Trong ánh nắng bình minh ngày 17/7/2025, tại căn cứ quân sự Geille nằm bên bờ biển phía Bắc thủ đô Dakar, Senegal, Tư lệnh lực lượng Pháp tại châu Phi, tướng Pascal Ianni, đã trao chìa khóa biểu trưng của căn cứ cho đại diện quân đội Senegal trong một buổi lễ ngắn gọn. Sau đó, lá cờ Pháp được kéo xuống, cờ Senegal được kéo lên, chính thức khép lại hơn 2 thế kỷ hiện diện quân sự của Pháp tại đất nước này. Một thời đại mới đã mở ra.
Rắn cắn là một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất thế giới. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính trong số 5,4 triệu bệnh nhân bị rắn cắn mỗi năm, từ 80.000 đến 140.000 trường hợp tử vong - tức là cứ 4 phút là lại có một người chết vì bị rắn cắn. Điểm nóng bị rắn cắn của thế giới là khu vực hạ Sahara. Các quốc gia như Angola, Rwanda, Eswatini v.v... không những là “quê hương” của những loài rắn hiểm độc mà còn phải hứng chịu cuộc khủng hoảng thiếu thuốc giải nọc độc rắn.
Châu Phi đang nổi lên như vùng đất của tương lai khi mọi điều kiện, ngành nghề và lĩnh vực ở lục địa này hầu như đều ở mức độ sơ khai, còn rất nhiều dư địa để phát triển. Trong số đó, không thể không kể đến mua sắm trực tuyến, một lĩnh vực đang chứng kiến sự bùng nổ nơi đây.
Bấy lâu nay, Washington luôn tìm cách tái khẳng định họ là một đối tác đáng lựa chọn của các quốc gia ở châu Phi. Tuy nhiên, chiến lược này đang gặp khó khi Trung Quốc cũng đang nỗ lực giành vị thế ở lục địa đen và Nga thì ngày càng tăng cường hiện diện tại châu lục này.
Tình trạng biến đổi khí hậu khiến châu Phi nóng lên với tốc độ nhanh hơn so với phần còn lại của trái đất và hứng chịu nhiều hình thái thời tiết khắc nghiệt. Tuy nhiên, khả năng ứng phó của các quốc gia “lục địa đen” lại thấp hơn các khu vực khác, đẩy hàng trăm triệu người đến bờ vực khủng hoảng nhân đạo.
Sau tròn 50 năm, ngày 9/10/2023, lại có một hội nghị thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) - hai định chế tài chính lớn nhất toàn cầu - được tổ chức tại một quốc gia châu Phi. Không gì khác, đây chính là sự thừa nhận vai trò đang ngày càng trở nên quan trọng của Lục địa Đen, trong cục diện chiến lược mới của một giai đoạn phát triển mới đầy cơ hội cũng như thách thức đối với nhân loại.
Theo ông Mikhail Gamandiy-Egorov - nhà báo người Nga kiêm nhà phân tích về quan hệ châu Phi - Nga, cuộc chiến Ukraine đang khiến nhiều thế lực và quốc gia ở châu Phi trở thành lực lượng hàng đầu trong cuộc chiến chống lại hoài niệm về một thế giới đơn cực của NATO và phương Tây. Châu Phi đang ngày càng đảm nhận vị trí là một trong những cực chính của trật tự đa cực quốc tế.
Khung cảnh mua bán tấp nập tại chợ Elig-Edzoa ở thủ đô Yaoundé của Cameroon bất ngờ dừng lại khi hàng chục chiếc xe tải, xe van đỗ xịch lại trước cổng chợ. Hơn bốn chục cảnh sát đổ xuống từ những chiếc xe, lùng sục từng kiot một để rồi bê ra không biết bao nhiêu thùng carton in nhãn các thương hiệu rượu nổi tiếng. trước sự chứng kiến của đám đông, cảnh sát áp giải những thùng rượu cùng chủ của chúng lên ô tô.
Không cần phải là một nhà quan sát quốc tế, bất cứ ai cũng có thể dễ dàng nhận thấy chuyến công du tới một loạt nước châu Phi vừa khép lại (lần thứ 3 trong vòng 6 tháng) của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov, một lần nữa, khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của “Lục địa Đen” trong chính sách đối ngoại của Moscow.
2021 là một năm thắng lợi đối với văn học các nước châu Phi. Nhà văn Abdulrazak Gurnah (Tanzania) giành giải Nobel Văn học 2021 chỉ là “phát pháo đầu” cho một loạt những tác giả người Phi khác đoạt các giải thưởng danh giá tầm quốc tế. 2022 này các nhà phê bình có thể tự tin nói rằng năm nay đã tiếp nối “mạch thành công” của 2021.
Hàng loạt cam kết tài chính đã được ký kết trước, trong và sau Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - châu Phi do Washington đăng cai tổ chức (từ ngày 13-15/12), với sự góp mặt của 49 nhà lãnh đạo châu Phi cùng đại diện Liên minh châu Phi (AU). Như nhận xét của giới quan sát quốc tế, hội nghị lần này là công cụ để Nhà Trắng thu hẹp "khoảng cách niềm tin" với Lục địa Đen - vốn đã ngày càng trở nên lớn hơn, sau nhiều năm Châu Phi tỏ ra thất vọng trước các cam kết của nước Mỹ. Song, mục tiêu này liệu có thể đạt được dễ dàng?
Điều đáng sợ sẽ không chỉ là những ngọn lửa xung đột chưa bao giờ hoàn toàn được dập tắt trên vùng đất này. Điều đáng sợ hơn nữa còn là những cạm bẫy của lợi ích trong các viễn cảnh ngập tràn tươi sáng, nhưng lại ẩn chứa các nguy cơ làm hằn sâu thêm mâu thuẫn, hiềm khích hay thù hận ở “Lục địa đen”.
Isak Dinesen, tên thật là Karen Blixen (1885 - 1962), cùng chồng sang châu Phi năm 1913, mua một đồn điền dưới chân rặng Ngong thuộc Kenya để sản xuất cà phê hạt. Năm 1931, sau liên tiếp những thất bại trong kinh doanh nông nghiệp tại châu Phi, bà phải bán đồn điền để trở về châu Âu.
Ngày 17-2, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố nước Pháp và các đồng minh sẽ rút quân đội ra khỏi Mali, chấm dứt chiến dịch Barkhane - sứ mệnh chống khủng bố kéo dài gần 10 năm tại khu vực Hạ Sahara (Sahel). Việc rút quân đồng thời cũng nhằm chấm dứt một cuộc khủng hoảng ngoại giao gần một năm qua giữa Pháp và Mali.
Châu Phi, đặc biệt là các nước lớn ở châu lục này, không nằm ngoài những thay đổi địa chính trị quốc tế lớn xét trên khái niệm đa cực toàn cầu. Nếu ngày càng có nhiều quốc gia châu Phi khẳng định sức mạnh châu lục của mình thì họ càng thấy mình bị áp lực bởi những nước hoài cổ về thế giới đơn cực.
