Lối thoát hiểm bị bịt kín: Ẩn họa nhà đô thị

• Mẹ và hai con gái tử vong trong căn nhà bùng cháy lúc rạng sáng
• Cháy nhà trong hẻm nhỏ, nhiều người hoảng loạn bỏ chạy

Dù bị bỏng nặng nhưng nhìn vợ và 2 con bị kẹt trong căn nhà cháy ngùn ngụt, anh Đinh Văn Mười (41 tuổi, chủ căn nhà số 161/106/1C, Lạc Long Quân, phường 3, quận 11, TP Hồ Chí Minh) vẫn gào thét lao vào đám cháy, trèo lên mái nhà dỡ tôn để cứu 3 mẹ con ra ngoài.

Ngọn lửa quá lớn, chân và lưng phồng rộp do lửa, anh Mười đau đớn bất lực nhìn căn nhà chìm trong biển lửa, nấc nghẹn trong vô vọng. Đây là vụ cháy nhỏ nhưng hậu quả thật lớn. Có đến 3 người tử vong, 2 người bị bỏng mà nguyên nhân cũng xuất phát từ việc lối thoát hiểm bị lửa vây kín không ra được…

1. Chiều tối 4-12, sau khi khám nghiệm hoàn tất, thi thể 3 mẹ con chị Nguyễn Thị Bích Liễu (38 tuổi, vợ anh Mười), Đinh Ngọc Trà My (15 tuổi), Đinh Thị Bích Quyên (6 tuổi) được đưa về Nhà tang lễ An Bình lo hậu sự.

Xe cứu thương chở thi thể ba mẹ con chị Liễu ra khỏi hiện trường vụ cháy.

Căn nhà một trệt, một gác gỗ mái tôn với tổng diện tích 90m2 đổ sập được phong tỏa phục vụ công tác điều tra nên không có chỗ để tổ chức tang lễ. Không khí trong nhà tang lễ u buồn, ai cũng cố giấu đi giọt nước mắt vì sự ra đi quá đột ngột của ba mẹ con chị Liễu. Mọi người tự mình nắm chặt tay lại cố quên đi hình ảnh kinh hoàng của vụ cháy.

Trở lại hiện trường vụ cháy, căn nhà dường như cháy đen đổ sập, nhiều vật dụng trong nhà còn ngổn ngang. Người dân vẫn tập trung xung quanh căn nhà bàn tán, xót xa. Vụ cháy xảy ra lúc rạng sáng vào đúng cái giờ mà hằng ngày những người trong gia đình này chuẩn bị thức dậy cho một buổi làm việc trong ngày. Thời điểm cháy chỉ cách vài chục phút so với nếp sinh hoạt của gia đình anh Mười.

Chị Loan, nhà đối diện với nhà anh Mười thuật lại diễn biến của vụ cháy với vẻ mặt thảng thốt. Hơn 5h sáng chị nghe tiếng hô cháy của những người trong hẻm, nhìn sang thấy căn nhà đối diện lửa bốc ra nghi ngút. Không kịp suy nghĩ chị cùng người dân xách nước, bình chữa cháy dập lửa.

Căn nhà cháy có lối thoát hiểm bị bịt kín, cảnh sát PCCC phải chuyển thi thể 3 mẹ con chị Liễu ra ngoài bằng đường ban công.

Ngôi nhà cấp 4 của anh Mười cửa sắt phía trước kiên cố, phía sau có thêm một cánh cửa nữa. Lúc này mọi người đinh ninh là 9 người trong nhà anh Mười đã thoát ra ngoài. Anh Mười thoát ra ngoài bằng cách nhảy qua mái tôn nhà hàng xóm, trong khi đó người em vợ tên Tý cùng người mẹ 83 tuổi của anh Mười và 3 người thân trong giá đình đã kịp thoát ra ngoài bằng cửa sau.

Không thấy vợ và 2 con đâu, anh Mười hô hoán để mọi người giúp sức đưa 3 mẹ con ra ngoài. Tuy nhiên chị Liễu và 2 cháu ngủ trên gác, phòng đóng kín để sử dụng máy lạnh nên không hề hay biết mối nguy hiểm ở nhà dưới.

Anh Mười dù người bị bỏng nhưng lo lắng cho tính mạng của 3 mẹ con nên lao vào đám cháy nhiều lần, dùng sức phá mái tôn để vào bên trong. Lửa bùng phát mạnh, chân bị rộp da vì nóng, anh Mười đau đớn gục mặt vì bất lực, miệng gào thét: "Cứu vợ con tôi với!". Đám cháy được dập tắt. Mọi người đau đớn khi thi thể của 3 mẹ con chị Liễu được đưa ra khỏi căn nhà bị cháy từ lối ban công.

2. Anh Mười cũng bị bỏng được đưa vào Bệnh viện quận 11 cấp cứu, người em vợ là Nguyễn Xuân Lâm (32 tuổi) bị bỏng nặng hơn được chuyển vào Bệnh viện Chợ Rẫy. Ấy vậy mà khi nghe tin vợ con tử nạn. Dù vết thương gây đau đớn, anh Mười vẫn xin phép được về nhà để nhìn vợ nhìn con lần cuối. Hình ảnh người đàn ông băng bó khắp người từ bệnh viện về nhà khiến ai cũng xót xa.

Đồ đạc trong căn nhà sắp xếp không hợp lý.

Bà Bùi Thị Liễu, hàng xóm thân thiết của nhà anh Mười cho hay, căn nhà bị cháy có đến 9 người sinh sống. Anh Mười làm thầu xây dựng còn chị Liễu làm tạp vụ tại một trường mầm non, tối bán thêm quán ốc trước đầu hẻm kiếm thêm thu nhập. Đứa con gái lớn 15 tuổi bị bệnh suyễn từ nhỏ nên nghỉ học đi học nghề, đứa con gái nhỏ 6 tuổi mới học lớp 1.

"Hai chị em nó dễ thương, ngoan ngoãn lễ phép. Con bé Quyên đẹp như thiên thần. Mới hôm qua thằng Mười nghỉ làm đưa đứa lớn đi khám bệnh, đứa nhỏ mặc đầm chạy qua khoe tôi là chuẩn bị đi sinh nhật. Ai ngờ chúng lại chết thảm như vậy! Bình thường 6h sáng là mọi người trong gia đình nó đã thức dậy mở cửa. Đám cháy xảy ra lúc 5h cũng là giờ tụi nó đang say giấc. Đau quá đau mà!" - Bà Liễu đau đớn.

Căn nhà bị cháy dường như muốn đổ sập, các bức tường xung quanh nứt ra do sức nóng của đám cháy, mái nhà bị sập. Đồ đạc trong nhà ngổn ngang, đen thui. 2 chiếc xe gắn máy bị cháy xém. Điểm cháy xuất phát từ tầng trệt nên lối thoát từ trên gác xuống tầng trệt nơi có 2 cửa thoát hiểm bị bịt kín. Anh Mười và người em vợ ngủ trên gác, cạnh bên là phòng của 3 mẹ con chị Liễu. Khi cháy xảy ra, anh Mười và người em vợ chạy xuống nhà dưới nhưng ngọn lửa đã bịt kín lối thoát nên nhảy qua nóc nhà hàng xóm để thoát ra ngoài.

Nhiều người không có kỹ năng thoát hiểm khi có hỏa hoạn.

Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, bác sĩ Ngô Đức Hiệp-Trưởng khoa Bỏng và phẫu thuật tạo hình - Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, nạn nhân Nguyễn Xuân Lâm, một trong 2 người bị bỏng cấp cứu ở đây bị bỏng độ 2, vết bỏng chiếm 72% cơ thể. Anh Lâm còn bị bỏng đường hô hấp. Bệnh nhân đang được truyền dịch, bù nước điện giải, hồi sức chống sốc.

Trước vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng trên, nhiều đoàn công tác thuộc Quận ủy, UBND Quận 11 đã đến thăm hỏi, động viên các nạn nhân trong vụ cháy. Đoàn cũng đã đến Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Quận 11 thăm hỏi, trao số tiền 20 triệu đồng, đồng thời hỗ trợ những chi phí chữa trị cho 2 nạn nhân là anh Nguyễn Xuân Lâm và anh Đinh Văn Mười.

Ông Võ Đức Thanh - Phó Chủ tịch UBND quận 11 cho biết, chính quyền địa phương và một số "mạnh thường quân" sẽ hỗ trợ toàn bộ chi phí ma chay cũng như sắp xếp địa điểm tổ chức tang lễ cho gia đình nạn nhân. Phía địa phương đang xúc tiến vận động các nhà hảo tâm sửa chữa lại căn nhà của anh Mười. Vụ cháy không lớn nhưng hậu quả của nó quá nặng nề. Về phía chính quyền đang phối hợp với các đơn vị chức năng để làm rõ nguyên nhân.

3. Thêm một vụ cháy không lớn nhưng thiệt hại về nhân mạng lại quá sức tưởng tượng. Đã có nhiều vụ cháy xảy ra tại TP Hồ Chí Minh mà đa phần các nạn nhân tử vong là do ngạt khói. Đa phần các vụ cháy này xảy ra vào ban đêm, lối thoát hiểm bị bít kín bởi đồ đạc và chủ yếu các vụ cháy chết người này là các vụ cháy ở nhà dân.

Một bài học cho các hộ dân để tránh tình trạng lơ là trong phòng cháy chữa cháy.

Theo thống kê chưa đầy đủ, trong năm 2017 có 26 nạn nhân tử vong, 44 người bị thương trong các sự cố cháy nổ. Trong đó 22 nạn nhân tử vong và 28 người bị thương tại các vụ cháy xuất phát từ nhà dân, đặc biệt các vụ cháy có nhiều người thiệt mạng đều nằm trong những căn nhà kết hợp với hộ kinh doanh cá thể.

Nhìn nhận về những vụ cháy dẫn đến thiệt hại lớn về tài sản và tính mạng con người trong năm qua, Đại tá Lê Tấn Bửu-Giám đốc Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh nhận định. Đa phần các vụ cháy dẫn đến chết người là cháy nhỏ, thời điểm xảy ra cháy là vào buổi tối và lúc rạng sáng khi mà những thành viên trong gia đình đang say giấc ngủ, không có được trạng thái tỉnh táo để xử lý tình huống khi cháy xảy ra.

Những ngôi nhà dân cháy gần đây đều có một đặc điểm chung là nhà ở kết hợp với kinh doanh (buôn bán nhỏ lẻ). Lối thoát hiểm bên trong căn nhà được tận dụng để chứa hàng hóa. Thiết bị điện được gắn vô tội vạ, dây điện thiết kế trong nhà nằm xen lẫn với hàng hóa dễ phát sinh chạm chập.

Về ý thức, rất ít các hộ dân, đặc biệt là những hộ dân sử dụng nhà làm nơi ở kết hợp với kinh doanh trang bị sẵn thiết bị PCCC, tự tạo cho mình lối thoát hiểm để đề phòng khi sự cố cháy xảy ra. Khi sự cố cháy xảy ra ,những thành viên trong gia đình cũng không biết nhà mình có vật dụng gì để chữa cháy, lối thoát hiểm thì bị hàng hóa ngã đổ cản đường thoát.

Nhiều người trong gia đình gặp nạn không có đủ kỹ năng thoát nạn trong đám cháy. Đa phần họ thiếu bình tĩnh trước sự cố. Nguy cơ cháy nổ tại những căn nhà như thế này là rất cao tuy nhiên loại hình nhà kết hợp với kinh doanh lại không thuộc diện quản lý của Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh. Việc quản lý loại hình này, theo lời cán bộ chức năng, vẫn đang bị bỏ ngỏ.

Nhìn từ vụ cháy nhà của anh Mười cho thấy việc sắp xếp đồ đạc bên trong một căn nhà nhỏ có nguyên cả "đại gia đình" sinh sống có phần nào bất hợp lý, cho thấy ý thức phòng chống cháy nổ của đại đa số người dân là chưa cao. Mặc dù không muốn, nhưng sẽ còn nhiều vụ cháy thương tâm xảy ra nếu như người dân không tự ý thức về việc phòng cháy, chữa cháy trong chính gia đình mình.

Việc sắp xếp hợp lý, thường xuyên kiểm tra các nguồn điện, nguồn nhiệt trong nhà, kiểm tra và có phương án phòng bị khi sự cố xảy ra cần được đề cao, nhất là những lối thoát hiểm trong gia đình. Những vụ cháy xảy ra có người thiệt mạng ai cũng đau xót cảm thương cho gia đình nạn nhân nhưng họ lại không lấy đó làm bài học để nhìn lại việc bố trí căn nhà của mình cho hợp lý, để tránh việc gia đình mình sẽ thành nạn nhân của "bà hỏa".

Khi cháy xảy ra ai cũng tặc lưỡi cho rằng xui, là do số chứ không ai nghĩ rằng, chính việc lơ là trong công tác phòng cháy đã dẫn đến việc mất tài sản và mất đi những người thân trong gia đình mình. Những vụ cháy trên không chỉ là lời cảnh báo cho các hộ dân, đặc biệt là các hộ dân sử dụng nhà mình để sinh sống kết hợp với kinh doanh mà là lời cảnh báo chung cho toàn xã hội, với tất cả mọi người cần phải nâng cao ý thức, chấp hành nghiêm túc các quy định về phòng chống cháy nổ tại các khu dân cư, nơi ở.