Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây cho biết các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran vẫn đang được tiến hành nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại vùng Vịnh, trong bối cảnh quân đội Mỹ vừa bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) của Iran khi phương tiện này tiếp cận nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln trên biển Arab.
Sau khoảng 2 tuần tạm yên, Iran lại đối mặt nguy cơ xung đột vũ trang khi Mỹ gia tăng áp lực, với những lời lẽ ngầm ý đe dọa một cuộc tấn công vũ trang quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu ở Iran.
Theo phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ, Washington không thay đổi quan về những gì họ sẽ làm để quay trở lại thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015, đồng thời nhắc lại rằng Tehran phải có động thái đầu tiên trước khi Washington sẵn sàng tái gia nhập thỏa thuận.
Ngày 24/9, Mỹ đã liệt tên nhiều nhân vật và tổ chức của Iran vào danh sách vi phạm nhân quyền, bao gồm một thẩm phán mà họ cho là có liên quan đến án tử hình của một đô vật.
Sau khoảng thời gian lắng xuống do COVID-19 bao trùm tất cả những hoạt động chính trị thế giới thì nay, “lò lửa” Trung Đông lại nhen nhóm trở lại với căng thẳng giữa Mỹ và Iran, quanh việc Mỹ đe dọa ngăn cản đoàn tàu chở dầu của Iran tới Venezuela, ngày 17-5.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh leo thang căng thẳng trong khu vực sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh cho Hải quân Mỹ tiêu diệt bất kỳ tàu Iran nào tiếp cận và đe dọa tàu chiến Mỹ.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng đã lên tiếng trước căng thẳng giữa Mỹ và Iran trong thời gian qua, đồng thời khuyến cáo công dân Việt Nam hạn chế tới các nước trong khu vực Trung Đông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không đưa ra đòn quân sự đáp trả lại vụ tấn công của Iran nhằm vào lực lượng Mỹ ở Iraq, tuy nhiên, ông cũng khẳng định sẽ tiếp tục thắt chặt gọng kìm trừng phạt Iran.
Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei ngày 8-1 đã xuất hiện trên truyền hình nhà nước và có những phát biểu về vụ tấn công của Iran cùng ngày nhằm vào căn cứ quân sự Iraq có quân Mỹ đồn trú.
Canada và Anh tuyên bố sẽ theo dõi chặt chẽ tình hình, trong khi người đứng đầu ngành ngoại giao Iran khẳng định không hề muốn leo thang căng thẳng hay chiến tranh.
Vốn được ca ngợi như một sự thúc đẩy lịch sử cho nền hòa bình khu vực, nhưng thỏa thuận hạt nhân Iran ký năm 2015, hay còn gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), đang đứng bên bờ vực sụp đổ sau khi Mỹ đơn phương hủy bỏ thỏa thuận này. Trong bối cảnh đó, nhiều nước vẫn đang nỗ lực duy trì thỏa thuận.
AP ngày 17-8 đưa tin, thuyền trưởng người Ấn Độ của siêu tàu chở dầu Grace 1 cho biết, ông không còn muốn tiếp tục chỉ huy con tàu này và đã yêu cầu phía Iran cử người thay thế.
The Guardian ngày 20-7 đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã lên tiếng khẳng định Mỹ đã bắn hạ trinh sát cơ Iran, đồng thời hy vọng Iran sẽ vì lợi ích mà không làm điều dại dột nếu không Tehran sẽ phải "trả giá chưa từng có".
