Mỹ ngày càng bị cô lập trong vấn đề cấm vận Iran

Mỹ đang cố gắng tìm cách áp dụng một quy định trong Thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 nhằm đơn phương mở rộng lệnh cấm vận của Liên Hợp quốc (LHQ) đối với Iran mà không cần sự đồng ý của Hội đồng Bảo an. Điều này đang khiến cho Mỹ trở nên cô độc tại diễn đàn LHQ do hầu hết các quốc gia không đồng ý tái trừng phạt Iran theo ý muốn của Mỹ.

Diễn biến mới nhất của “cuộc chiến” xoay quanh lệnh cấm vận Iran tại Hội đồng Bảo an LHQ là việc 13 trên tổng số 15 thành viên Hội đồng Bảo an hôm 21-8 đã đồng loạt gửi thư phản đối việc chính quyền Tổng thống Donald Trump nỗ lực kéo dài thời gian áp dụng lệnh cấm vận kinh tế đối với Iran. Ngoại trừ Mỹ, duy nhất nước Cộng hòa Dominica chưa công bố thư về vấn đề này.

Hành động viết thư phản đối này diễn ra chỉ 24 giờ sau khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đích thân đến trụ sở LHQ tại New York để tuyên bố Iran vi phạm Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), tên gọi chính thức của Thỏa thuận hạt nhân Iran. Sau khi JCPOA có hiệu lực, các lệnh cấm vận nói chung của LHQ đối với Iran được dỡ bỏ nhằm tạo điều kiện cho quốx gia này khôi phục kinh tế và nghiêm túc thực thi thỏa thuận.

Đồng thời, JCPOA cũng có một quy định theo đó nếu Iran vi phạm một trong những điều khoản đã cam kết thì các lệnh cấm vận của LHQ sẽ được tái áp dụng  trong vòng 30 ngày kể từ ngày một trong các thành viên tham gia ký kết có tuyên bố về vi phạm của Iran. Để lợi dụng cơ chế tái áp dụng lệnh trừng phạt này, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo một mặt tuyên bố Iran vi phạm JCPOA, mặt khác cũng tuyên bố về mặt kỹ thuật, Mỹ vẫn còn là một bên tham gia ký kết JCPOA.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc bác đề xuất cấm vận vũ khí của Mỹ.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc bác đề xuất cấm vận vũ khí của Mỹ.

Tuyên bố của ông Pompeo ngay lập tức đã bị “bộ ba EU” là Anh, Pháp và Đức bác bỏ. Bộ Ngoại giao Anh, Pháp và Đức ra tuyên bố chung cho rằng sau khi Tổng thống Trump tuyên bố rút nước Mỹ ra khỏi JCPOA từ tháng 5-2018, trên thực tế nước Mỹ không còn là một bên tham gia thỏa thuận, vì thế không có tư cách để kích hoạt điều khoản trong JCPOA. Cuộc chiến giằng co giữa một bên là nước Mỹ và một bên là phần còn lại của Hội đồng Bảo an sẽ còn tiếp diễn một khi nước Mỹ chưa đạt được mục tiêu gây tổn thất lớn cho Iran.

Giới phân tích cho rằng nước Mỹ đang bám chặt vào lập luận “về kỹ thuật vẫn còn là một bên tham gia thỏa thuận” dựa trên một cơ sở pháp lý là nước này được nêu tên trong một nghị quyết của Hội đồng Bảo an với tư cách là một bên tham gia thỏa thuận.

Cuộc chiến về cấm vận Iran giữa Mỹ và phần còn lại của Hội đồng Bảo an thực chất là câu chuyện về thỏa thuận hạt nhân Iran và mối quan hệ giữa Mỹ và Iran. JCPOA vốn là một di sản có giá trị của người tiền nhiệm Barack Obama nhưng đã bị ông Trump bác bỏ, đồng thời tìm cách đạt được một thỏa thuận mới với các điều kiện “tốt hơn”.

Tuy nhiên, khoảng thời gian từ khi ông Trump chính thức rút nước Mỹ khỏi JCPOA, cuộc tìm kiếm một thỏa thuận mới chưa có kết quả, trong khi quan hệ giữa hai nước ngày càng xấu đi sau một loạt vụ việc mang tính đối đầu suýt dẫn đến chiến tranh. Việc Mỹ rút khỏi JCPOA và loạt vụ việc đối đầu làm leo thang căng thẳng khiến Iran từng bước quay trở lại làm giàu uranium. Mỹ cho rằng, việc này là minh chứng cho việc Iran vi phạm JCPOA.

Ngày 14-8, Mỹ nhận thất bại chua chát tại Hội đồng Bảo an LHQ khi đưa ra đề xuất gia hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran. Lập luận rằng dỡ bỏ lệnh cấm vận sẽ tạo điều kiện cho Iran tái trang bị kho vũ khí, Mỹ đòi LHQ phải kéo dài vô thời hạn lệnh cấm vận vũ khí đối với Iran sau khi lệnh này hết hiệu lực vào tháng 10 tới. Đại sứ Mỹ tại LHQ Kelly Craft tuyên bố nếu đề xuất bị bác bỏ, trong vài tuần tới Mỹ sẽ tìm cách kích hoạt điều khoản quy định việc tái áp dụng lệnh trừng phạt nếu chứng minh Iran vi phạm JCPOA.

Các thành viên Hội đồng Bảo an vốn là đồng minh thân cận của Mỹ cho rằng thật ra họ muốn ủng hộ nước Mỹ nếu họ tìm được một điểm nào đó có thể thỏa hiệp được trong đề xuất gia hạn cấm vận vũ khí của Mỹ, như kéo dài có thời hạn chẳng hạn. Tuy nhiên, đề xuất kéo dài cấm vận vô thời hạn là đề xuất không có cơ sở pháp lý, đi ngược lại với các điều khoản thỏa thuận trong JCPOA đã được Hội đồng Bảo an phê chuẩn bằng một nghị quyết.

Để đi đến cuộc bỏ phiếu ngày 14-8, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo đã thực hiện nhiều hoạt động vận động hành lang. Ông đã đến gặp riêng Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres, Chủ tịch Hội đồng Bảo an Dian Triansyah Djani (người Indonesia) để vận động ủng hộ lện cấm vận Iran. Ngoài ra, ông Pompeo cũng đang cố gắng vận động thêm các quốc gia ủng hộ.

Mặt khác, báo chí cũng tiết lộ rằng nước Mỹ đã dọa trừng phạt Anh và một loạt quốc gia châu Âu khác nếu các nước này không chịu ủng hộ lệnh cấm vận hoặc có hành động chống lại Iran. Lời đe dọa đó đã phản tác dụng, khiến Mỹ nhận thất bại muối mặt.

Bởi vậy, khi mục đích không đạt được, ông Pompeo đã có thái độ hằn học và buông ra những tuyên bố gay gắt nhắm vào các đồng minh. Sự hằn học của Mỹ đã bị cộng đồng thế giới phê phán và giới ngoại giao tại LHQ cho rằng Ngoại trưởng Pompeo đã thể hiện một thái độ cộc cằn trong ngoại giao khi lớn tiếng cáo buộc các nước châu Âu “đứng về phía các đại giáo chủ Iran”.

Thái độ trịch thượng đó khiến Mỹ bị cộng đồng quốc tế tẩy chay, trở nên cô lập. Giới ngoại giao cho rằng ông Pompeo đã dẫn nước Mỹ đi vào con đường đối nghịch với các đối tác, đồng minh, vì thế không thể lôi kéo được sự ủng hộ của họ.

Một vài nhà phân tích cho rằng việc ông Pompeo lựa chọn thời điểm hiện nay để ra tuyên bố Iran không tuân thủ JCPOA là nhằm lợi dụng quy định thời hạn 30 ngày tái áp dụng lệnh trừng phạt nêu trong JCPOA và thời hạn đó sẽ rơi đúng vào tuần cuối tháng 9, khi Đại Hội đồng LHQ họp phiên toàn thể và Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu, trong đó ông sẽ đặt vấn đề tái cấm vận Iran ra trước Đại Hội đồng LHQ.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?