Lục địa Đen giữa trật tự đa cực

Theo ông Mikhail Gamandiy-Egorov - nhà báo người Nga kiêm nhà phân tích về quan hệ châu Phi - Nga, cuộc chiến Ukraine đang khiến nhiều thế lực và quốc gia ở châu Phi trở thành lực lượng hàng đầu trong cuộc chiến chống lại hoài niệm về một thế giới đơn cực của NATO và phương Tây. Châu Phi đang ngày càng đảm nhận vị trí là một trong những cực chính của trật tự đa cực quốc tế.

Theo AFP, gần đây trong các quốc gia thành viên NATO nổi lên một ý tưởng: Trừng phạt các nước châu Phi ủng hộ hoặc không lên án Nga, thông qua việc cắt viện trợ nhân đạo. Theo nhà báo Egorov, nhìn chung, có vẻ người phương Tây thường xuyên quên rằng, trong khuôn khổ thế giới đa cực, châu Phi có nhiều phương tiện gây áp lực lên phương Tây hơn là ngược lại. Phương Tây đang tìm mọi cách để đảo ngược xu hướng toàn cầu và cố gắng ngăn chặn sự ra đời của một kỷ nguyên không chỉ được xem là đa cực, mà còn được xem là “hậu phương Tây”. Trong lúc đó, họ lại quên mất rằng, sau những sự kiện gần đây, có lẽ chính người phương Tây mới là bên phải làm quen với việc nhận cứu trợ nhân đạo.

Lục địa Đen giữa trật tự đa cực -0
Tổng thống Nga Putin chụp ảnh với lãnh đạo các quốc gia châu Phi tại hội nghị thượng đỉnh Nga - châu Phi.

Nhiều nước trong NATO tuyên bố cảm thấy "thật đáng trách về mặt đạo đức" khi phải đầu tư tài chính cho sự phát triển của những quốc gia hiện đang hỗ trợ Nga. Mặc dù công bằng mà nói, trên thực tế, nhiều quốc gia châu Phi chưa hoàn toàn chấp nhận diễn ngôn của phương Tây về Ukraine, do đó lời đe dọa trừng phạt đang nhắm đến cả những quốc gia có lập trường trung lập. Trái lại, vào thời điểm này, nhiều quốc gia châu Phi đang tìm cách thúc đẩy những sáng kiến vì hòa bình, bằng cách cùng góp sức với một số quốc gia không thuộc phương Tây khác, bao gồm cả Trung Quốc. Nhà báo Egorov cho rằng, phương Tây tiếp tục giữ tầm nhìn về một châu Phi nghèo nàn và phụ thuộc vào viện trợ nước ngoài. Quá rõ ràng để thấy được, những “viện trợ” này thực sự đáng giá như thế nào, hay đúng hơn, chúng là những khoản đền bù vô lý, để đảm bảo thái độ hợp tác với những quốc gia liên quan.

Tầm nhìn này không còn tương ứng với thực tế của một kỷ nguyên hiện đại. Châu Phi đang ngày càng thoát khỏi những mặc cảm do chủ nghĩa thực dân phương Tây và chủ nghĩa thực dân mới áp đặt. Họ đặt cược vào tính chủ quyền và chủ nghĩa Liên Phi, đồng thời nhận thức đầy đủ vai trò hết sức quan trọng của đại lục địa châu Phi trong trật tự quốc tế đa cực đương đại. Tất nhiên, không thể quên nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ thuộc về người châu Phi. Với thực tế này, trong một tương lai không xa, thật sự ai mới là bên phụ thuộc vào trợ giúp nước ngoài?

Phương Tây chỉ còn có thể học cách thích nghi với những quy tắc mới, bao gồm cả việc tiếp cận các nguồn tài nguyên chiến lược. Đồng thời, đối với hàng triệu người phương Tây, nhu cầu chinh phục sẽ trở thành mưu cầu tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn, kể cả từ những quốc gia mà chính nền chính trị phương Tây này đã lợi dụng và xem thường từ lâu.

Lục địa Đen giữa trật tự đa cực -0
Người dân châu Phi vẫy cờ Nga.

Phương Tây chỉ còn có thể học cách thích nghi với những quy tắc mới, bao gồm cả việc tiếp cận các nguồn tài nguyên chiến lược. Đồng thời, đối với hàng triệu người phương Tây, nhu cầu chinh phục sẽ trở thành mưu cầu tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn, kể cả từ những quốc gia mà chính nền chính trị phương Tây này đã lợi dụng và xem thường từ lâu.

Đây không phải lần đầu tiên xuất hiện sáng kiến này.

Trước đây, nhiều nước như Brazil, Indonesia và Trung Quốc cũng đã đề xuất đóng vai trò làm quốc gia hòa giải. Đặc biệt, tầm nhìn của Trung Quốc là phần lớn cảm hứng cho những quốc gia khác theo đuổi sáng kiến này. Trong bài báo của Abbey Makoe, châu Phi từ lâu đã bị xem là một con tốt thí trong những cuộc chiến do những người khác bắt đầu, bắt buộc họ phải chọn phe. Lần này, toàn bộ lục địa châu Phi đã chọn lập trường: Không tạo ra mối liên hệ nào với cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Theo nhà báo Abbey Makoe, những nước thành viên NATO, dẫn đầu là Mỹ, đã không đón nhận kết quả trên với thái độ lạc quan. Kết quả, các thành viên NATO đã không thể thuyết phục châu Phi tham gia “chiến dịch chống Nga”. Nhà báo Mikhail Gamandiy-Egorov cũng nhận định, quyết định này cho thấy Lục địa Đen đã tìm ra sự tự tin để từ chối theo đuổi mô hình trật tự thế giới của quá khứ. “Thay vì trở thành anh hùng, châu Phi muốn trở thành người kiến tạo hòa bình hơn”, theo Egorov, và “thế giới cuối cùng cũng chứng kiến thấy một châu Phi đi đầu trong những vấn đề toàn cầu; một lục địa với tiếng nói đại diện của hơn một tỷ người”. Nhà báo Egorov viết tiếp: “Lục địa này không còn định vị lại mình như một nhóm khán giả ngồi quan sát những vấn đề quốc tế và sự chi phối của những nước thành viên NATO. Lập trường của châu Phi, thông qua cách mà Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa và những đồng cấp của ông đã thể hiện, có thể được hiểu như vậy: “Chúng tôi không có gì để nói nếu không được tham gia’”. Đối với ông Egorov, mối đe dọa trừng phạt vì “không tuân thủ theo mong muốn và mệnh lệnh của NATO” không còn tồn tại trong mắt một châu Phi đoàn kết và can trường.

Về vấn đề mong muốn hòa giải cho cuộc xung đột Nga - Ukraine, tác giả Abbey Makoe nhận định: Kết quả của sứ mệnh hòa bình không quan trọng. Nếu hòa bình được tạo ra thì càng tốt cho cộng đồng quốc tế nói chung và thực sự là cho nhân loại nói chung. Theo tác giả, nếu như không đạt được hòa bình thì chí ít châu Phi không thể bị cáo buộc làm kẻ ngồi yên, vì họ đã đề xuất “những biện pháp đàm phán ngừng bắn”. Abbey Makoe cũng nhắc lại rằng, Trung Quốc đã cố gắng đề xuất một kế hoạch hòa bình 12 điểm nhưng đã bị Mỹ, NATO và Ukraine phản đối.

Theo quan điểm của ông Mikhail Gamandiy-Egorov, tác giả người Nam Phi đã nhắc lại 2 sự thật rất quan trọng khác. Cụ thể, “sáng kiến của châu Phi rất đáng khen ngợi vì điều này sẽ buộc phương Tây phải giải thích - bằng lời nói của chính họ, những gì cần phải làm để hạ vũ khí và tìm lại hòa bình”. Cũng theo ông Egorov, giờ đây, Nam Phi nói riêng và lục địa châu Phi nói chung, đang dần đảm nhận vai trò của một trong những cực chính của một thế giới đa cực.

Abbey Makoe cũng hy vọng rằng Tổng thống Ukraine sẽ chú ý đến việc đặt lợi ích của quốc gia của mình trước lợi ích của những nước NATO, nhất là trong bối cảnh đang đối đầu với Moscow. Abbey Makoe cho rằng, “một Ukraine hòa bình với nước láng giềng” thì sẽ tốt hơn là “một Ukraine được tài trợ nhiều nhưng lại bị xem như một con tốt thí trong một cuộc chiến ủy nhiệm của NATO nhằm chống lại Nga”.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.