Mỹ chuẩn bị rút bớt quân khỏi Afghanistan

Sau quyết định rút quân khỏi Syria, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị kế hoạch cho việc rút bớt quân khỏi Afghanistan - một trong những điểm nóng tiêu tốn nhiều tài lực nhất của Mỹ trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI. Liệu Washington có dễ dàng “buông” một trong những địa bàn quan trọng trong chiến lược an ninh toàn cầu?

Thông tin về việc Tổng thống Trump quyết định rút một nửa quân số đóng tại Afghanistan đã được truyền thông Mỹ và quốc tế đưa rầm rộ trong những ngày cuối năm cũ, đầu năm mới 2019. CNBC cho biết, Nhà Trắng có kế hoạch rút khoảng 7.000 trong tổng số 14.000 quân nhân đang triển khai tại Afghanistan.

Người phát ngôn Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump chưa ra lệnh cho Lầu Năm Góc triển khai kế hoạch này nhưng cũng không bác bỏ khả năng sẽ thực hiện. Afghanistan là một trong hai địa bàn thu hút nguồn lực quân sự Mỹ nhiều nhất kể từ sau sự kiện khủng bố 11-9-2001.

Lúc cao điểm, quân Mỹ triển khai tại Afghanistan đến 130.000 người kèm theo khí tài và khoản chi phí lên đến hàng tỉ USD mỗi năm. Nhưng sau hơn 10 năm, việc triển khai quân đội tại đây không mang lại hiệu quả cụ thể nào, mà ngược lại chỉ càng làm cho tình hình an ninh Afghanistan và khu vực Nam Á nói chung thêm rối rắm, không thể tiêu diệt được mạng lưới khủng bố Al-Qaeda cũng như dập tắt hoàn toàn lực lượng phiến quân Taliban.

Bên cạnh đó, càng lún sâu vào Afghanistan, Mỹ lại càng có nguy cơ đẩy đồng minh trong khu vực về phía các “đối thủ” trên bàn cờ địa chính trị, cụ thể nhất là sự “lăm le” của Trung Quốc. Chính vì vậy, năm 2014, Tổng thống Barack Obama quyết định xoay chuyển chính sách an ninh - đối ngoại, rút gần như toàn bộ quân Mỹ về nước, đồng thời ký thỏa thuận an ninh mới với Afghanistan, theo đó Mỹ chỉ duy trì một lực lượng nhỏ 14.000 quân nhân.

Đến thời Tổng thống Trump, với quan điểm “nước Mỹ sẽ không tiếp tục làm sen đầm quốc tế”, Nhà Trắng đang bắt đầu khiến các quốc gia từng phụ thuộc mình để đảm bảo an ninh đối mặt chọn lựa phải chịu chi phí cho việc Mỹ đóng quân, hoặc là phải tự tính toán một phương án thay thế. Kabul sẽ buộc phải gồng gánh khoản chi phí được đánh giá là vượt quá khả năng chi tiêu quốc gia, hoặc là phải đàm phán hòa bình với Taliban.

Afghanistan hiện vẫn phụ thuộc phần lớn vào nguồn hỗ trợ của nước ngoài để đảm bảo an ninh trong nước, vì thế sẽ gặp khó khăn lớn nếu Mỹ rút quân. Trong khi đó, khả năng đàm phán hòa bình với Taliban hiện cũng đang mong manh hơn bao giờ hết.

Lãnh đạo chính trị của Taliban, Sher Mohammad Abbas Stanakzai.
Lãnh đạo chính trị của Taliban, Sher Mohammad Abbas Stanakzai.

Taliban đã bắt đầu mạnh lên trong những năm gần đây sau một loạt điều chỉnh chiến lược và củng cố, nâng hiệu quả hoạt động của hệ thống huy động tài chính. Nhiều vụ tấn công lớn, đầy uy lực nhắm vào các lực lượng quân Mỹ và chính quyền Kabul đã khiến cho Taliban trở thành một thế lực mới có thể quay trở lại nắm quyền tại Afghanistan. Điều này càng được minh chứng bằng những tuyên bố gần đây của thành phần lãnh đạo Taliban rằng Taliban vẫn tiếp tục trung thành với chính sách tôn giáo hà khắc hơn cả giai đoạn 1996-2001.

Nhiều người bắt đầu lo ngại một khi Mỹ rút quân mà không chuẩn bị kỹ càng cho lực lượng thay thế của quân đội Afghanistan thì khả năng Taliban trỗi dậy mạnh mẽ để lật đổ chính quyền Kabul là tình huống hiện hữu.

Trong bối cảnh đó, việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan cũng sẽ khiến cho một số quốc gia láng giềng đề cao cảnh giác, tính toán lại chính sách an ninh, đối ngoại trong tình huống mới. Đối với Ấn Độ, mọi biến động, thay đổi chính sách của Mỹ tại Afghanistan đều có tác động không lớn thì nhỏ đến an ninh vùng biên giới nước này, nhất là vùng Kashmir. Một khi Taliban có cơ hội vùng lên kiểm soát Afghanistan, Kashmir của Ấn Độ sẽ được đặt trong tình trạng báo động cao.

Thùng thuốc súng dưới chân dãy Hymalaya này luôn sôi sục không chỉ bởi phong trào ly khai của các nhóm Hồi giáo cực đoan mà còn là cuộc tranh chấp lãnh thổ kéo dài dai dẳng giữa hai quốc gia láng giềng Ấn Độ và Pakistan. Ảnh hưởng và sự cổ vũ về mặt tôn giáo từ Taliban sẽ giống như nguồn nhiên liệu mới châm vào ngòi nổ, có thể làm bùng phát một cuộc nổi dậy mới gây bất ổn cho Kashmir.

Đối với Pakistan, việc Mỹ rút bớt quân sẽ “có lợi” hơn là “có hại”. Vì Taliban không hẳn là “kẻ thù” đối với Pakistan. Thậm chí trong 17 năm cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ tại Afghanistan, Pakistan còn được xem là thế lực hậu thuẫn cho Taliban để chống phá quân đội Mỹ và chính quyền Afghanistan. Mục tiêu của Pakistan là tạo ảnh hưởng lên Afghanistan vì lợi ích an ninh quốc gia. Chính vì vậy mà chính sách an ninh của Pakistan tại các vùng biên giới với Afghanistan luôn được xem là rất lỏng lẻo.

Liên tục các đời Tổng thống Afghanistan, từ ông Hamid Karzai cho đến tổng thống hiện tại là Ashraf Ghani đều cáo buộc Pakistan là “cái nôi” của Taliban để chống phá Afghanistan. Và trên thực tế, Pakistan có cả một vùng được gọi là “thiên đường an toàn” cho các lực lượng phiến quân Taliban trú ẩn.

Ở một khía cạnh khác, Taliban cũng cho thấy họ đang đổi mới rất nhiều so với cách đây 20 năm, không chỉ biết đánh bom và khủng bố, mà còn đang trình diện một bộ mặt ngoại giao - hòa bình một cách tích cực. Trong vòng 3 tháng qua, các đại diện Taliban đã có nhiều cuộc họp với đặc phái viên Mỹ tại Afghanistan là Zalmay Khalilzad để thảo luận về đàm phán hòa bình.

Lần gần đây nhất là tháng 11-2018, đại diện Taliban đã có cuộc họp với ông Khalilzad để thảo luận về một đề xuất ngừng bắn và tương lai của quân đội Mỹ tại Afghanistan, có nghĩa là việc rút quân đã được Mỹ đưa ra gợi ý trước với Taliban. Song song đó, các đại diện của Taliban cũng liên tục có các cuộc gặp với phía Iran để tìm kiếm sự ủng hộ và khả năng Tehran sẽ đứng ra đăng cai các vòng đàm phán.

Taliban đang muốn thể hiện một hình ảnh mới ít chiến tranh hơn, thiên về chính trị, “hòa bình” nhiều hơn, để thu phục người dân Afghanistan cũng như sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế trong cuộc cạnh tranh quyền lực tại Afghanistan.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.