội đồng Bảo an phê chuẩn bằng một nghị quyết.

Để đi đến cuộc bỏ phiếu ngày 14-8, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo đã thực hiện nhiều hoạt động vận động hành lang. Ông đã đến gặp riêng Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres, Chủ tịch Hội đồng Bảo an Dian Triansyah Djani (người Indonesia) để vận động ủng hộ lện cấm vận Iran. Ngoài ra, ông Pompeo cũng đang cố gắng vận động thêm các quốc gia ủng hộ.

Mặt khác, báo chí cũng tiết lộ rằng nước Mỹ đã dọa trừng phạt Anh và một loạt quốc gia châu Âu khác nếu các nước này không chịu ủng hộ lệnh cấm vận hoặc có hành động chống lại Iran. Lời đe dọa đó đã phản tác dụng, khiến Mỹ nhận thất bại muối mặt.

Bởi vậy, khi mục đích không đạt được, ông Pompeo đã có thái độ hằn học và buông ra những tuyên bố gay gắt nhắm vào các đồng minh. Sự hằn học của Mỹ đã bị cộng đồng thế giới phê phán và giới ngoại giao tại LHQ cho rằng Ngoại trưởng Pompeo đã thể hiện một thái độ cộc cằn trong ngoại giao khi lớn tiếng cáo buộc các nước châu Âu “đứng về phía các đại giáo chủ Iran”.

Thái độ trịch thượng đó khiến Mỹ bị cộng đồng quốc tế tẩy chay, trở nên cô lập. Giới ngoại giao cho rằng ông Pompeo đã dẫn nước Mỹ đi vào con đường đối nghịch với các đối tác, đồng minh, vì thế không thể lôi kéo được sự ủng hộ của họ.

Một vài nhà phân tích cho rằng việc ông Pompeo lựa chọn thời điểm hiện nay để ra tuyên bố Iran không tuân thủ JCPOA là nhằm lợi dụng quy định thời hạn 30 ngày tái áp dụng lệnh trừng phạt nêu trong JCPOA và thời hạn đó sẽ rơi đúng vào tuần cuối tháng 9, khi Đại Hội đồng LHQ họp phiên toàn thể và Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu, trong đó ông sẽ đặt vấn đề tái cấm vận Iran ra trước Đại Hội đồng LHQ.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.