Lục địa Đen giữa trật tự đa cực

Theo ông Mikhail Gamandiy-Egorov - nhà báo người Nga kiêm nhà phân tích về quan hệ châu Phi - Nga, cuộc chiến Ukraine đang khiến nhiều thế lực và quốc gia ở châu Phi trở thành lực lượng hàng đầu trong cuộc chiến chống lại hoài niệm về một thế giới đơn cực của NATO và phương Tây. Châu Phi đang ngày càng đảm nhận vị trí là một trong những cực chính của trật tự đa cực quốc tế.

Theo AFP, gần đây trong các quốc gia thành viên NATO nổi lên một ý tưởng: Trừng phạt các nước châu Phi ủng hộ hoặc không lên án Nga, thông qua việc cắt viện trợ nhân đạo. Theo nhà báo Egorov, nhìn chung, có vẻ người phương Tây thường xuyên quên rằng, trong khuôn khổ thế giới đa cực, châu Phi có nhiều phương tiện gây áp lực lên phương Tây hơn là ngược lại. Phương Tây đang tìm mọi cách để đảo ngược xu hướng toàn cầu và cố gắng ngăn chặn sự ra đời của một kỷ nguyên không chỉ được xem là đa cực, mà còn được xem là “hậu phương Tây”. Trong lúc đó, họ lại quên mất rằng, sau những sự kiện gần đây, có lẽ chính người phương Tây mới là bên phải làm quen với việc nhận cứu trợ nhân đạo.

Lục địa Đen giữa trật tự đa cực -0
Tổng thống Nga Putin chụp ảnh với lãnh đạo các quốc gia châu Phi tại hội nghị thượng đỉnh Nga - châu Phi.

Nhiều nước trong NATO tuyên bố cảm thấy "thật đáng trách về mặt đạo đức" khi phải đầu tư tài chính cho sự phát triển của những quốc gia hiện đang hỗ trợ Nga. Mặc dù công bằng mà nói, trên thực tế, nhiều quốc gia châu Phi chưa hoàn toàn chấp nhận diễn ngôn của phương Tây về Ukraine, do đó lời đe dọa trừng phạt đang nhắm đến cả những quốc gia có lập trường trung lập. Trái lại, vào thời điểm này, nhiều quốc gia châu Phi đang tìm cách thúc đẩy những sáng kiến vì hòa bình, bằng cách cùng góp sức với một số quốc gia không thuộc phương Tây khác, bao gồm cả Trung Quốc. Nhà báo Egorov cho rằng, phương Tây tiếp tục giữ tầm nhìn về một châu Phi nghèo nàn và phụ thuộc vào viện trợ nước ngoài. Quá rõ ràng để thấy được, những “viện trợ” này thực sự đáng giá như thế nào, hay đúng hơn, chúng là những khoản đền bù vô lý, để đảm bảo thái độ hợp tác với những quốc gia liên quan.

Tầm nhìn này không còn tương ứng với thực tế của một kỷ nguyên hiện đại. Châu Phi đang ngày càng thoát khỏi những mặc cảm do chủ nghĩa thực dân phương Tây và chủ nghĩa thực dân mới áp đặt. Họ đặt cược vào tính chủ quyền và chủ nghĩa Liên Phi, đồng thời nhận thức đầy đủ vai trò hết sức quan trọng của đại lục địa châu Phi trong trật tự quốc tế đa cực đương đại. Tất nhiên, không thể quên nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ thuộc về người châu Phi. Với thực tế này, trong một tương lai không xa, thật sự ai mới là bên phụ thuộc vào trợ giúp nước ngoài?

Phương Tây chỉ còn có thể học cách thích nghi với những quy tắc mới, bao gồm cả việc tiếp cận các nguồn tài nguyên chiến lược. Đồng thời, đối với hàng triệu người phương Tây, nhu cầu chinh phục sẽ trở thành mưu cầu tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn, kể cả từ những quốc gia mà chính nền chính trị phương Tây này đã lợi dụng và xem thường từ lâu.

Lục địa Đen giữa trật tự đa cực -0
Người dân châu Phi vẫy cờ Nga.

Phương Tây chỉ còn có thể học cách thích nghi với những quy tắc mới, bao gồm cả việc tiếp cận các nguồn tài nguyên chiến lược. Đồng thời, đối với hàng triệu người phương Tây, nhu cầu chinh phục sẽ trở thành mưu cầu tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn, kể cả từ những quốc gia mà chính nền chính trị phương Tây này đã lợi dụng và xem thường từ lâu.

Đây không phải lần đầu tiên xuất hiện sáng kiến này.

Trước đây, nhiều nước như Brazil, Indonesia và Trung Quốc cũng đã đề xuất đóng vai trò làm quốc gia hòa giải. Đặc biệt, tầm nhìn của Trung Quốc là phần lớn cảm hứng cho những quốc gia khác theo đuổi sáng kiến này. Trong bài báo của Abbey Makoe, châu Phi từ lâu đã bị xem là một con tốt thí trong những cuộc chiến do những người khác bắt đầu, bắt buộc họ phải chọn phe. Lần này, toàn bộ lục địa châu Phi đã chọn lập trường: Không tạo ra mối liên hệ nào với cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Theo nhà báo Abbey Makoe, những nước thành viên NATO, dẫn đầu là Mỹ, đã không đón nhận kết quả trên với thái độ lạc quan. Kết quả, các thành viên NATO đã không thể thuyết phục châu Phi tham gia “chiến dịch chống Nga”. Nhà báo Mikhail Gamandiy-Egorov cũng nhận định, quyết định này cho thấy Lục địa Đen đã tìm ra sự tự tin để từ chối theo đuổi mô hình trật tự thế giới của quá khứ. “Thay vì trở thành anh hùng, châu Phi muốn trở thành người kiến tạo hòa bình hơn”, theo Egorov, và “thế giới cuối cùng cũng chứng kiến thấy một châu Phi đi đầu trong những vấn đề toàn cầu; một lục địa với tiếng nói đại diện của hơn một tỷ người”. Nhà báo Egorov viết tiếp: “Lục địa này không còn định vị lại mình như một nhóm khán giả ngồi quan sát những vấn đề quốc tế và sự chi phối của những nước thành viên NATO. Lập trường của châu Phi, thông qua cách mà Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa và những đồng cấp của ông đã thể hiện, có thể được hiểu như vậy: “Chúng tôi không có gì để nói nếu không được tham gia’”. Đối với ông Egorov, mối đe dọa trừng phạt vì “không tuân thủ theo mong muốn và mệnh lệnh của NATO” không còn tồn tại trong mắt một châu Phi đoàn kết và can trường.

Về vấn đề mong muốn hòa giải cho cuộc xung đột Nga - Ukraine, tác giả Abbey Makoe nhận định: Kết quả của sứ mệnh hòa bình không quan trọng. Nếu hòa bình được tạo ra thì càng tốt cho cộng đồng quốc tế nói chung và thực sự là cho nhân loại nói chung. Theo tác giả, nếu như không đạt được hòa bình thì chí ít châu Phi không thể bị cáo buộc làm kẻ ngồi yên, vì họ đã đề xuất “những biện pháp đàm phán ngừng bắn”. Abbey Makoe cũng nhắc lại rằng, Trung Quốc đã cố gắng đề xuất một kế hoạch hòa bình 12 điểm nhưng đã bị Mỹ, NATO và Ukraine phản đối.

Theo quan điểm của ông Mikhail Gamandiy-Egorov, tác giả người Nam Phi đã nhắc lại 2 sự thật rất quan trọng khác. Cụ thể, “sáng kiến của châu Phi rất đáng khen ngợi vì điều này sẽ buộc phương Tây phải giải thích - bằng lời nói của chính họ, những gì cần phải làm để hạ vũ khí và tìm lại hòa bình”. Cũng theo ông Egorov, giờ đây, Nam Phi nói riêng và lục địa châu Phi nói chung, đang dần đảm nhận vai trò của một trong những cực chính của một thế giới đa cực.

Abbey Makoe cũng hy vọng rằng Tổng thống Ukraine sẽ chú ý đến việc đặt lợi ích của quốc gia của mình trước lợi ích của những nước NATO, nhất là trong bối cảnh đang đối đầu với Moscow. Abbey Makoe cho rằng, “một Ukraine hòa bình với nước láng giềng” thì sẽ tốt hơn là “một Ukraine được tài trợ nhiều nhưng lại bị xem như một con tốt thí trong một cuộc chiến ủy nhiệm của NATO nhằm chống lại Nga”.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?