Mossad và MI.6 có lãnh đạo mới

Xuất thân từ thành phố Mozyr, Belarus

Mở đầu câu chuyện, Konstantin Pavlov trích dẫn tuyên bố mới đây của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu: “Tôi đã quyết định bổ nhiệm Thiếu tướng Roman Hofman làm giám đốc tiếp theo của Mossad. Theo lời vị cựu sĩ quan đặc nhiệm, Hofman đã sát cánh cùng ông “trong giai đoạn khó khăn nhất” đối với Israel và “thể hiện lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm cùng năng lực chuyên môn hiếm có”.

- Thủ tướng Israel Netanyahu đặt nhiều kỳ vọng vào người được ông nâng đỡ, - Konstantin Pavlov nhận xét. Tại Nga, việc bổ nhiệm Hofman vào vị trí lãnh đạo cơ quan tình báo hàng đầu của Israel cũng thu hút sự quan tâm đặc biệt.

Một số người nuôi ảo tưởng về việc tăng cường quan hệ giữa các cơ quan tình báo Israel và Nga, xuất phát từ nguồn gốc Xôviết của Hofman. Roman Hofman sinh năm 1976 tại thành phố Mozyr của Belarus, đồng nghĩa với việc tuổi thơ và những năm tháng đầu đời của ông gắn liền với Liên Xô. Phải chăng trong tâm hồn Roman Hofman vẫn còn lưu giữ những tình cảm ấm áp dành cho đất nước nơi ông chào đời?

- Than ôi, tuyên truyền của chủ nghĩa phục quốc Do Thái đã xóa sạch mọi dấu vết của nền giáo dục Xôviết nơi cậu học sinh Mozyr ngày nào, - nhà tình báo  già mỉm cười.

Theo tiểu sử chính thức của tân Giám đốc Mossad, Roman Hofman cùng gia đình di cư sang Israel năm 1990, khi ông mới 13 tuổi.

Không lâu sau đó, Hofman được vào học trường quân sự nội trú ở khu định cư Eli thuộc vùng Samaria. Tại đây, cậu thiếu niên gốc Liên Xô được “tẩy não”  triệt để và trở thành một tín đồ Do Thái chính thống, một người Israel yêu nước.

Điều duy nhất khiến ông bị chỉ trích là cái tên của mình. Thông thường, phần lớn con em người nhập cư từ Liên Xô đều đổi sang tên Do Thái, còn Roman thì không. Điều đó khiến không ít người cho rằng ông vẫn giữ lại phần nào mối liên hệ và cội rễ với quê hương Xôviết cũ.

-Tôi từng nghe nói rằng thời trẻ, thần tượng của Roman Hofman là Đại tướng David Dragunsky, hai lần Anh hùng Liên Xô. Theo các nhà sử học uy tín, sau khi Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại kết thúc, các tổ chức Do Thái quốc tế đã tặng Dragunsky, lúc bấy giờ là đại tá xe tăng, một thanh kiếm khắc dòng chữ: “Tặng người Do Thái dũng cảm nhất thế giới”.

Trong thời kỳ chiếm đóng, Đức Quốc xã đã tàn sát 74 người thân của David Dragunsky, nói chung là tất cả những ai mang họ Dragunsky. Hai người anh trai của ông cũng đã hy sinh trong các trận đánh với phát xít Đức. David Dragunsky có lý do để căm thù và trả thù phát xít Đức. Có lẽ, Roman Hofman không có động cơ như vậy. Tuy nhiên, sau khi tốt nghiệp trường quân sự nội trú, ông cũng trở thành lính xe tăng, theo tấm gương thần tượng của mình.

Anh hùng Quân đội Israel

Ngày 7/10/2023, khi lực lượng Hamas bắt đầu cuộc tấn công quy mô lớn vào Israel, Roman Hofman đã có một hành động dũng cảm. Ngay khi nhận được thông tin, không chờ mệnh lệnh cấp trên, ông đã tự lái chiếc xe riêng, không phải xe bọc thép, từ nhà mình ở Ashdod đến Sderot, nơi đang bị các tay súng Hamas chiếm đóng. Sáng sớm hôm đó, rất lâu trước khi quân tiếp viện đến, cùng với một nhóm cảnh sát địa phương, Hofman đã trực tiếp chiến đấu với những kẻ khủng bố. Người ta nói rằng viên tướng này đã hạ gục hai chiến binh Hamas, mặc dù bản thân ông cũng bị thương nặng ở phần đùi sau.

- Hiện nay, có những kẻ ác ý cho rằng đó chỉ là một cú ngã - Konstantin Pavlov nhận xét. Tuy nhiên, đoạn video trích xuất từ hệ thống camera giám sát ngoài trời ghi lại trận chiến này, cho thấy Hofman không hề bỏ chạy mà đã chiến đấu một cách dũng cảm.

Sau trận chiến này, Roman Hofman được phong danh hiệu anh hùng quân đội Israel. Thủ tướng đã bổ nhiệm ông làm cố vấn quân sự cao cấp của mình, và gần đây nhất là vào một vị trí quan trọng trong cơ quan tình báo đối ngoại của Israel. Thật bất ngờ, cựu lính xe tăng Roman Hofman chưa từng phục vụ ở Mossad ngày nào. Liệu người chiến binh dũng cảm này có thể lãnh đạo một trong những cơ quan tình báo hàng đầu thế giới? Bởi vì để chỉ huy 2.000 điệp viên chuyên nghiệp của Mossad, cần có những kiến thức và kỹ năng đặc biệt, điều mà rõ ràng viên tướng tăng thiết giáp này không có.

Quả thật, trước khi được bổ nhiệm chỉ huy trưởng sư đoàn "Ha-Bashan", Hofman đã theo học vài tháng tại Trường Cao đẳng An ninh Quốc gia của Quân đội Israel. Tuy nhiên, cơ sở đào tạo này, dù tên gọi có liên quan đến an ninh, trên thực tế là một trường quân sự thuần túy, nếu không học ở đó, ông ta không thể được phong hàm thiếu tướng.

- Chỉ có lòng dũng cảm thôi thì chưa đủ đối với một nhà lãnh đạo tình báo, - Đại tá Pavlov nhận định. - Tôi nghĩ việc bổ nhiệm người được lòng dân hiện nay vào vị trí này là một tính toán nhân sự sai lầm. Roman Hofman là một sĩ quan tăng thiết giáp. Cả sự nghiệp quân sự thăng tiến như vũ bão của ông chỉ gắn liền với lực lượng thiết giáp. Nhưng tình báo đối ngoại không thể vận hành theo tư duy và khẩu hiệu kiểu quân đội, nên việc bổ nhiệm này bị xem là sẽ làm suy yếu, thậm chí phá vỡ bộ máy.

- Khó mà kỳ vọng vào "gốc gác Xôviết" của vị giám đốc mới này, - Đại tá Pavlov khẳng định. - Những gốc gác ấy từ lâu đã không còn ý nghĩa. Dù Roman vẫn chưa quên tiếng Nga và không nói được tiếng Anh, điều đó cũng không ảnh hưởng đến định hướng chính trị của ông ấy. Mossad vẫn sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với CIA của Mỹ.

Kinh nghiệm lịch sử đã chứng minh điều này. Giám đốc đầu tiên của Mossad, Isser Harel, cũng là người gốc Belarus - con trai của một thương nhân giàu có ở thành phố Vitebsk.

Isser Harel đã làm rạng danh ngành tình báo Israel và góp phần tạo dựng diện mạo hiện đại của cơ quan này. Tuy nhiên, chính ông là người đặt nền móng cho mối quan hệ hợp tác bền chặt không phải với tình báo Liên Xô, mà là với tình báo Mỹ. Roman Hofman, anh hùng quân đội Israel, rồi cũng sẽ tiếp tục đi theo con đường ấy.

- Rõ ràng, ông ta không phải là người của chúng ta, - Đại tá Pavlov kết luận.

Quý bà bí ẩn của tình báo Anh

Mùa hè năm 2025, Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố Cục Tình báo Mật Anh (MI.6) lần đầu tiên trong lịch sử 116 năm sẽ do một phụ nữ lãnh đạo. Theo tờ The Guardian, bà Blaise Metreweli, 48 tuổi (được cho là có nguồn gốc Gruzia), trước đây từng giữ chức Trưởng phòng Q của MI.6, đơn vị phụ trách công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trước đó, bà cũng đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng tại MI.6 và MI.5 (Cục An ninh nội địa và phản gián Anh).

Bản thân Blaise Metreweli sinh ra gần sân vận động nổi tiếng Wembley, từng là vận động viên chèo thuyền và nói tiếng Anh thành thạo. Bà không biết một từ tiếng Nga hay tiếng Gruzia nào. Ngoại hình của bà không có nét gì giống người Gruzia. Blaise là một quý bà người Anh đích thực.

- Đây là kẻ thù không đội trời chung của Nga - Đại tá Pavlov nói. Các chuyên gia phương Tây cho rằng việc bổ nhiệm Blaise Metreweli vào vị trí lãnh đạo MI.6 là phần thưởng cho chiến dịch "Mạng nhện" của Ukraine và Anh, khi các máy bay ném bom chiến lược của Nga bị máy bay không người lái tấn công.

Lựa chọn Blaise Metreweli, Thủ tướng Starmer rõ ràng mong muốn nhìn thấy một người đứng đầu cơ quan tình báo có kinh nghiệm thực chiến và kiến thức về công nghệ.

Cựu giám đốc MI.6, Richard Moore, gọi việc bổ nhiệm Metreweli là một sự kiện mang tính lịch sử. Ông bày tỏ sự vui mừng khi Blaise Metreweli - một đồng nghiệp mà ông đánh giá cao - được lựa chọn làm người kế nhiệm trên cương vị giám đốc MI.6. Theo Moore, Metreweli là một sĩ quan tình báo và nhà lãnh đạo xuất sắc, đồng thời là một trong những bộ óc hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ. Ông nhấn mạnh rằng mình rất vinh dự được chào đón bà trở thành nữ giám đốc đầu tiên trong lịch sử MI.6.

Nữ tướng của ngành tình báo Anh không giấu nổi niềm tự hào về nhiệm vụ mới của mình. “Tôi háo hức chờ đợi tiếp tục công việc trên cương vị mới cùng các sĩ quan và điệp viên dũng cảm của MI.6, cũng như nhiều đối tác quốc tế” - bà Metreweli phát biểu.

Gần đây, bà Blaise Metreweli thừa nhận với các phóng viên rằng từ nhỏ bà đã mơ ước trở thành một điệp viên. Bà học tiếng Ảrập và chơi thể thao. Về đời tư của Blaise Metreweli hiện có rất ít thông tin. Phong cách ăn mặc của bà mang đậm nét công sở, ngoại trừ những chiếc trâm cài hình côn trùng lấp lánh trên ve áo khoác.

Cha bà từng là giáo sư về X-quang học tại Hồng Kông vào thập niên 1980, vì vậy Blaise đã trải qua thời thơ ấu ở đây. Trong thời gian phục vụ quân đội Anh, ông Metreweli đã đào tạo binh lính về X-quang. Là trưởng khoa Chẩn đoán X-quang và Hình ảnh học tại Đại học Trung Quốc, ông đã công bố nhiều công trình khoa học.

Theo nhận định của giới truyền thông, với vai trò đứng đầu MI.6, Blaise Metreweli có thể tiếp bước cha mình và giải quyết các vấn đề khoa học và kỹ thuật. “Trong kỷ nguyên đổi mới kỹ thuật số nhanh như vũ bão, khi rất nhiều dữ liệu tình báo được thu thập trực tuyến và từ không gian, MI.6 buộc phải tăng tốc hơn nữa để bắt kịp thời đại và vượt qua kẻ thù”, - một nhà bình luận của một tờ báo có uy tín ở Anh viết.

Phòng Q, nơi trước đây do Blaise phụ trách, thực chất là trung tâm tư duy chiến lược của MI.6. Báo chí Anh nhận xét rằng Metreweli đã biến đơn vị này từ một phòng thí nghiệm kỹ thuật thuần tuý trở thành cái nôi của trí tuệ nhân tạo - các mô-đun AI có khả năng phát hiện mọi dấu hiệu bất ổn trên thế giới và xây dựng các thuật toán phản hồi tương ứng.

Không phải ngẫu nhiên mà trong suốt sự nghiệp tình báo của mình, Blaise Metreweli không chỉ là một sĩ quan tác nghiệp, mà còn là một nhà nhân học xã hội được đào tạo bài bản về an ninh mạng.

- Người phụ nữ Anh này sẽ gây ra cho chúng ta không ít khó khăn theo cách cực kỳ tinh vi - Đại tá Pavlov kết luận.