Lời giải nào cho xung đột biên giới Trung - Ấn?

Hai cường quốc sở hữu vũ khí hạt nhân là Trung Quốc và Ấn Độ đang bị cuốn vào một cuộc đọ sức căng thẳng ở vùng biên giới trên bộ, nơi mà cả hai bên đều đang tranh chấp, làm dấy lên quan ngại về nguy cơ xung đột quân sự bùng lên trở lại giữa hai bên.

Việc New Delhi mới đây phái thêm 5.000 quân đến vùng Ladakh, trên dãy Himalaya, để tăng viện cho lực lượng đang trấn giữ vùng đất dọc theo Đường kiểm soát thực tế (LAC) hiện được coi là biên giới với Trung Quốc, được xem là phản ứng mới nhất của quốc gia Nam Á này sau khi Bắc Kinh cũng cho triển khai một số quân tương tự bên phần đất Trung Quốc.

Tranh chấp giữa  Ấn Độ và Trung Quốc liên quan đến nhiều khu vực trên một đường biên giới dài gần 3.500 km dọc theo dãy Himalaya không có gì mới mà đã xuất hiện từ cách nay 8 thập niên, từng làm dấy lên một cuộc chiến tranh giữa hai nước vào năm 1962. Từ đó đến nay, vấn đề phân định biên giới trên bộ Ấn - Trung vẫn chưa được giải quyết dứt khoát, cho dù giữa hai bên đã có hơn 20 vòng đàm phán.

Tranh chấp biên giới là một trong những nguyên nhân gây căng thẳng giữa hai nước và trong khoảng 10 năm trở lại đây, Bắc Kinh đã nhiều lần cho binh lính lấn sâu vào trong vùng lãnh thổ dưới quyền kiểm soát của Ấn Độ, buộc New Delhi phải đưa viện quân lên biên giới để đẩy lùi. Theo New Delhi, trong khoảng thời gian từ năm 2016 đến 2018, Bắc Kinh đã cho binh lính xâm nhập vào lãnh thổ Ấn Độ hơn 1.000 lần.

Tình hình đã bất ngờ trở nên rất căng thẳng từ đầu tháng 5-2020 khi xảy ra liên tiếp 2 sự cố khiến cả trăm người bị thương ở khu vực thuộc quyền kiểm soát của Ấn Độ ở vùng biên giới trên cao nguyên Ladakh, phía Tây dãy Himalaya. Mặc dù cho đến nay chưa rõ nguyên nhân thổi bùng căng thẳng đến từ đâu nhưng Chính phủ Ấn Độ đã lên tiếng tố cáo việc lính Trung Quốc hồi đầu tháng 5 đã vô cớ ném đá vào binh sĩ Ấn Độ. Ngay sau đó, Bắc Kinh phản pháo, cáo buộc ngược lại rằng chính lực lượng Ấn Độ đã xâm nhập vào lãnh thổ Trung Quốc bất hợp pháp.

Pháo tự hành K9 của Ấn Độ.
Pháo tự hành K9 của Ấn Độ.

Một cuộc đối đầu khác giữa 150 quân Ấn Độ và Trung Quốc gần đèo Naku La trong khu vực Sikkim cũng đã khiến ít nhất 10 binh sĩ của cả hai bên bị thương. Các máy bay phản lực Sukhoi-30 của Không quân Ấn Độ đã được triển khai sau khi các máy bay trực thăng của Trung Quốc bay lượn trên LAC trong thời gian xảy ra cuộc ẩu đả. Quân đội của cả Trung Quốc lẫn Ấn Độ đang trong tình trạng báo động cao ở biên giới, không bên nào lùi bước, mặc dù đã có nhiều vòng đàm phán giữa các lãnh đạo quân sự hàng đầu của hai bên.

Hiện quân đội Trung Quốc đang tăng cường vũ khí hạng nặng đến LAC ở phía Đông Ladakh, trong đó có pháo tự hành Type 83, cỡ nòng 152mm, tốc độ bắn 4 phát/phút với khả năng cơ động, phù hợp tác chiến vùng biên giới. Ngoài ra, Bắc Kinh còn huy động đến biên giới xe chiến đấu bộ binh và nhiều thiết bị vũ khí khác.

Đáp trả, Ấn Độ cũng đưa một lượng lớn vũ khí hạng nặng tương xứng. Pháo tự hành hiện đại nhất của quân đội Ấn Độ cho đến nay là mẫu K9 Vajra-T, có khả năng bắn tất cả các loại đạn tiêu chuẩn NATO. Nhờ tích hợp hệ thống nạp đạn tự động, K9 có thể khai hỏa với tốc độ bắn khoảng 6 viên/phút.

Ai đúng, ai sai chưa rõ nhưng điều chắc chắn là đã có khoảng 100 lính ở cả hai phía bị thương trong 2 vụ xô xát ngày 5 và 9-5. Không có ai thiệt mạng, không có một tiếng súng nào, tuy nhiên các sự cố nói triên đã thúc đẩy hai bên leo thang tranh chấp.

Giới phân tích cho rằng sự chia rẽ hiện nay không đơn thuần chỉ là những tranh cãi kéo dài hàng thập kỷ về vấn đề biên giới, nó còn là sự cạnh tranh giành quyền lực tại châu Á. Trong khi báo chí Ấn Độ đưa tin hoạt động xây dựng tại một căn cứ ở Trung Quốc, chỉ cách biên giới 195km, trong đó có cả một đường băng phục vụ máy bay chiến đấu, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh rằng: “Trung Quốc cam kết bảo đảm an ninh chủ quyền lãnh thổ quốc gia, cũng như đảm bảo hòa bình và ổn định cho khu vực biên giới Trung Quốc - Ấn Độ”.

Việc Ấn Độ tích cực xây dựng các tuyến đường, sân bay dọc biên giới với Trung Quốc để thể hiện quyền kiểm soát mạnh mẽ hơn, khiến Bắc Kinh không khỏi bất bình. Ấn Độ cũng đã triển khai lực lượng quân sự cũng như hỏa lực tới vùng biên. Một nguồn tin chính phủ cho biết ngày 26-5, Thủ tướng Narendra Modi đã có cuộc gặp với các quan chức quốc phòng để thảo luận về việc “củng cố khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội Ấn Độ trước các thách thức an ninh bên ngoài”.

Sumit Ganguly - chuyên gia về chính sách đối ngoại Ấn Độ tại trường Đại học Bloomington, bang Indiana (Mỹ) - cho rằng những diễn biến này chính là một sự leo thang căng thẳng. Ông bình luận: “Đã có những vụ tấn công bất ngờ. Hai bên đều có các hoạt động tuần tra khá bạo dạn... Đó không chỉ đơn thuần là xung đột lẻ tẻ”.

Cựu Đại sứ Ấn Độ tại Trung Quốc Ashok K. Kantha cho rằng: “Những diễn biến leo thang này là rất nghiêm trọng và không chỉ là những sự kiện mang tính nội bộ...”. Adam Ni, Giám đốc Trung tâm Chính sách Trung Quốc tại Australia, bình luận rằng khi mọi chuyện trở nên bế tắc như hiện nay, cả hai bên đều cho rằng bên kia là “kẻ xâm lược”. Và đó có lẽ chính là lý do khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27-5 vừa qua đề xuất đứng ra làm trung gian hòa giải những mâu thuẫn này.

Mặc dù vậy, giới chuyên gia nhận định chiến tranh vũ trang khó có thể diễn ra, bởi hai bên vẫn đang xúc tiến các nỗ lực ngoại giao và không bên nào muốn dấn thân vào cuộc chiến trong bối cảnh dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 vẫn đang diễn biến khó lường ở mỗi nước. 

Để phá vỡ thế bế tắc hiện nay, một số nhà phân tích cho rằng cần tới sự hậu thuẫn của Mỹ, nhất là nếu Mỹ có thể thuyết phục Bắc Kinh lùi bước. Tuy nhiên, cũng chính những chuyên gia này lo ngại rằng ông Donald Trump không đủ sức gánh vác trọng trách giải quyết thách thức ấy.

Bởi lẽ như lời ông Ganguly: “Ông ấy (Donald Trump) đề xuất hòa giải cuộc khủng hoảng mà chẳng thèm biết biên giới nằm ở đâu” - ám chỉ cuộc gặp Trump-Modi gần đây khi nhà lãnh đạo Mỹ nhầm lẫn và nói rằng Ấn Độ và Trung Quốc không chia sẻ biên giới.

Quang Nguyễn (Tổng hợp)

Các tin khác

Tiếng gọi hòa bình từ Thái Bình Dương

Tiếng gọi hòa bình từ Thái Bình Dương

Đầu tháng 6/2026, lãnh đạo 18 quốc gia và vùng lãnh thổ của Diễn đàn các Đảo Thái Bình Dương (PIF) ra một tuyên bố chung kêu gọi hòa bình và xây dựng thế giới không vũ khí hạt nhân. Một tuyên bố rất đáng chú ý bởi nó xuất phát từ những vùng đất từng là bãi thử hạt nhân của các cường quốc, nơi hàng trăm vụ nổ để lại di chứng kéo dài qua nhiều thế hệ.

Nỗi ám ảnh của những người trẻ vượt biên

Nỗi ám ảnh của những người trẻ vượt biên

Từ ngày 23 đến 26/6, Phòng An ninh nội địa (Công an tỉnh Gia Lai) phối hợp với Cục An ninh nội địa (Bộ Công an), Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng và Công an tỉnh Hà Tĩnh tổ chức vận động, hướng dẫn, hỗ trợ 7 trường hợp là người dân tộc thiểu số có hộ khẩu thường trú tại các xã Ia Ko và Ia Băng (Gia Lai) hồi hương từ huyện Bang Yai, tỉnh Nonthaburi, Thái Lan về địa phương an toàn. Họ có điểm chung là còn rất trẻ và tuổi thanh xuân đều bị nhuốm ký ức buồn bởi cảnh sống khổ sở ở đất khách, quê người...

5.000 chuyến bay bí mật và sự thật phía sau NATO

5.000 chuyến bay bí mật và sự thật phía sau NATO

Trong khi các chính phủ châu Âu tuyên bố đứng ngoài cuộc chiến Mỹ - Iran thì việc Tổng thư ký NATO Mark Rutter để lộ khoảng 5.000 chuyến bay quân sự bí mật xuất phát từ lãnh thổ châu Âu hỗ trợ hậu cần cho Mỹ đã tạo nên địa chấn chính trị, buộc giới tinh hoa châu Âu đối diện câu hỏi thực tế về bản sắc chiến lược của mình: Châu Âu hay NATO, điều gì thực sự quan trọng hơn?

Bà Keiko Fujimori và "cuộc hẹn" sau 15 năm với chiếc ghế quyền lực nhất Peru

Bà Keiko Fujimori và "cuộc hẹn" sau 15 năm với chiếc ghế quyền lực nhất Peru

Sau 3 lần thất bại và hơn 15 năm theo đuổi chiếc ghế quyền lực nhất Peru, bà Keiko Fujimori cuối cùng cũng chạm tay vào chiến thắng. Gần 3 tuần sau ngày bỏ phiếu, khi số phiếu chưa kiểm còn lại không đủ để thay đổi cục diện, người phụ nữ 51 tuổi gần như chắc chắn sẽ trở thành nữ tổng thống dân cử đầu tiên trong lịch sử quốc gia Nam Mỹ này.

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.