Máy bay không người lái hỗ trợ nạn nhân vùng thảm họa

Khi một thảm họa tự nhiên như động đất xảy ra, việc hỗ trợ các nạn nhân và giải quyết hậu quả mỗi phút đều có giá trị. Máy bay không người lái (UAV) thường được sử dụng để hỗ trợ tìm kiếm những người sống sót vì chúng có thể cung cấp cái nhìn tổng quan ban đầu về những khu vực khó tiếp cận và giúp phát hiện nạn nhân - miễn là họ có thể nhìn thấy được.

Một nhóm nhà nghiên cứu tại Viện Truyền thông, Xử lý Thông tin và Công thái học Fraunhofer FKIE hiện đang tìm cách thu hẹp khoảng cách trong việc cung cấp dịch vụ quản lý thảm họa bằng một công nghệ mới: Trong tương lai, máy bay không người lái được trang bị mảng micro xác định chính xác tiếng kêu cứu và  tín hiệu âm thanh khác từ nạn nhân từ trên không và cung cấp thông tin về vị trí của họ cho đội cứu hộ. Điều này làm tăng đáng kể cơ hội giải cứu nhanh chóng cho những nạn nhân không được camera phát hiện. Lũ lụt ở Libya, Hy Lạp và Slovenia; hỏa hoạn ở Hawaii và Tenerife, động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Maroc - khi một khu vực bị thiên tai tấn công, mỗi phút đều có giá trị trong nỗ lực cứu nạn nhân.

Tuy nhiên, việc tìm kiếm những người sống sót là công việc phức tạp vì các tòa nhà và đường sá có thể bị hư hại và nhiều khu vực rộng lớn bị cô lập. Do đó, việc sử dụng máy bay không người lái được trang bị camera ánh sáng ban ngày và camera chụp ảnh nhiệt ngày càng trở nên phổ biến - chúng có thể nhanh chóng bay qua những khu vực rộng lớn có cơ sở hạ tầng bị tàn phá, xác định vị trí nạn nhân và tăng tốc độ phản ứng của các đội cứu hộ. Vấn đề là loại cảm biến hình ảnh này không thể nhìn thấy nạn nhân bị mắc kẹt dưới đống đổ nát và một số yếu tố như khói dày, sương mù hay bóng tối cũng hạn chế hiệu quả của camera. Đối với những tình huống như thế này, nhóm nhà nghiên cứu tại Fraunhofer FKIE nghiên cứu giải pháp cho phép thêm cảm biến âm thanh vào camera: LUCY - viết tắt của Hệ thống Nghe Sử dụng mảng tổ quạ - là một phần công nghệ được phát triển bởi nhà khoa học FKIE Macarena Varela hợp tác với các đồng nghiệp và trưởng nhóm nghiên cứu, Tiến sĩ Marc Oispuu, để cứu sống những người bị chôn vùi trong đống đổ nát hoặc bị mắc kẹt trong đám cháy.

Máy bay không người lái hỗ trợ nạn nhân vùng thảm họa -0
Dãy micro MEMS - được gọi là dãy tổ quạ - được gắn trên máy bay không người lái - cho phép phát hiện những tiếng động như tiếng kêu cứu và tiếng gõ cửa từ trên không và xác định hướng của chúng.

Mảng micro nhận tín hiệu từ mọi hướng

LUCY là một dãy micro MEMS - được gọi là dãy tổ quạ - được gắn trên máy bay không người lái xác định hướng phát ra tiếng động như tiếng kêu cứu, tiếng vỗ tay hoặc tín hiệu gõ cửa. Micro MEMS nhỏ bé, chắc chắn có giá thành rẻ và được sử dụng trong ứng dụng điện thoại thông minh. Điều đặc biệt ở hệ thống này là dãy micro được gắn vào mặt dưới của UAV theo cấu hình hình học đặc biệt và có thể nhận biết âm thanh từ mọi hướng. Macarena Varela giải thích: “Điểm quan sát cao nhất trên UAV cho phép bạn nhìn thấy mọi hướng được gọi là tổ quạ. Điều tương tự cũng xảy ra với LUCY - hệ thống của chúng tôi nghe thấy mọi hướng mà hầu như không bị hạn chế”.

LUCY hoạt động theo cách tương tự như tai người, tiếp nhận thông tin âm thanh và truyền đến não để phân tích. Trong trường hợp hệ thống mảng, tai được thay thế bằng micro và bộ não được thay thế bằng bộ xử lý tín hiệu đo hướng phát ra tiếng ồn. LUCY hiện có 48 micro, cho phép xác định hướng của nguồn âm thanh với độ chính xác tuyệt vời. Tiến sĩ Oispuu cho biết: “Thính giác không gian rõ ràng hoạt động tốt hơn khi sử dụng 48 micro trở lên so với hai cảm biến âm thanh. Cả khả năng nghe mục tiêu theo một hướng cụ thể và khả năng bỏ qua một số âm thanh nhất định cũng được cải thiện”. Hơn nữa, hệ thống cảm nhận được những tần số mà tai người không thể ghi nhận được. Trong tương lai, số lượng micro sẽ được tăng lên 256 cảm biến có khả năng xử lý tín hiệu theo thời gian thực.

Tiếng ồn xung quanh gây mất tập trung được lọc ra

Hệ thống này ngăn chặn những tiếng ồn xung quanh gây mất tập trung như từ thiết bị cứu hộ - gió hoặc tiếng chim, cũng như từ các cánh quạt quay vùn vụt của chính máy bay không người lái. Trí tuệ nhân tạo (AI) và bộ lọc thích ứng được sử dụng để lọc tín hiệu, đồng thời hệ thống được dạy cách phát hiện những mẫu âm thanh như la hét, đập hoặc vỗ tay có thể được những người cần sử dụng nhằm thu hút sự chú ý. Để cho phép hệ thống thực hiện điều này, nó sử dụng cơ sở dữ liệu gồm chuỗi âm thanh hoặc chữ ký khác nhau mà AI được đào tạo trước. Kết hợp với kỹ thuật xử lý tín hiệu như định dạng chùm tia kết hợp, điều này giúp phát hiện và phân loại tiếng ồn cũng như xác định chính xác góc tới của chúng. Hơn nữa, một bộ xử lý nhỏ gọn đảm bảo rằng tín hiệu được xử lý rất nhanh.

Khi thảm họa xảy ra, dữ liệu vị trí nhận được được chuyển đến đội cứu hộ, những người sau đó sử dụng máy tính bảng xác định vị trí chính xác của nạn nhân. Nhờ khả năng mở rộng, mô-đun cảm biến và mảng micro  được sử dụng trên nhiều máy bay không người lái có bán trên thị trường. Vì cả công nghệ MEMS và máy bay không người lái đều tương đối rẻ nên nhiều máy bay không người lái có thể được sử dụng để điều tra khu vực thảm họa một cách hiệu quả.

Do trọng lượng thấp, những người ứng cứu khẩn cấp dễ dàng mang theo hệ thống LUCY bên mình để sử dụng trên mặt đất và gắn trên các phương tiện hoặc sử dụng làm thiết bị cố định. Nhóm nhà nghiên cứu của FKIE hiện đang nghiên cứu cải tiến hơn nữa cho hệ thống thử nghiệm.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.