Mỹ muốn kiềm chế công nghiệp chip của Trung Quốc

Các biện pháp hạn chế xuất khẩu chất bán dẫn của Mỹ sang Trung Quốc đã làm tăng nhiệt cuộc chạy đua toàn cầu trong ngành chip. Tuy nhiên, hiệu quả của các biện pháp hạn chế vẫn là điều cần bàn.

Chất bán dẫn đóng một vai trò quan trọng trong cuộc cạnh tranh địa chính trị đang diễn ra giữa Mỹ và Trung Quốc. Mới đây nhất, chính phủ Trung Quốc ngày 12/12 cho biết họ đã đệ đơn kiện lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để phản đối việc Mỹ áp hạn chế xuất khẩu chất bán dẫn, ảnh hưởng đến khả năng phát triển ngành công nghiệp của nước này.

anh 1.jpeg -0
Cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung đang mở rộng sang ngành chất bán dẫn

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của riêng mình và hiện được coi là đối thủ cạnh tranh lớn của Mỹ. Tháng 10/2022, Bộ Thương mại Mỹ đã công bố quy định mới về kiểm soát xuất khẩu chip và thiết bị bán dẫn nhằm hạn chế khả năng mua và sản xuất chip cao cấp của Trung Quốc. Về phần mình, Bắc Kinh đã và đang tăng cường chú trọng vào việc củng cố ngành công nghiệp chip trong nước khi sự cạnh tranh với Mỹ ngày càng gia tăng trong lĩnh vực công nghệ cao. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào chip, thiết bị và công nghệ sản xuất chip nước ngoài. Động thái mới nhất được coi là một nỗ lực để thúc đẩy nghiên cứu và phát triển cũng như nỗ lực sản xuất.

Hiệu quả “trừng phạt” trước mắt

Chất bán dẫn tiên tiến là nền tảng cho mọi thứ, từ xe tự hành đến hệ thống vũ khí siêu thanh. Chip đóng vai trò quan trọng thiết yếu đối với ngành công nghiệp quốc phòng và công nghệ trong tương lai. Bằng cách nhắm mục tiêu vào nguồn nguyên liệu quan trọng này, chính quyền Biden đặt mục tiêu đóng băng ngành công nghiệp chất bán dẫn của Trung Quốc trong năm 2022 và cản trở sự phát triển quân sự của Bắc Kinh.

Trung Quốc có thể sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì tiến bộ nhanh chóng về trí tuệ nhân tạo, lượng tử và điện toán đám mây nếu không tiếp cận được với công nghệ và các vấn đề liên quan đến chuyên môn của Mỹ. Các nhà sản xuất chip như SMIC - nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc - sẽ mất quyền bảo trì máy móc và thay thế thiết bị dưới sự kiểm soát của chính sách mới.

Các nhà cung cấp thiết bị chip của Mỹ như Lam Research, Applied Materials và KLA Corporation đã tạm ngừng bán hàng và dịch vụ cho các nhà sản xuất chip Trung Quốc, trong khi ASML Holding, một nhà cung cấp có trụ sở tại Hà Lan, yêu cầu nhân viên Mỹ ngừng phục vụ khách hàng Trung Quốc cho đến khi có thông báo mới.

Các biện pháp kiểm soát mới khai thác điểm yếu của Trung Quốc trong việc phát triển tài năng và nghiên cứu. Các quy định này yêu cầu tất cả công dân Mỹ, cư dân và người có thẻ xanh - bao gồm hàng trăm người gốc Hoa được giáo dục và đào tạo tại Mỹ - phải xin phép Bộ Thương mại Mỹ để được làm việc trong các nhà máy chế tạo của Trung Quốc. Tất nhiên, do khó có được sự cho phép của chính quyền Mỹ, công dân Mỹ làm việc tại các công ty bán dẫn Trung Quốc sẽ buộc phải hy sinh quyền công dân hoặc công việc. Hầu hết sẽ phải từ bỏ công việc hiện tại. Trên thực tế, Công ty Yangtze Memory Technologies đã yêu cầu các nhân viên chủ chốt của Mỹ rời khỏi công ty.

Tương lai lâu dài

Bất chấp triển vọng ngắn hạn, thật sai lầm khi cho rằng các biện pháp kiểm soát của Mỹ sẽ cản trở Trung Quốc trong nhiều năm. Giờ đây, khi các chất bán dẫn tiên tiến được coi là thiết yếu đối với quốc phòng, Bắc Kinh đang áp dụng cách tiếp cận “toàn quốc” và đầu tư các nguồn lực quốc gia vào ngành này. Nhiều kỹ sư và nhà khoa học có thể được giao nhiệm vụ thiết kế và sản xuất chất bán dẫn, được hỗ trợ bởi hoạt động chống lại các công ty chip của Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản và châu Âu. Từ tháng 11/2018, chỉ vài tháng sau khi Washington trừng phạt gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc ZTE bằng lệnh cấm xuất khẩu, chính phủ Trung Quốc đã thành lập một liên minh công nghiệp gồm các công ty và viện nghiên cứu như một phần trong nỗ lực thiết kế chip tiên tiến.

Việc kiểm soát xuất khẩu cũng sẽ không làm tê liệt quân đội Trung Quốc. Theo một báo cáo gần đây của RAND Corporation, các hệ thống quân sự của Trung Quốc dựa vào các chip cũ hơn, kém tinh vi hơn được sản xuất tại Trung Quốc mà các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ sẽ không có hiệu lực. Nếu Trung Quốc cần những con chip tiên tiến hơn cho các hệ thống vũ khí do AI điều khiển, thì họ có thể sản xuất chúng, mặc dù với chi phí rất cao. Nhiều chuyên gia trong ngành công nghiệp bán dẫn đồng ý rằng Trung Quốc có khả năng kỹ thuật để sản xuất chip tiên tiến nhưng lại thiếu khả năng thương mại để mở rộng quy mô sản xuất. Điều này có nghĩa là lệnh cấm của Mỹ sẽ ít ảnh hưởng hơn đến các hệ thống vũ khí, thay vào đó sẽ làm chậm việc triển khai các ứng dụng dân sự như xe tự lái.

Các công ty bán dẫn của Mỹ cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng bởi Trung Quốc là thị trường lớn nhất của nhiều trong số các công ty đó. Trung Quốc chiếm 27% doanh thu tại Intel, 31% tại Lam Research và 33% tại Applied Materials. Cả Applied Materials và Nvidia đều dự kiến các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới sẽ cắt giảm 400 triệu USD (tương ứng là 6% và 7%) trong doanh thu của quý tới. Lam Research - một trong những nhà cung cấp lớn nhất của Yangtze Memory Technologies - cho biết các biện pháp kiểm soát sẽ cắt giảm một khoản lợi nhuận khổng lồ 2,5 tỷ USD (15%) doanh thu vào năm 2023.

Những sự sụt giảm doanh thu đáng kể này diễn ra vào thời điểm đặc biệt khó khănđối với ngành công nghiệp bán dẫn của Mỹ, vốn đang có doanh thu giảm và chi phí đầu vào tăng. Theo một ước tính, thiệt hại mà các biện pháp trừng phạt của Mỹ gây ra đối với hoạt động nghiên cứu và phát triển cũng như đầu tư vốn vào ngành công nghiệp bán dẫn của phương Tây “sẽ vượt mức trợ cấp khiêm tốn của Washington cho ngành công nghiệp chip”.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.