Mỹ ngày càng bị cô lập trong vấn đề cấm vận Iran

Mỹ đang cố gắng tìm cách áp dụng một quy định trong Thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 nhằm đơn phương mở rộng lệnh cấm vận của Liên Hợp quốc (LHQ) đối với Iran mà không cần sự đồng ý của Hội đồng Bảo an. Điều này đang khiến cho Mỹ trở nên cô độc tại diễn đàn LHQ do hầu hết các quốc gia không đồng ý tái trừng phạt Iran theo ý muốn của Mỹ.

Diễn biến mới nhất của “cuộc chiến” xoay quanh lệnh cấm vận Iran tại Hội đồng Bảo an LHQ là việc 13 trên tổng số 15 thành viên Hội đồng Bảo an hôm 21-8 đã đồng loạt gửi thư phản đối việc chính quyền Tổng thống Donald Trump nỗ lực kéo dài thời gian áp dụng lệnh cấm vận kinh tế đối với Iran. Ngoại trừ Mỹ, duy nhất nước Cộng hòa Dominica chưa công bố thư về vấn đề này.

Hành động viết thư phản đối này diễn ra chỉ 24 giờ sau khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đích thân đến trụ sở LHQ tại New York để tuyên bố Iran vi phạm Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), tên gọi chính thức của Thỏa thuận hạt nhân Iran. Sau khi JCPOA có hiệu lực, các lệnh cấm vận nói chung của LHQ đối với Iran được dỡ bỏ nhằm tạo điều kiện cho quốx gia này khôi phục kinh tế và nghiêm túc thực thi thỏa thuận.

Đồng thời, JCPOA cũng có một quy định theo đó nếu Iran vi phạm một trong những điều khoản đã cam kết thì các lệnh cấm vận của LHQ sẽ được tái áp dụng  trong vòng 30 ngày kể từ ngày một trong các thành viên tham gia ký kết có tuyên bố về vi phạm của Iran. Để lợi dụng cơ chế tái áp dụng lệnh trừng phạt này, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo một mặt tuyên bố Iran vi phạm JCPOA, mặt khác cũng tuyên bố về mặt kỹ thuật, Mỹ vẫn còn là một bên tham gia ký kết JCPOA.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc bác đề xuất cấm vận vũ khí của Mỹ.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc bác đề xuất cấm vận vũ khí của Mỹ.

Tuyên bố của ông Pompeo ngay lập tức đã bị “bộ ba EU” là Anh, Pháp và Đức bác bỏ. Bộ Ngoại giao Anh, Pháp và Đức ra tuyên bố chung cho rằng sau khi Tổng thống Trump tuyên bố rút nước Mỹ ra khỏi JCPOA từ tháng 5-2018, trên thực tế nước Mỹ không còn là một bên tham gia thỏa thuận, vì thế không có tư cách để kích hoạt điều khoản trong JCPOA. Cuộc chiến giằng co giữa một bên là nước Mỹ và một bên là phần còn lại của Hội đồng Bảo an sẽ còn tiếp diễn một khi nước Mỹ chưa đạt được mục tiêu gây tổn thất lớn cho Iran.

Giới phân tích cho rằng nước Mỹ đang bám chặt vào lập luận “về kỹ thuật vẫn còn là một bên tham gia thỏa thuận” dựa trên một cơ sở pháp lý là nước này được nêu tên trong một nghị quyết của Hội đồng Bảo an với tư cách là một bên tham gia thỏa thuận.

Cuộc chiến về cấm vận Iran giữa Mỹ và phần còn lại của Hội đồng Bảo an thực chất là câu chuyện về thỏa thuận hạt nhân Iran và mối quan hệ giữa Mỹ và Iran. JCPOA vốn là một di sản có giá trị của người tiền nhiệm Barack Obama nhưng đã bị ông Trump bác bỏ, đồng thời tìm cách đạt được một thỏa thuận mới với các điều kiện “tốt hơn”.

Tuy nhiên, khoảng thời gian từ khi ông Trump chính thức rút nước Mỹ khỏi JCPOA, cuộc tìm kiếm một thỏa thuận mới chưa có kết quả, trong khi quan hệ giữa hai nước ngày càng xấu đi sau một loạt vụ việc mang tính đối đầu suýt dẫn đến chiến tranh. Việc Mỹ rút khỏi JCPOA và loạt vụ việc đối đầu làm leo thang căng thẳng khiến Iran từng bước quay trở lại làm giàu uranium. Mỹ cho rằng, việc này là minh chứng cho việc Iran vi phạm JCPOA.

Ngày 14-8, Mỹ nhận thất bại chua chát tại Hội đồng Bảo an LHQ khi đưa ra đề xuất gia hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran. Lập luận rằng dỡ bỏ lệnh cấm vận sẽ tạo điều kiện cho Iran tái trang bị kho vũ khí, Mỹ đòi LHQ phải kéo dài vô thời hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran sau khi lệnh này hết hiệu lực vào tháng 10 tới. Đại sứ Mỹ tại LHQ Kelly Craft tuyên bố nếu đề xuất bị bác bỏ, trong vài tuần tới Mỹ sẽ tìm cách kích hoạt điều khoản quy định việc tái áp dụng lệnh trừng phạt nếu chứng minh Iran vi phạm JCPOA.

Các thành viên Hội đồng Bảo an vốn là đồng minh thân cận của Mỹ cho rằng thật ra họ muốn ủng hộ nước Mỹ nếu họ tìm được một điểm nào đó có thể thỏa hiệp được trong đề xuất gia hạn cấm vận vũ khí của Mỹ, như kéo dài có thời hạn chẳng hạn. Tuy nhiên, đề xuất kéo dài cấm vận vô thời hạn là đề xuất không có cơ sở pháp lý, đi ngược lại với các điều khoản thỏa thuận trong JCPOA đã được Hội đồng Bảo an phê chuẩn bằng một nghị quyết.

Để đi đến cuộc bỏ phiếu ngày 14-8, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo đã thực hiện nhiều hoạt động vận động hành lang. Ông đã đến gặp riêng Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres, Chủ tịch Hội đồng Bảo an Dian Triansyah Djani (người Indonesia) để vận động ủng hộ lện cấm vận Iran. Ngoài ra, ông Pompeo cũng đang cố gắng vận động thêm các quốc gia ủng hộ.

Mặt khác, báo chí cũng tiết lộ rằng nước Mỹ đã dọa trừng phạt Anh và một loạt quốc gia châu Âu khác nếu các nước này không chịu ủng hộ lệnh cấm vận hoặc có hành động chống lại Iran. Lời đe dọa đó đã phản tác dụng, khiến Mỹ nhận thất bại muối mặt.

Bởi vậy, khi mục đích không đạt được, ông Pompeo đã có thái độ hằn học và buông ra những tuyên bố gay gắt nhắm vào các đồng minh. Sự hằn học của Mỹ đã bị cộng đồng thế giới phê phán và giới ngoại giao tại LHQ cho rằng Ngoại trưởng Pompeo đã thể hiện một thái độ cộc cằn trong ngoại giao khi lớn tiếng cáo buộc các nước châu Âu “đứng về phía các đại giáo chủ Iran”.

Thái độ trịch thượng đó khiến Mỹ bị cộng đồng quốc tế tẩy chay, trở nên cô lập. Giới ngoại giao cho rằng ông Pompeo đã dẫn nước Mỹ đi vào con đường đối nghịch với các đối tác, đồng minh, vì thế không thể lôi kéo được sự ủng hộ của họ.

Một vài nhà phân tích cho rằng việc ông Pompeo lựa chọn thời điểm hiện nay để ra tuyên bố Iran không tuân thủ JCPOA là nhằm lợi dụng quy định thời hạn 30 ngày tái áp dụng lệnh trừng phạt nêu trong JCPOA và thời hạn đó sẽ rơi đúng vào tuần cuối tháng 9, khi Đại Hội đồng LHQ họp phiên toàn thể và Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu, trong đó ông sẽ đặt vấn đề tái cấm vận Iran ra trước Đại Hội đồng LHQ.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.