Liên minh bán dẫn Mỹ- Nhật Bản và mục tiêu cân bằng

Hầu hết mọi người đều hiểu rằng công nghệ đã thay đổi cơ bản cuộc sống ở mọi nơi trên thế giới khi những chiếc điện thoại iPhone và mạng không dây 5G đang tạo ra những mạng lưới siêu kết nối. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu có một bộ phận rất quan trọng trong những thiết bị này, với kích thước siêu nhỏ nhưng lại sở hữu những năng lực  vô hình “siêu khủng”- đó là những con chip bán dẫn.

Ngoài việc giúp biến những chiếc ôtô thành phương tiện tự hành, cho phép mọi người sử dụng điện thoại di động và sử dụng nhiều công cụ được coi là đương nhiên trong nền kinh tế hiện đại, những con chip chính là bộ phận “thổi bùng” các khái niệm mới nổi như siêu dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI). Đó là lý do vì sao ngành công nghiệp này nhận được sự chú trọng đáng kể từ chính phủ các nước, đặc biệt là những nền kinh tế đang cạnh tranh ngôi vị thống trị toàn cầu, trong đó không thể bỏ qua Mỹ và Nhật Bản - những quốc gia đồng minh đang hướng tới một mô hình  “Liên minh bán dẫn của tương lai” .

chip.jpeg -0
IBM hợp tác với Rapidus để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và phát triển chip thế hệ mới.

Trong bối cảnh cuộc chiến chip bộc lộ lỗ hổng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu mà ở đó sự tiến bộ của Trung Quốc đang áp đảo trong khi môi trường địa chính trị thiếu ổn định đang đe dọa tương lai của trung tâm sản xuất chíp Đài Loan (Trung Quốc), có thể nói, tất cả đang tập trung vào mối quan hệ hướng tới tương lai của Nhật Bản và Mỹ.

Về mặt địa chính trị, liên minh Mỹ - Nhật nằm ở một bên của phương trình, bên kia là Trung Quốc và Đài Loan ở giữa. Điều này giải thích tại sao liên minh công nghiệp bán dẫn Mỹ- Nhật Bản lại quan trọng đến vậy đối với tương lai. Quan hệ đối tác này thậm chí được coi là sự hợp tác của hai đồng minh có tiềm năng trở thành các nước dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực chip bán dẫn, đại diện cho những gì tốt nhất mà loạt giải pháp thế hệ mới sẽ mang đến cho nhân loại. 

Mặc dù vai trò của đổi mới công nghệ được nhấn mạnh là “thúc đẩy liên minh trong thế kỷ XXI”, nhưng khó có thể hình dung vấn đề này như những đổi mới về quân sự và không gian hữu hình hơn đang được chú ý. Một phần là do ở cả Mỹ và Nhật Bản, khu vực tư nhân - chứ không phải chính phủ - sẽ là chìa khóa thúc đẩy sự tiến bộ. Khi nói đến công nghệ, “cạnh tranh” là một điều chưa được đề cập nhiều, không giống như trong lĩnh vực quân sự hay chính trị vì điều này không phải do chính phủ mà do khu vực tư nhân thúc đẩy. Đó cũng là do có rất nhiều chủ thể, bao gồm cả các tập đoàn khổng lồ của hai bên đã cam kết đầu tư lớn xuyên biên giới như Microsoft, Google, Daiichi Sankyo, Amazon Web Services, Toyota và Honda.

Hiện nay, mối quan hệ hợp tác công nghệ chủ chốt Mỹ - Nhật Bản với những ý nghĩa quan trọng đáng được quan tâm nhiều nhất có thể kể đến chính là mô hình hợp tác giữa IBM và Rapidus - tập trung vào chất bán dẫn. Rapidus - nhà sản xuất chất bán dẫn được chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn đang phát triển sản xuất chất bán dẫn “tiên tiến” và các công nghệ liên quan, đồng thời đang đa dạng hóa trong lĩnh vực này thông qua quan hệ đối tác với IBM. Hai công ty đã hình thành một thỏa thuận vào cuối năm 2022 để cùng phát triển công nghệ bán dẫn 2 nm. Rapidus ở Nhật Bản là đại diện cho mối quan hệ hợp tác giữa khu vực công và tư nhân. Đây thậm chí còn là một lý do hấp dẫn và phù hợp hơn để IBM và rộng hơn là Mỹ tìm đến Nhật Bản như một đối tác tự nhiên.

Đáng chú ý, giới phân tích tin rằng Mỹ và Nhật Bản còn có khả năng tiến xa hơn nữa bởi hiện nay, cơ sở hạ tầng xử lý công nghệ ở cả 2 nước đều chưa đạt đến mức cần thiết, tức là còn nhiều dư địa hợp tác phát triển. Và để nắm bắt được lợi ích của cái gọi là “Cách mạng công nghiệp lần thứ 4”, mối quan hệ Mỹ - Nhật cần phải mở rộng hơn ra ngoài khuôn khổ Rapidus - IBM để những nỗ lực thực sự mang lại kết quả có ý nghĩa. Đây chính là điều thú vị nhất về mối quan hệ hợp tác này, tức là không chỉ có hai công ty mà còn có hai hệ sinh thái - hai chính phủ, mạng lưới trường đại học và chính quyền địa phương đang tạo ra cơ chế “1+1=3”.

Khoản đầu tư lớn vào Đạo luật Chips của Mỹ chính là điều thúc đẩy mối quan hệ đối tác này ở cấp độ vĩ mô, đại diện cho một bước tiến lớn về hoạt động đầu tư vào công nghệ tiên tiến do Mỹ phát triển. Với việc các nhà lãnh đạo của cả hai nước đã đạt được một loạt thỏa thuận công nghệ mới, Bộ trưởng Bộ Thương mại Mỹ Gina Raimondo và Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp (METI) Nhật Bản Saito Ken sẽ gặp nhau trong các cuộc đàm phán kinh tế “2+2”, bây giờ là lúc đi theo sự dẫn dắt của mô hình IBM-Rapidus ở cấp độ xã hội, tạo ra nhiều không gian hơn cho các khu vực tư nhân, phi lợi nhuận và xã hội dân sự. Khi được mở rộng quy mô và kết hợp với những bộ óc và đối tác quyền lực nhất từ Mỹ và Nhật Bản, mối quan hệ này hứa hẹn sẽ  viết tiếp chương tiếp theo trong hợp tác giữa 2 đồng minh, đưa đến thành công cuối cùng là có thể sản xuất ra những con chip hỗ trợ những thứ mà hiện nay được cho là không tưởng.

Cũng giống như chính cuộc hành trình, đích đến sẽ là sản xuất ra những con chip có năng lực vô hình siêu khủng và đích đến cũng cần được điều chỉnh linh hoạt để gắn kết các công ty, người dân và chính phủ hai nước. Cái kết của câu chuyện về mối quan hệ hợp tác hấp dẫn này thành công hay không rất cần sự tới sự quan tâm nhiều hơn từ các cộng đồng Mỹ - Nhật rộng lớn hơn.

Minh Châu

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.