Liên minh bán dẫn Mỹ- Nhật Bản và mục tiêu cân bằng

Hầu hết mọi người đều hiểu rằng công nghệ đã thay đổi cơ bản cuộc sống ở mọi nơi trên thế giới khi những chiếc điện thoại iPhone và mạng không dây 5G đang tạo ra những mạng lưới siêu kết nối. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu có một bộ phận rất quan trọng trong những thiết bị này, với kích thước siêu nhỏ nhưng lại sở hữu những năng lực  vô hình “siêu khủng”- đó là những con chip bán dẫn.

Ngoài việc giúp biến những chiếc ôtô thành phương tiện tự hành, cho phép mọi người sử dụng điện thoại di động và sử dụng nhiều công cụ được coi là đương nhiên trong nền kinh tế hiện đại, những con chip chính là bộ phận “thổi bùng” các khái niệm mới nổi như siêu dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI). Đó là lý do vì sao ngành công nghiệp này nhận được sự chú trọng đáng kể từ chính phủ các nước, đặc biệt là những nền kinh tế đang cạnh tranh ngôi vị thống trị toàn cầu, trong đó không thể bỏ qua Mỹ và Nhật Bản - những quốc gia đồng minh đang hướng tới một mô hình  “Liên minh bán dẫn của tương lai” .

chip.jpeg -0
IBM hợp tác với Rapidus để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và phát triển chip thế hệ mới.

Trong bối cảnh cuộc chiến chip bộc lộ lỗ hổng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu mà ở đó sự tiến bộ của Trung Quốc đang áp đảo trong khi môi trường địa chính trị thiếu ổn định đang đe dọa tương lai của trung tâm sản xuất chíp Đài Loan (Trung Quốc), có thể nói, tất cả đang tập trung vào mối quan hệ hướng tới tương lai của Nhật Bản và Mỹ.

Về mặt địa chính trị, liên minh Mỹ - Nhật nằm ở một bên của phương trình, bên kia là Trung Quốc và Đài Loan ở giữa. Điều này giải thích tại sao liên minh công nghiệp bán dẫn Mỹ- Nhật Bản lại quan trọng đến vậy đối với tương lai. Quan hệ đối tác này thậm chí được coi là sự hợp tác của hai đồng minh có tiềm năng trở thành các nước dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực chip bán dẫn, đại diện cho những gì tốt nhất mà loạt giải pháp thế hệ mới sẽ mang đến cho nhân loại. 

Mặc dù vai trò của đổi mới công nghệ được nhấn mạnh là “thúc đẩy liên minh trong thế kỷ XXI”, nhưng khó có thể hình dung vấn đề này như những đổi mới về quân sự và không gian hữu hình hơn đang được chú ý. Một phần là do ở cả Mỹ và Nhật Bản, khu vực tư nhân - chứ không phải chính phủ - sẽ là chìa khóa thúc đẩy sự tiến bộ. Khi nói đến công nghệ, “cạnh tranh” là một điều chưa được đề cập nhiều, không giống như trong lĩnh vực quân sự hay chính trị vì điều này không phải do chính phủ mà do khu vực tư nhân thúc đẩy. Đó cũng là do có rất nhiều chủ thể, bao gồm cả các tập đoàn khổng lồ của hai bên đã cam kết đầu tư lớn xuyên biên giới như Microsoft, Google, Daiichi Sankyo, Amazon Web Services, Toyota và Honda.

Hiện nay, mối quan hệ hợp tác công nghệ chủ chốt Mỹ - Nhật Bản với những ý nghĩa quan trọng đáng được quan tâm nhiều nhất có thể kể đến chính là mô hình hợp tác giữa IBM và Rapidus - tập trung vào chất bán dẫn. Rapidus - nhà sản xuất chất bán dẫn được chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn đang phát triển sản xuất chất bán dẫn “tiên tiến” và các công nghệ liên quan, đồng thời đang đa dạng hóa trong lĩnh vực này thông qua quan hệ đối tác với IBM. Hai công ty đã hình thành một thỏa thuận vào cuối năm 2022 để cùng phát triển công nghệ bán dẫn 2 nm. Rapidus ở Nhật Bản là đại diện cho mối quan hệ hợp tác giữa khu vực công và tư nhân. Đây thậm chí còn là một lý do hấp dẫn và phù hợp hơn để IBM và rộng hơn là Mỹ tìm đến Nhật Bản như một đối tác tự nhiên.

Đáng chú ý, giới phân tích tin rằng Mỹ và Nhật Bản còn có khả năng tiến xa hơn nữa bởi hiện nay, cơ sở hạ tầng xử lý công nghệ ở cả 2 nước đều chưa đạt đến mức cần thiết, tức là còn nhiều dư địa hợp tác phát triển. Và để nắm bắt được lợi ích của cái gọi là “Cách mạng công nghiệp lần thứ 4”, mối quan hệ Mỹ - Nhật cần phải mở rộng hơn ra ngoài khuôn khổ Rapidus - IBM để những nỗ lực thực sự mang lại kết quả có ý nghĩa. Đây chính là điều thú vị nhất về mối quan hệ hợp tác này, tức là không chỉ có hai công ty mà còn có hai hệ sinh thái - hai chính phủ, mạng lưới trường đại học và chính quyền địa phương đang tạo ra cơ chế “1+1=3”.

Khoản đầu tư lớn vào Đạo luật Chips của Mỹ chính là điều thúc đẩy mối quan hệ đối tác này ở cấp độ vĩ mô, đại diện cho một bước tiến lớn về hoạt động đầu tư vào công nghệ tiên tiến do Mỹ phát triển. Với việc các nhà lãnh đạo của cả hai nước đã đạt được một loạt thỏa thuận công nghệ mới, Bộ trưởng Bộ Thương mại Mỹ Gina Raimondo và Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp (METI) Nhật Bản Saito Ken sẽ gặp nhau trong các cuộc đàm phán kinh tế “2+2”, bây giờ là lúc đi theo sự dẫn dắt của mô hình IBM-Rapidus ở cấp độ xã hội, tạo ra nhiều không gian hơn cho các khu vực tư nhân, phi lợi nhuận và xã hội dân sự. Khi được mở rộng quy mô và kết hợp với những bộ óc và đối tác quyền lực nhất từ Mỹ và Nhật Bản, mối quan hệ này hứa hẹn sẽ  viết tiếp chương tiếp theo trong hợp tác giữa 2 đồng minh, đưa đến thành công cuối cùng là có thể sản xuất ra những con chip hỗ trợ những thứ mà hiện nay được cho là không tưởng.

Cũng giống như chính cuộc hành trình, đích đến sẽ là sản xuất ra những con chip có năng lực vô hình siêu khủng và đích đến cũng cần được điều chỉnh linh hoạt để gắn kết các công ty, người dân và chính phủ hai nước. Cái kết của câu chuyện về mối quan hệ hợp tác hấp dẫn này thành công hay không rất cần sự tới sự quan tâm nhiều hơn từ các cộng đồng Mỹ - Nhật rộng lớn hơn.

Minh Châu

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.