Máy bay không người lái hỗ trợ nạn nhân vùng thảm họa

Khi một thảm họa tự nhiên như động đất xảy ra, việc hỗ trợ các nạn nhân và giải quyết hậu quả mỗi phút đều có giá trị. Máy bay không người lái (UAV) thường được sử dụng để hỗ trợ tìm kiếm những người sống sót vì chúng có thể cung cấp cái nhìn tổng quan ban đầu về những khu vực khó tiếp cận và giúp phát hiện nạn nhân - miễn là họ có thể nhìn thấy được.

Một nhóm nhà nghiên cứu tại Viện Truyền thông, Xử lý Thông tin và Công thái học Fraunhofer FKIE hiện đang tìm cách thu hẹp khoảng cách trong việc cung cấp dịch vụ quản lý thảm họa bằng một công nghệ mới: Trong tương lai, máy bay không người lái được trang bị mảng micro xác định chính xác tiếng kêu cứu và  tín hiệu âm thanh khác từ nạn nhân từ trên không và cung cấp thông tin về vị trí của họ cho đội cứu hộ. Điều này làm tăng đáng kể cơ hội giải cứu nhanh chóng cho những nạn nhân không được camera phát hiện. Lũ lụt ở Libya, Hy Lạp và Slovenia; hỏa hoạn ở Hawaii và Tenerife, động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Maroc - khi một khu vực bị thiên tai tấn công, mỗi phút đều có giá trị trong nỗ lực cứu nạn nhân.

Tuy nhiên, việc tìm kiếm những người sống sót là công việc phức tạp vì các tòa nhà và đường sá có thể bị hư hại và nhiều khu vực rộng lớn bị cô lập. Do đó, việc sử dụng máy bay không người lái được trang bị camera ánh sáng ban ngày và camera chụp ảnh nhiệt ngày càng trở nên phổ biến - chúng có thể nhanh chóng bay qua những khu vực rộng lớn có cơ sở hạ tầng bị tàn phá, xác định vị trí nạn nhân và tăng tốc độ phản ứng của các đội cứu hộ. Vấn đề là loại cảm biến hình ảnh này không thể nhìn thấy nạn nhân bị mắc kẹt dưới đống đổ nát và một số yếu tố như khói dày, sương mù hay bóng tối cũng hạn chế hiệu quả của camera. Đối với những tình huống như thế này, nhóm nhà nghiên cứu tại Fraunhofer FKIE nghiên cứu giải pháp cho phép thêm cảm biến âm thanh vào camera: LUCY - viết tắt của Hệ thống Nghe Sử dụng mảng tổ quạ - là một phần công nghệ được phát triển bởi nhà khoa học FKIE Macarena Varela hợp tác với các đồng nghiệp và trưởng nhóm nghiên cứu, Tiến sĩ Marc Oispuu, để cứu sống những người bị chôn vùi trong đống đổ nát hoặc bị mắc kẹt trong đám cháy.

Máy bay không người lái hỗ trợ nạn nhân vùng thảm họa -0
Dãy micro MEMS - được gọi là dãy tổ quạ - được gắn trên máy bay không người lái - cho phép phát hiện những tiếng động như tiếng kêu cứu và tiếng gõ cửa từ trên không và xác định hướng của chúng.

Mảng micro nhận tín hiệu từ mọi hướng

LUCY là một dãy micro MEMS - được gọi là dãy tổ quạ - được gắn trên máy bay không người lái xác định hướng phát ra tiếng động như tiếng kêu cứu, tiếng vỗ tay hoặc tín hiệu gõ cửa. Micro MEMS nhỏ bé, chắc chắn có giá thành rẻ và được sử dụng trong ứng dụng điện thoại thông minh. Điều đặc biệt ở hệ thống này là dãy micro được gắn vào mặt dưới của UAV theo cấu hình hình học đặc biệt và có thể nhận biết âm thanh từ mọi hướng. Macarena Varela giải thích: “Điểm quan sát cao nhất trên UAV cho phép bạn nhìn thấy mọi hướng được gọi là tổ quạ. Điều tương tự cũng xảy ra với LUCY - hệ thống của chúng tôi nghe thấy mọi hướng mà hầu như không bị hạn chế”.

LUCY hoạt động theo cách tương tự như tai người, tiếp nhận thông tin âm thanh và truyền đến não để phân tích. Trong trường hợp hệ thống mảng, tai được thay thế bằng micro và bộ não được thay thế bằng bộ xử lý tín hiệu đo hướng phát ra tiếng ồn. LUCY hiện có 48 micro, cho phép xác định hướng của nguồn âm thanh với độ chính xác tuyệt vời. Tiến sĩ Oispuu cho biết: “Thính giác không gian rõ ràng hoạt động tốt hơn khi sử dụng 48 micro trở lên so với hai cảm biến âm thanh. Cả khả năng nghe mục tiêu theo một hướng cụ thể và khả năng bỏ qua một số âm thanh nhất định cũng được cải thiện”. Hơn nữa, hệ thống cảm nhận được những tần số mà tai người không thể ghi nhận được. Trong tương lai, số lượng micro sẽ được tăng lên 256 cảm biến có khả năng xử lý tín hiệu theo thời gian thực.

Tiếng ồn xung quanh gây mất tập trung được lọc ra

Hệ thống này ngăn chặn những tiếng ồn xung quanh gây mất tập trung như từ thiết bị cứu hộ - gió hoặc tiếng chim, cũng như từ các cánh quạt quay vùn vụt của chính máy bay không người lái. Trí tuệ nhân tạo (AI) và bộ lọc thích ứng được sử dụng để lọc tín hiệu, đồng thời hệ thống được dạy cách phát hiện những mẫu âm thanh như la hét, đập hoặc vỗ tay có thể được những người cần sử dụng nhằm thu hút sự chú ý. Để cho phép hệ thống thực hiện điều này, nó sử dụng cơ sở dữ liệu gồm chuỗi âm thanh hoặc chữ ký khác nhau mà AI được đào tạo trước. Kết hợp với kỹ thuật xử lý tín hiệu như định dạng chùm tia kết hợp, điều này giúp phát hiện và phân loại tiếng ồn cũng như xác định chính xác góc tới của chúng. Hơn nữa, một bộ xử lý nhỏ gọn đảm bảo rằng tín hiệu được xử lý rất nhanh.

Khi thảm họa xảy ra, dữ liệu vị trí nhận được được chuyển đến đội cứu hộ, những người sau đó sử dụng máy tính bảng xác định vị trí chính xác của nạn nhân. Nhờ khả năng mở rộng, mô-đun cảm biến và mảng micro  được sử dụng trên nhiều máy bay không người lái có bán trên thị trường. Vì cả công nghệ MEMS và máy bay không người lái đều tương đối rẻ nên nhiều máy bay không người lái có thể được sử dụng để điều tra khu vực thảm họa một cách hiệu quả.

Do trọng lượng thấp, những người ứng cứu khẩn cấp dễ dàng mang theo hệ thống LUCY bên mình để sử dụng trên mặt đất và gắn trên các phương tiện hoặc sử dụng làm thiết bị cố định. Nhóm nhà nghiên cứu của FKIE hiện đang nghiên cứu cải tiến hơn nữa cho hệ thống thử nghiệm.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.