Một “chuyến đi” không dễ dàng

Vào tháng 12 năm nay, Ấn Độ sẽ đảm nhận vị trí Chủ tịch của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) và trong một năm sau đó, New Delhi sẽ phải giữ trọng trách “chèo lái” tổ chức này. Đây không phải là một “chuyến đi” dễ dàng với những “khúc cua” kinh tế khá khó khăn, do đó Ấn Độ sẽ cần phải có các quá trình thương lượng.

Trên thực tế, tổ chức G20 vốn ban đầu tập trung chủ yếu vào các vấn đề tài chính và kinh tế, chưa bao giờ phải trải nghiệm các kiểu quan hệ căng thẳng giữa các quốc gia vốn là đặc điểm của quan hệ quốc tế ngày nay. G20 đã phát triển trong một thế giới lành mạnh hơn. Nhóm này tập trung chủ yếu vào việc điều phối các chính sách tài chính và các vấn đề thương mại của các nền kinh tế chiếm tới 85-90% GDP toàn cầu và khoảng 75% thương mại toàn cầu. Bản chất chính trị của những mối quan hệ này không bao giờ là vấn đề khiến nhóm phải quan tâm. Tuy nhiên, tình hình kinh tế và chính trị đương thời lại khác.

2.jpg -0
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 năm 2021 ở Rome, Italy. Ảnh: Reuters.

Theo dự đoán của Ngân hàng Thế giới (WB), thế giới có thể sẽ chứng kiến xu hướng co cụm mạnh nhất trong những năm tới. Khi đối mặt với sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, trước tiên là do đại dịch COVID-19 và sau đó là cuộc xung đột Nga-Ukraine đang diễn ra, trật tự kinh tế có thể sẽ thay đổi hình thức toàn cầu hóa cũ. Vì vậy, sự quen thuộc của các hành vi kinh tế được thấy trong vài thập niên qua sẽ không còn trong tương lai. Các thỏa thuận kinh tế mới nhỏ hơn đang được nghiên cứu để giảm thiểu tính dễ bị tổn thương của các chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp vì dự kiến sẽ còn có nhiều gián đoạn hơn do những đại dịch và các căng thẳng địa chính trị.

Trên mặt trận chính trị, các mối quan hệ xuyên quốc gia giữa các cường quốc chưa bao giờ phân cực như vậy kể từ những năm Chiến tranh Lạnh. Do căng thẳng giữa Nga và Mỹ/ NATO về Ukraine và giữa Mỹ và Trung Quốc về vấn đề eo biển Đài Loan (Trung Quốc) và các vấn đề khác, tình hình địa chính trị đầy rẫy những thách thức sẽ ảnh hưởng đến tương lai của G20. Ba diễn biến khác cũng sẽ phủ bóng lên G20. Thứ nhất là sự suy giảm niềm tin có thể nhận thấy đối với năng lực của các thể chế đa phương. Thứ hai là sự trỗi dậy của một Trung Quốc quyết đoán. Thứ ba có thể được cảm nhận từ tần suất và cường độ gia tăng của các sự kiện do khí hậu gây ra đang tác động đến cả các nước phát triển và đang phát triển.

Hậu quả của những diễn biến này là tất cả các nền kinh tế quốc gia đang phải đối mặt với tình trạng nhiều phe nhóm. Trong khi những thách thức địa chính trị đang thúc đẩy các quốc gia xây dựng sức mạnh quân sự cứng chống lại các mối đe dọa an ninh quốc gia, các tình huống khẩn cấp về y tế và các mối quan tâm về khí hậu đang buộc các quốc gia chi tiêu cho y tế, cơ sở hạ tầng có khả năng chống chịu và giảm nhẹ thiên tai. Bị giằng xé giữa hai ưu tiên, các chính phủ sẽ khao khát thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh, nhưng hạn chế là làm cách nào để đạt được điều đó một cách bền vững.

Trong những bối cảnh đó, nhiệm kỳ Chủ tịch G20 của Ấn Độ có thể mang lại điều gì? Ấn Độ có thể cung cấp cho G20 một trọng tâm hoặc hướng đi mới không? Liệu Ấn Độ có thể sử dụng vai trò lãnh đạo G20 của mình để đưa một số triết lý và giá trị về “Trung đạo” của mình vào hệ thống không? Khi nhiều nhóm làm việc được thành lập và khoảng 200 cuộc họp được tổ chức, liệu Ấn Độ có thể thúc đẩy một số nhóm tập trung vào các vấn đề mà họ tin rằng cần phải có một giải pháp thông qua hành động hợp tác?

Hai trong số những vấn đề nói trên có thể là ví dụ. Điều đầu tiên liên quan đến an ninh năng lượng trong phạm vi lớn hơn của các mối quan tâm về khí hậu. Điện như một động lực thiết yếu của các nền kinh tế hiện đại là một thực tế đã được chứng minh. Thế giới cần một lượng điện khổng lồ để cung cấp năng lượng cho tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Cách thức sản xuất điện này có tác động rất lớn đến khí hậu. Trên thực tế, gần 27% khí nhà kính được thải vào bầu khí quyển ngày nay là do sản xuất điện, vốn chủ yếu là sử dụng các nhiên liệu hóa thạch.

Các nền kinh tế thuộc nhóm G20 chịu trách nhiệm về việc thải khoảng 80% lượng khí thải carbon toàn cầu. Nếu các quốc gia này phải cắt bỏ nhiên liệu hóa thạch và chuyển hướng sang các lựa chọn carbon thấp, quá trình chuyển đổi năng lượng của họ sẽ phải được hỗ trợ bởi các lựa chọn công nghệ và tài chính chi phí thấp. Cần phải tăng nhanh việc sử dụng năng lượng tái tạo và năng lượng hạt nhân, là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính thấp nhất, để đảm bảo rằng các quốc gia đang phát triển có thể ngăn chặn biến đổi khí hậu.

Ấn Độ là một ví dụ điển hình về việc thực hiện nhiều biện pháp khác nhau để đáp ứng các cam kết về khí hậu: những biện pháp này nhằm đạt công suất năng lượng không hóa thạch là 500GW và đáp ứng 50% nhu cầu điện từ năng lượng tái tạo vào năm 2030. Tiếp tục mở rộng chương trình sản xuất điện từ năng lượng hạt nhân cũng như nhanh chóng hướng tới sử dụng năng lượng Mặt Trời và năng lượng gió là các bước đi theo hướng này. Ấn Độ cũng khởi xướng việc thành lập Liên minh năng lượng Mặt Trời quốc tế (ISA) để khuyến khích sử dụng điện Mặt Trời.

Khả năng xây dựng quan hệ đối tác và tình bạn của Ấn Độ trong thế giới phân cực ngày nay có thể giúp Ấn Độ đưa các vấn đề chuyển đổi năng lượng vào trọng tâm hơn. Cách tiếp cận truyền thống của Ấn Độ về bảo tồn và tiêu dùng có trách nhiệm có thể minh chứng cho các “du khách nước ngoài” trong nhiệm kỳ Chủ tịch G20 của nước này như một cái nhìn sâu sắc về lối sống bền vững.

Với tư cách là Chủ tịch G20, Ấn Độ cũng có thể khuyến khích các nước ưu tiên thúc đẩy hòa bình hơn an ninh. Ấn Độ là một trong số ít quốc gia phải đối mặt với môi trường địa chính trị khá thách thức từ hai nước láng giềng có vũ khí hạt nhân - những nước mà họ có các vấn đề lãnh thổ chưa được giải quyết. Ấn Độ cũng thường xuyên phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng. Trong khi điều này đòi hỏi phải xây dựng sức mạnh cứng, Ấn Độ chưa bao giờ coi vũ lực như một thứ vũ khí ưu tiên hàng đầu. Ấn Độ cũng chưa bao giờ đánh mất tầm nhìn về thực tế chỉ có hòa bình mới có thể mang lại an ninh thực sự. Sự kiềm chế và trách nhiệm thể hiện rõ trong hành vi quân sự của Ấn Độ, bao gồm cả việc phát triển khả năng vũ khí hạt nhân và chính sách không sử dụng vũ khí hạt nhân trước.

Khi Ấn Độ đảm nhận vị trí Chủ tịch G20, nước này có cơ hội thiết lập chương trình nghị sự, tổ chức các cuộc họp giữa các bộ trưởng, quan chức chính phủ và các thành viên xã hội dân sự, cũng như Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo vào tháng 11/2023. Sự khôn khéo lâu nay của Ấn Độ về việc ưu tiên hòa bình quốc tế để đảm bảo an ninh quốc gia là cần thiết để thúc đẩy ổn định tài chính toàn cầu, giải quyết vấn đề giảm thiểu biến đổi khí hậu và đảm bảo phát triển bền vững.

Minh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.