Lối thoát hiểm bị bịt kín: Ẩn họa nhà đô thị

Vụ cháy nhà tại phố Lạc Long Quân, quận 11, TP HCM để lại hậu quả thật lớn. Có đến 3 người tử vong, 2 người bị bỏng mà nguyên nhân cũng xuất phát từ việc lối thoát hiểm bị lửa vây kín không ra được…

Dù bị bỏng nặng nhưng nhìn vợ và 2 con bị kẹt trong căn nhà cháy ngùn ngụt, anh Đinh Văn Mười (41 tuổi, chủ căn nhà số 161/106/1C, Lạc Long Quân, phường 3, quận 11, TP Hồ Chí Minh) vẫn gào thét lao vào đám cháy, trèo lên mái nhà dỡ tôn để cứu 3 mẹ con ra ngoài.

Ngọn lửa quá lớn, chân và lưng phồng rộp do lửa, anh Mười đau đớn bất lực nhìn căn nhà chìm trong biển lửa, nấc nghẹn trong vô vọng. Đây là vụ cháy nhỏ nhưng hậu quả thật lớn. Có đến 3 người tử vong, 2 người bị bỏng mà nguyên nhân cũng xuất phát từ việc lối thoát hiểm bị lửa vây kín không ra được…

1. Chiều tối 4-12, sau khi khám nghiệm hoàn tất, thi thể 3 mẹ con chị Nguyễn Thị Bích Liễu (38 tuổi, vợ anh Mười), Đinh Ngọc Trà My (15 tuổi), Đinh Thị Bích Quyên (6 tuổi) được đưa về Nhà tang lễ An Bình lo hậu sự.

Xe cứu thương chở thi thể ba mẹ con chị Liễu ra khỏi hiện trường vụ cháy.
Xe cứu thương chở thi thể ba mẹ con chị Liễu ra khỏi hiện trường vụ cháy.

Căn nhà một trệt, một gác gỗ mái tôn với tổng diện tích 90m2 đổ sập được phong tỏa phục vụ công tác điều tra nên không có chỗ để tổ chức tang lễ. Không khí trong nhà tang lễ u buồn, ai cũng cố giấu đi giọt nước mắt vì sự ra đi quá đột ngột của ba mẹ con chị Liễu. Mọi người tự mình nắm chặt tay lại cố quên đi hình ảnh kinh hoàng của vụ cháy.

Trở lại hiện trường vụ cháy, căn nhà dường như cháy đen đổ sập, nhiều vật dụng trong nhà còn ngổn ngang. Người dân vẫn tập trung xung quanh căn nhà bàn tán, xót xa. Vụ cháy xảy ra lúc rạng sáng vào đúng cái giờ mà hằng ngày những người trong gia đình này chuẩn bị thức dậy cho một buổi làm việc trong ngày. Thời điểm cháy chỉ cách vài chục phút so với nếp sinh hoạt của gia đình anh Mười.

Chị Loan, nhà đối diện với nhà anh Mười thuật lại diễn biến của vụ cháy với vẻ mặt thảng thốt. Hơn 5h sáng chị nghe tiếng hô cháy của những người trong hẻm, nhìn sang thấy căn nhà đối diện lửa bốc ra nghi ngút. Không kịp suy nghĩ chị cùng người dân xách nước, bình chữa cháy dập lửa.

Căn nhà cháy có lối thoát hiểm bị bịt kín, cảnh sát PCCC phải chuyển thi thể 3 mẹ con chị Liễu ra ngoài bằng đường ban công.
Căn nhà cháy có lối thoát hiểm bị bịt kín, cảnh sát PCCC phải chuyển thi thể 3 mẹ con chị Liễu ra ngoài bằng đường ban công.

Ngôi nhà cấp 4 của anh Mười cửa sắt phía trước kiên cố, phía sau có thêm một cánh cửa nữa. Lúc này mọi người đinh ninh là 9 người trong nhà anh Mười đã thoát ra ngoài. Anh Mười thoát ra ngoài bằng cách nhảy qua mái tôn nhà hàng xóm, trong khi đó người em vợ tên Tý cùng người mẹ 83 tuổi của anh Mười và 3 người thân trong giá đình đã kịp thoát ra ngoài bằng cửa sau.

Không thấy vợ và 2 con đâu, anh Mười hô hoán để mọi người giúp sức đưa 3 mẹ con ra ngoài. Tuy nhiên chị Liễu và 2 cháu ngủ trên gác, phòng đóng kín để sử dụng máy lạnh nên không hề hay biết mối nguy hiểm ở nhà dưới.

Anh Mười dù người bị bỏng nhưng lo lắng cho tính mạng của 3 mẹ con nên lao vào đám cháy nhiều lần, dùng sức phá mái tôn để vào bên trong. Lửa bùng phát mạnh, chân bị rộp da vì nóng, anh Mười đau đớn gục mặt vì bất lực, miệng gào thét: "Cứu vợ con tôi với!". Đám cháy được dập tắt. Mọi người đau đớn khi thi thể của 3 mẹ con chị Liễu được đưa ra khỏi căn nhà bị cháy từ lối ban công.

2. Anh Mười cũng bị bỏng được đưa vào Bệnh viện quận 11 cấp cứu, người em vợ là Nguyễn Xuân Lâm (32 tuổi) bị bỏng nặng hơn được chuyển vào Bệnh viện Chợ Rẫy. Ấy vậy mà khi nghe tin vợ con tử nạn. Dù vết thương gây đau đớn, anh Mười vẫn xin phép được về nhà để nhìn vợ nhìn con lần cuối. Hình ảnh người đàn ông băng bó khắp người từ bệnh viện về nhà khiến ai cũng xót xa.

Đồ đạc trong căn nhà sắp xếp không hợp lý.
Đồ đạc trong căn nhà sắp xếp không hợp lý.

Bà Bùi Thị Liễu, hàng xóm thân thiết của nhà anh Mười cho hay, căn nhà bị cháy có đến 9 người sinh sống. Anh Mười làm thầu xây dựng còn chị Liễu làm tạp vụ tại một trường mầm non, tối bán thêm quán ốc trước đầu hẻm kiếm thêm thu nhập. Đứa con gái lớn 15 tuổi bị bệnh suyễn từ nhỏ nên nghỉ học đi học nghề, đứa con gái nhỏ 6 tuổi mới học lớp 1.

"Hai chị em nó dễ thương, ngoan ngoãn lễ phép. Con bé Quyên đẹp như thiên thần. Mới hôm qua thằng Mười nghỉ làm đưa đứa lớn đi khám bệnh, đứa nhỏ mặc đầm chạy qua khoe tôi là chuẩn bị đi sinh nhật. Ai ngờ chúng lại chết thảm như vậy! Bình thường 6h sáng là mọi người trong gia đình nó đã thức dậy mở cửa. Đám cháy xảy ra lúc 5h cũng là giờ tụi nó đang say giấc. Đau quá đau mà!" - Bà Liễu đau đớn.

Căn nhà bị cháy dường như muốn đổ sập, các bức tường xung quanh nứt ra do sức nóng của đám cháy, mái nhà bị sập. Đồ đạc trong nhà ngổn ngang, đen thui. 2 chiếc xe gắn máy bị cháy xém. Điểm cháy xuất phát từ tầng trệt nên lối thoát từ trên gác xuống tầng trệt nơi có 2 cửa thoát hiểm bị bịt kín. Anh Mười và người em vợ ngủ trên gác, cạnh bên là phòng của 3 mẹ con chị Liễu. Khi cháy xảy ra, anh Mười và người em vợ chạy xuống nhà dưới nhưng ngọn lửa đã bịt kín lối thoát nên nhảy qua nóc nhà hàng xóm để thoát ra ngoài.

Nhiều người không có kỹ năng thoát hiểm khi có hỏa hoạn.
Nhiều người không có kỹ năng thoát hiểm khi có hỏa hoạn.

Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, bác sĩ Ngô Đức Hiệp-Trưởng khoa Bỏng và phẫu thuật tạo hình - Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, nạn nhân Nguyễn Xuân Lâm, một trong 2 người bị bỏng cấp cứu ở đây bị bỏng độ 2, vết bỏng chiếm 72% cơ thể. Anh Lâm còn bị bỏng đường hô hấp. Bệnh nhân đang được truyền dịch, bù nước điện giải, hồi sức chống sốc.

Trước vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng trên, nhiều đoàn công tác thuộc Quận ủy, UBND Quận 11 đã đến thăm hỏi, động viên các nạn nhân trong vụ cháy. Đoàn cũng đã đến Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Quận 11 thăm hỏi, trao số tiền 20 triệu đồng, đồng thời hỗ trợ những chi phí chữa trị cho 2 nạn nhân là anh Nguyễn Xuân Lâm và anh Đinh Văn Mười.

Ông Võ Đức Thanh - Phó Chủ tịch UBND quận 11 cho biết, chính quyền địa phương và một số "mạnh thường quân" sẽ hỗ trợ toàn bộ chi phí ma chay cũng như sắp xếp địa điểm tổ chức tang lễ cho gia đình nạn nhân. Phía địa phương đang xúc tiến vận động các nhà hảo tâm sửa chữa lại căn nhà của anh Mười. Vụ cháy không lớn nhưng hậu quả của nó quá nặng nề. Về phía chính quyền đang phối hợp với các đơn vị chức năng để làm rõ nguyên nhân.

3. Thêm một vụ cháy không lớn nhưng thiệt hại về nhân mạng lại quá sức tưởng tượng. Đã có nhiều vụ cháy xảy ra tại TP Hồ Chí Minh mà đa phần các nạn nhân tử vong là do ngạt khói. Đa phần các vụ cháy này xảy ra vào ban đêm, lối thoát hiểm bị bít kín bởi đồ đạc và chủ yếu các vụ cháy chết người này là các vụ cháy ở nhà dân.

Một bài học cho các hộ dân để tránh tình trạng lơ là trong phòng cháy chữa cháy.
Một bài học cho các hộ dân để tránh tình trạng lơ là trong phòng cháy chữa cháy.

Theo thống kê chưa đầy đủ, trong năm 2017 có 26 nạn nhân tử vong, 44 người bị thương trong các sự cố cháy nổ. Trong đó 22 nạn nhân tử vong và 28 người bị thương tại các vụ cháy xuất phát từ nhà dân, đặc biệt các vụ cháy có nhiều người thiệt mạng đều nằm trong những căn nhà kết hợp với hộ kinh doanh cá thể.

Nhìn nhận về những vụ cháy dẫn đến thiệt hại lớn về tài sản và tính mạng con người trong năm qua, Đại tá Lê Tấn Bửu-Giám đốc Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh nhận định. Đa phần các vụ cháy dẫn đến chết người là cháy nhỏ, thời điểm xảy ra cháy là vào buổi tối và lúc rạng sáng khi mà những thành viên trong gia đình đang say giấc ngủ, không có được trạng thái tỉnh táo để xử lý tình huống khi cháy xảy ra.

Những ngôi nhà dân cháy gần đây đều có một đặc điểm chung là nhà ở kết hợp với kinh doanh (buôn bán nhỏ lẻ). Lối thoát hiểm bên trong căn nhà được tận dụng để chứa hàng hóa. Thiết bị điện được gắn vô tội vạ, dây điện thiết kế trong nhà nằm xen lẫn với hàng hóa dễ phát sinh chạm chập.

Về ý thức, rất ít các hộ dân, đặc biệt là những hộ dân sử dụng nhà làm nơi ở kết hợp với kinh doanh trang bị sẵn thiết bị PCCC, tự tạo cho mình lối thoát hiểm để đề phòng khi sự cố cháy xảy ra. Khi sự cố cháy xảy ra ,những thành viên trong gia đình cũng không biết nhà mình có vật dụng gì để chữa cháy, lối thoát hiểm thì bị hàng hóa ngã đổ cản đường thoát.

Nhiều người trong gia đình gặp nạn không có đủ kỹ năng thoát nạn trong đám cháy. Đa phần họ thiếu bình tĩnh trước sự cố. Nguy cơ cháy nổ tại những căn nhà như thế này là rất cao tuy nhiên loại hình nhà kết hợp với kinh doanh lại không thuộc diện quản lý của Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh. Việc quản lý loại hình này, theo lời cán bộ chức năng, vẫn đang bị bỏ ngỏ.

Nhìn từ vụ cháy nhà của anh Mười cho thấy việc sắp xếp đồ đạc bên trong một căn nhà nhỏ có nguyên cả "đại gia đình" sinh sống có phần nào bất hợp lý, cho thấy ý thức phòng chống cháy nổ của đại đa số người dân là chưa cao. Mặc dù không muốn, nhưng sẽ còn nhiều vụ cháy thương tâm xảy ra nếu như người dân không tự ý thức về việc phòng cháy, chữa cháy trong chính gia đình mình.

Việc sắp xếp hợp lý, thường xuyên kiểm tra các nguồn điện, nguồn nhiệt trong nhà, kiểm tra và có phương án phòng bị khi sự cố xảy ra cần được đề cao, nhất là những lối thoát hiểm trong gia đình. Những vụ cháy xảy ra có người thiệt mạng ai cũng đau xót cảm thương cho gia đình nạn nhân nhưng họ lại không lấy đó làm bài học để nhìn lại việc bố trí căn nhà của mình cho hợp lý, để tránh việc gia đình mình sẽ thành nạn nhân của "bà hỏa".

Khi cháy xảy ra ai cũng tặc lưỡi cho rằng xui, là do số chứ không ai nghĩ rằng, chính việc lơ là trong công tác phòng cháy đã dẫn đến việc mất tài sản và mất đi những người thân trong gia đình mình. Những vụ cháy trên không chỉ là lời cảnh báo cho các hộ dân, đặc biệt là các hộ dân sử dụng nhà mình để sinh sống kết hợp với kinh doanh mà là lời cảnh báo chung cho toàn xã hội, với tất cả mọi người cần phải nâng cao ý thức, chấp hành nghiêm túc các quy định về phòng chống cháy nổ tại các khu dân cư, nơi ở.

Mạnh Đức - Văn Hào

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.