Mỹ - Iran: Mềm nắn, rắn buông?

Cuộc khủng hoảng Mỹ-Iran hiện đang phơi bày hai quan điểm đan xen lẫn nhau ở cả hai nước. Phe “diều hâu” ở Mỹ cũng như phe cứng rắn ở Iran đều muốn “hạ đo ván” đối phương trong khi các thành phần ôn hòa ở cả hai nước lại muốn một “kết cục có hậu”.

Tổng thống Mỹ cho biết ông không hy vọng sẽ lao vào một cuộc xung đột với Iran và cho rằng các nhà lãnh đạo của Iran thật là “ích kỷ” khi không tìm kiếm một thỏa thuận để giảm bớt các lệnh trừng phạt của Mỹ. “Iran có thể làm những gì họ muốn, tôi cũng vậy, tôi có nhiều thời gian nhưng đất nước của họ đang gặp khó khăn về kinh tế... Các nhà lãnh đạo Iran nên quan tâm đến người dân”, ông Trump nói.

Về phía Iran, trong một tuyến bố ngày 25-6, Đô đốc Ali Shamkhani - Tổng Thư ký Hội đồng Tối cao về an ninh quốc gia (CSSN), khẳng định chính quyền Tehran đã quá mệt mỏi trước “thái độ ngạo mạn” của các nước châu Âu, mà theo ông, đang ngày càng gia tăng áp lực buộc Iran tiếp tục thực hiện các cam kết, trong lúc các bên còn lại không hoàn thành phận sự của mình. Ông Shamkhani nhấn mạnh là các nước châu Âu ký kết thỏa thuận đã không có đủ nỗ lực nhằm cứu vãn thỏa thuận, theo đó, Iran đình chỉ chương trình hạt nhân quân sự đánh đổi lấy việc quốc tế dỡ bỏ trừng phạt.

Hồi đầu năm 2019, các nước châu Âu tuyên bố lập ra Instex, một hệ thống trao đổi hàng hóa phi tiền tệ, nhằm giúp các công ty nước ngoài làm ăn với Iran lách khỏi các trừng phạt của Mỹ. Dự án này cho đến nay chưa được thực thi. Theo lãnh đạo CSSN, chính quyền Tehran sẽ cương quyết thực thi các cảnh báo trong tối hậu thư gửi đến các nước tham gia thỏa thuận Vienna 2015 (gồm Pháp, Anh, Đức, Nga và Trung Quốc) hồi đầu tháng 5-2019. Cụ thể, kể từ ngày 7-7, Iran sẽ từ bỏ 2 cam kết của thỏa thuận, liên quan đến một dự án xây dựng lò phản ứng nước nặng và tỉ lệ làm giàu nhiên liệu uranium tối đa được phép (3,67%).

Ngày 26-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu khả năng về một cuộc tấn công chớp nhoáng nhằm vào Iran.
Ngày 26-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu khả năng về một cuộc tấn công chớp nhoáng nhằm vào Iran.

Tehran cảnh báo sẽ khởi động lại dự án xây dựng lò phản ứng nước nặng ở Arak (miền Trung Iran) và rằng, vào ngày 27-6, trữ lượng uranium làm giàu của họ đã vượt quá giới hạn 300 kg cho phép của thỏa thuận 2015. Điều này có thể khiến Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cáo buộc Iran đã vi phạm các cam kết của mình. Ngay sau tuyên bố của Tehran, Pháp cảnh báo: nếu Iran vi phạm thỏa thuận, đây sẽ là “một sai lầm nghiêm trọng, một phản ứng tồi trước các áp lực từ Mỹ”.

Ngày 25-6 Iran cáo buộc Hoa Kỳ đã “đóng vĩnh viễn cánh cửa ngoại giao” với nước này, một ngày sau khi Mỹ công bố các lệnh trừng phạt mới. Các biện pháp trừng phạt này, về cơ bản mang tính biểu tượng, nhằm vào nhà lãnh đạo tối cao của Iran, ông Ayatollah Ali Khamenei và một số tướng lĩnh trong lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo. Những biện pháp trừng phạt mới này đã bị Moscow lên án là “gây bất ổn”. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cảnh báo tình hình xung quanh Iran đang phát triển theo hướng một kịch bản nguy hiểm.

Nếu như quân đội Iran tỏ vẻ cứng rắn thì Tổng thống Iran lại tỏ ra mềm mỏng hơn. Ngày 26-6, Tổng thống Iran Hassan Rouhani cam đoan với người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron qua điện thoại rằng đất nước ông không muốn có chiến tranh với bất cứ quốc gia nào, kể cả với Hoa Kỳ, theo hãng tin IRNA.

Theo cựu Ngoại trưởng Pháp Hubert Védrine, xung quanh ông Trump có Cố vấn An ninh quốc gia John Bolton, Ngoại trưởng Mike Pompeo. Hai nhân vật này có cùng quan điểm là phải làm cho chính quyền Tehran sụp đổ, gây ra nội chiến, bóp nghẹt kinh tế Iran đến mức mà phe ôn hòa, những người đã chơi lá bài thỏa thuận hạt nhân với cựu Tổng thống Obama, bị mất uy tín. Đó là mục đích trong chiến lược của phe cứng rắn tại Washington, qua đó, thúc đẩy phe cực đoan tại Iran nổi lên. Và lúc đó, Hoa Kỳ sẽ nói rằng phe cực đoan đang lãnh đạo Iran, rằng Obama đã sai lầm khi tin tưởng vào kịch bản này.

Nhưng, vào giờ chót, ông Trump lại chần chừ, muốn hãm kế hoạch này lại một chút và không muốn đi xa như vậy. Dường như Tổng thống Mỹ đã nói với lãnh đạo một số nước là người dân Iran chưa nghèo khổ lắm vì đây là một trong những phương cách phũ phàng để có được một thỏa thuận hạt nhân theo các điều kiện của ông. Tuần trước, Tổng thống Trump thừa nhận là đã hủy bỏ lệnh oanh kích Iran chỉ vài phút trước khi chiến dịch này bắt đầu. Bên trong chính quyền ông Trump cũng có những người ôn hòa, như quyền Bộ trưởng Quốc phòng Patrick Shanahan (người sắp từ chức).

Lãnh đạo tối cao Iran, ông Ayatollah Ali Khamenei cương quyết từ chối đàm phán với Mỹ vì cho rằng chính quyền Washington không đáng tin cậy.
Lãnh đạo tối cao Iran, ông Ayatollah Ali Khamenei cương quyết từ chối đàm phán với Mỹ vì cho rằng chính quyền Washington không đáng tin cậy.

Mặc dù tuyên bố quyết tâm bảo vệ các lực lượng và lợi ích của Mỹ trên khắp thế giới, ông Shanahan cho rằng hiện giờ cả quân đội Mỹ, lẫn lợi ích của Mỹ chưa bị ai đụng đến và những vụ tấn công tàu dầu ở vùng biển Oman chỉ là vấn đề về giao thông hàng hải thế giới, phải được giải quyết ở cấp độ quốc tế. Tổng thống Trump có vẻ nghiêng về lập trường này, chính vì vậy mà ông không trả đũa ngay dù đã lớn tiếng cáo buộc Iran.

Cũng theo ông Védrine, ngay từ đầu, phe cứng rắn tại Iran muốn đối đầu với Mỹ. Họ sống được nhờ vào điều này, qua đó, kiểm soát và ngăn cản một xã hội hiện đại tại Iran. Họ cần có một tình hình căng thẳng và nêu ra mối đe dọa, tố cáo Mỹ là đế quốc. Nhưng tại Iran cũng có những lưỡng lự, chần chừ. Tóm lại, không phải cả nước Mỹ hay cả nước Iran đều muốn xảy ra xung đột.

Đã có lúc Tổng thống Mỹ tỏ vẻ hòa hoãn, nhiều lần kêu gọi đối thoại với Tehran nhưng theo nhận định của AFP, trước việc lãnh đạo tối cao Ali Khamenei dứt khoát không muốn nói chuyện với Mỹ, ông Trump chưa biết phải đối phó ra sao. Aaron David Millier, nguyên là nhà thương thuyết dưới thời các chính quyền Mỹ trước đây, cho biết vấn đề là chính quyền ông Trump không thật sự biết họ muốn gì.

Colin Kahl, một cựu quan chức chính quyền Obama, cảnh báo là cuộc đấu võ mồm triền miên giữa Mỹ với Iran và việc căng thẳng leo thang gần đây có nguy cơ dẫn đến một cuộc chiến tranh mà cả hai đều tuyên bố là muốn tránh. Đại sứ Iran tại Liên Hiệp Quốc ngày 24-6 lên tiếng cảnh cáo tình hình tại Vùng Vịnh hiện “rất nguy hiểm” và nói rằng thương thảo với Mỹ là điều không thể làm được trong hoàn cảnh bị đe dọa và gia tăng các biện pháp trừng phạt.

Người ta có thể hy vọng vào Hội nghị Thượng đỉnh G20 đang diễn ra tại Nhật Bản. Thủ tướng Shinzo Abe vừa công du Tehran. Ông Trump có thể không ủy nhiệm nhưng cũng không ngăn cản ông Abe làm trung gian. Tình hình Vùng Vịnh rất quan trọng đối với Nhật Bản vì một phần lớn lượng dầu mỏ cung ứng cho Nhật Bản được vận chuyển qua khu vực và eo biển Ormuz.

Không loại trừ khả năng là trong cơ chế hoạt động của G20, các trao đổi có thể làm xuất hiện một công thức nào đó cho phép giữ thể diện cho cả Hoa Kỳ và Iran, cho ông Trump và giới lãnh đạo Iran.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?