Khi những chiếc máy bay và những người lính Mỹ cuối cùng rời khỏi Afghanistan ngày 30/8/2021, Abdul Wasi, biệt kích quân thuộc một đơn vị đặc biệt lúc ấy đang chiến đấu với Taliban ở tỉnh Kunar, phía Bắc Afghanistan vẫn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra. Chỉ đến khi Taliban thông báo truy nã những người đã cộng tác với quân đội Mỹ thì anh mới biết Kabul sụp đổ. Và một cuộc đào thoát bắt đầu, kéo dài hơn 1 năm qua 2 lục địa nhưng lúc đặt chân đến Mỹ, Wasi lại bị bắt vào tù…
Chính quyền Nga thông báo, họ không rút đại sứ quán khỏi Kabul giống phương Tây, song sẽ không vội vàng công nhận chính quyền mà Taliban vừa giành được ở Afghanistan.
Nhóm vũ trang Taliban đã giành toàn quyền kiểm soát thành phố Mazar-i-Sharif lớn thứ 4 ở Afghanistan và đang tiến thẳng về thủ đô Kabul, trong bối cảnh lực lượng Mỹ đã rút gần hết.
Trong bức thư gửi Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani hôm 7-3, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã đề xuất một số giải pháp để nối lại tiến trình đàm phán hòa bình đang bế tắc giữa chính quyền Afghanistan với lực lượng Taliban.
Tiến trình đàm phán hòa bình lịch sử giữa Chính phủ Afghanistan và lực lượng Hồi giáo Taliban chính thức được khởi động ngày 12-9 vừa qua tại thủ đô Doha của Qatar. Mục tiêu cuối cùng của đàm phán là đi đến một thỏa thuận chính trị, qua đó chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài hàng chục năm.
Afghanistan là một trong những quốc gia có dân số trẻ nhất thế giới: hơn 40% dân số dưới 15 tuổi. Những cuộc không kích trúng các gia đình, lũ trẻ thường là nạn nhân chết trước tiên.
“Chúng ta nỗ lực để cuối cùng cũng có thể chấm dứt cuộc chiến tranh dài nhất mà nước Mỹ tham dự và đưa những người lính của chúng ta về nhà” - đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói như vậy ngày 29-2 - thời điểm mà Bộ Ngoại giao Mỹ và Taliban chính thức ký “một thỏa thuận hòa bình lịch sử”.
Ngày 23-2, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ ký phê chuẩn nếu Mỹ và Taliban đạt được thỏa thuận hòa bình. Tuần này là giai đoạn thử thách quan trọng để hai bên có thể đi đến Doha ký kết thỏa hiệp vào cuối tháng 2 hay không. Nhưng, những ẩn số cho sự thất bại lại không nhỏ chút nào.
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hủy cuộc đàm phán với Taliban cho thấy ông vẫn chưa thực sự tin vào “lời Taliban đã hứa”, ông Trump cần một Taliban thiện chí hơn nữa với hòa bình.
Sau quyết định rút quân khỏi Syria, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chuẩn bị kế hoạch cho việc rút bớt quân khỏi Afghanistan - một trong những điểm nóng tiêu tốn nhiều tài lực nhất của Mỹ trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI. Liệu Washington có dễ dàng “buông” một trong những địa bàn quan trọng trong chiến lược an ninh toàn cầu?
Tỉnh Badakhshan, miền bắc Afghanistan từng được coi là một trong những vùng khá ổn định của quốc gia này; song vào vài năm gần đây tình hình an ninh địa phương bắt đầu trở nên tệ hại đáng kể khi các nhóm phiến quân vũ trang - bao gồm Taliban - tranh giành quyền kiểm soát những khu mỏ đá quý da trời (lapis lazuli) tồn tại nhiều thế kỷ.
Các tay súng Taliban đã dùng súng phóng lựu tấn công một chiếc xe buýt chở du khách Châu Âu và Mỹ ở thành phố lớn thứ ba Afghanistan, Heart như một hành động kêu gọi tấn công vào “kẻ xâm lăng ngoại quốc”. Năm du khách và một tài xế người Afghanistan đã bị thương.
Chỉ 2 ngày sau khi Mullah Haibatullah Akhundzada được bầu làm người đứng đầu tổ chức khủng bố Taliban, Chính phủ Afghanistan đã gửi đến nhân vật này một thông báo, nội dung “hoặc phải chọn lựa việc đàm phán để đi đến một giải pháp hòa bình - hoặc sẽ chịu chung số phận với Mullah Akhtar Mansour” - nguyên lãnh đạo Taliban đã bị máy bay không người lái của Mỹ giết chết hồi tuần trước.
Sau khi nắm giữ quyền lực ở Afghanistan trong thập niên 1990, Taliban ngay lập tức cấm tiệt người dân xem truyền hình cũng như thưởng thức âm nhạc và sân khấu kịch. Sang kỷ nguyên hậu Taliban, mọi người chứng kiến sự bùng nổ của hoạt động truyền thông ở Afghanistan.
Báo chí Trung Đông cho biết, lực lượng Taliban ở Afghanistan có liên hệ với tổ chức khủng bố Alqaeda đang cạnh tranh mạnh mẽ với Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) không chỉ bằng ý thức hệ, mà cả địa bàn hoạt động. Hồi cuối tháng 8/2015, các chiến binh IS đã xử tử 3 tay súng của tổ chức bị cáo buộc đào ngũ đi theo Taliban, trong lúc mâu thuẫn giữa các phe phái ở Afghanistan đang lên đến đỉnh điểm.
