Mỹ-NATO và thỏa thuận khung về Greenland

Ngày 22/1, tức 4 ngày sau khi tuyên bố sẽ áp đặt thuế nhập khẩu cao đối với loạt nước đồng minh NATO vì vấn đề lãnh thổ Greenland, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút lại lời đe dọa đó, tuyên bố ông đã đồng ý với Tổng thư ký NATO Mark Rutte "khuôn khổ của một thỏa thuận trong tương lai" về Greenland.

Chỉ vài giờ sau bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), trong đó khẳng định ông muốn Greenland, Tổng thống Trump đã lên mạng xã hội để tuyên bố “khuôn khổ của một thỏa thuận trong tương lai liên quan đến Greenland” và rút lại lời đe dọa áp thuế đối với 8 quốc gia châu Âu. Sau đó, ông gọi đó là “một ý tưởng về thỏa thuận” khi trả lời phỏng vấn kênh truyền hình kinh doanh CNBC.

1_pituffik-space-base.jpg -0
Năm 2023, Căn cứ Không quân Thule của Mỹ tại Pituffik, Greenland, được đổi tên thành Căn cứ Không gian Pituffik. Ảnh: United States Space Force

Ông Trump không tiết lộ chi tiết về thỏa thuận, nhưng cho biết các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp diễn liên quan đến hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ, một phần sẽ được đặt tại Greenland. Thỏa thuận này sẽ có hiệu lực “mãi mãi”, ông tuyên bố tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ). “Chúng tôi có một ý tưởng về thỏa thuận. Tôi nghĩ đó sẽ là một thỏa thuận rất tốt cho Mỹ, cũng như cho họ”, ông Trump nói với CNBC, mạng lưới tin tức tài chính. “Nó hơi phức tạp một chút, nhưng chúng tôi sẽ giải thích chi tiết sau”.

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni hoan nghênh quyết định của ông Trump, nhưng ông Rutte thì đưa ra lời cảnh báo, nói rằng vẫn còn "rất nhiều việc phải làm". Vậy 2 ông Trump và Rutte đã đạt được thỏa thuận gì về Greenland?

Theo hãng tin AP, thông tin chi tiết về cuộc thảo luận giữa 2 ông Trump và Rutte về Greenland vẫn còn mơ hồ. Các tuyên bố công khai của ông Rutte và NATO tương đối mơ hồ, mặc dù NATO khẳng định rằng ông Rutte “không đề xuất bất kỳ sự thỏa hiệp nào về chủ quyền” trong cuộc trò chuyện với ông Trump.

Các nguồn tin ngoại giao tiết lộ với hãng tin AP rằng cuộc thảo luận xoay quanh việc đàm phán lại hiệp ước năm 1951, vốn đã trao cho Mỹ các quyền quân sự rộng rãi tại lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Hiệp ước năm 1951 cho phép Mỹ “xây dựng, lắp đặt, bảo trì và vận hành” nhiều căn cứ mà không phải trả tiền thuê - mặc dù hiện tại Mỹ chỉ vận hành một căn cứ tại Pituffik - điều này có thể cho phép xây dựng các cơ sở phòng thủ tên lửa. Một phụ lục năm 2004 nêu rõ Mỹ phải tham khảo ý kiến của Đan Mạch và Greenland trước khi thực hiện “những thay đổi đáng kể” đối với các hoạt động quân sự của mình.

NATO cũng cho biết, “những cuộc thảo luận giữa các đồng minh NATO về khuôn khổ mà Tổng thống Trump đã đề cập sẽ tập trung vào việc đảm bảo an ninh Bắc Cực thông qua những nỗ lực chung của các đồng minh, đặc biệt là 7 đồng minh Bắc Cực”.

Đan Mạch đã yêu cầu các đồng minh NATO ủng hộ một sứ mệnh tuần tra trên không Arctic Sentry mới, tương tự những nỗ lực ở sườn phía Đông của NATO, để giám sát hoạt động của Nga và Trung Quốc. Ý tưởng này đã nhận được sự ủng hộ của Anh.

Tuy nhiên, một số nghị sĩ Đan Mạch đã bày tỏ sự phẫn nộ, trong đó có bà Sascha Faxe, người tức giận vì Greenland bị loại khỏi các cuộc đàm phán hôm 21/1. “Đây không phải là đàm phán thực sự, mà chỉ là cuộc trò chuyện giữa 2 người đàn ông”, bà nói với Sky News. “Không thể có thỏa thuận nào mà không có Greenland tham gia cuộc đàm phán”.

Theo truyền thông phương Tây, sự thỏa hiệp đạt được có thể trao cho Mỹ chủ quyền đối với một số khu vực ở Greenland nơi đặt các căn cứ quân sự, với các quan chức giấu tên trên tờ Telegraph so sánh đề xuất này với các căn cứ quân sự của Anh ở Síp, vốn được coi là lãnh thổ của Anh.

Theo tờ Telegraph (Anh), Mỹ hiện đã có quyền tiếp cận rộng rãi lãnh thổ Greenland, và theo các điều khoản của nhiều thỏa thuận đã có từ nhiều thập kỷ trước, Mỹ có quyền mở rộng quyền tiếp cận đó bằng cách xây dựng căn cứ và tiến hành các hoạt động quân sự.

Khung pháp lý này cũng có thể cho phép Mỹ khai thác khoáng sản đất hiếm mà không cần xin phép Đan Mạch. Hiện vẫn chưa rõ liệu Đan Mạch đã ký kết thỏa thuận hay chưa, nhưng nghị sĩ người Greenland Aaja Chemnitz Larsen cho biết ý tưởng rằng NATO nên có bất cứ ý kiến nào về chủ quyền hoặc khoáng sản của vùng lãnh thổ này là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".

Sau nhiều ngày căng thẳng leo thang, báo hiệu sự rạn nứt sâu sắc nhất trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương trong nhiều thập kỷ, lý do ông Trump dường như nhượng bộ vẫn chưa rõ ràng. Bộ trưởng Ngoại giao Thụy Điển Maria Stenergard cho biết công việc của các đồng minh châu Âu đã “có hiệu quả” và bà nhắc lại rằng họ sẽ không dễ bị “tống tiền”. Thủ tướng Hà Lan Dick Schoof gọi quyết định của ông Trump rút lại lời đe dọa thuế quan đối với các đồng minh châu Âu là dấu hiệu của “giảm leo thang”.

Những người khác chỉ ra sự chao đảo trên thị trường tài chính, sau khi những bình luận cứng rắn của ông Trump về Greenland hôm 20/1 dẫn đến đợt bán tháo mạnh trên thị trường chứng khoán Mỹ. Thị trường toàn cầu đã phục hồi vào ngày 21/1, sau khi ông Trump công bố thỏa thuận khung và rút lại lời đe dọa áp thuế. “Thị trường đã bật tăng khi ông ấy nói rằng chúng ta sẽ không dùng vũ lực”, Mark Hackett, chiến lược gia trưởng thị trường tại Nationwide ở Boston, cho biết, trong khi nhà phân tích tài chính Matthew Smart nói rằng “sự không chắc chắn đã bị loại bỏ khỏi giá cả”.

Những người khác lưu ý rằng, ông Trump có tiền lệ đưa ra những lời đe dọa leo thang, nhưng lại rút lui khi thị trường tài chính bắt đầu giảm. Sau khi ông kiềm chế cuộc chiến thương mại toàn cầu vào tháng 4 năm ngoái, sau một đợt sụt giảm mạnh trên thị trường. Ấn phẩm Semafor của Mỹ đưa tin rằng ông Trump dường như thất vọng trước sự đảo chiều của thị trường trong tuần này, và lưu ý rằng thái độ “thù địch” của ông đối với các đồng minh châu Âu luôn đi kèm với những rủi ro rất lớn. “Các quốc gia như Anh, Bỉ và Pháp nắm giữ hàng nghìn tỷ USD tài sản của Mỹ như trái phiếu kho bạc. Nếu họ quyết định bán những tài sản đó, lãi suất có thể tăng vọt”, Semafor đưa tin.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.