Leo thang căng thẳng Mỹ-Trung Quốc về vấn đề Hong Kong

Cuộc tranh cãi gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc xung quanh việc Bắc Kinh đề ra luật an ninh mới cho Hong Kong khiến quan hệ hai nước tiếp tục xấu đi, trong bối cảnh các bất đồng xung quanh vấn đề thương mại và cách thức ứng phó đại dịch COVID-19 vẫn chưa được giải quyết.

Hãng tin Reuters ngày 28-5 (giờ Việt Nam) cho biết Mỹ và Trung Quốc đã vừa có cuộc tranh cãi nảy lửa tại Liên hợp quốc (LHQ), sau khi phía Mỹ kêu gọi Hội đồng Bảo an LHQ tiến hành họp bàn về luật an ninh mới mà Bắc Kinh đề ra cho đặc khu Hong Kong. Phái đoàn Mỹ ra thông cáo nhấn mạnh Hong Kong là vấn đề “cần được quan tâm khẩn cấp ở quy mô toàn cầu, có thể ảnh hưởng tới hòa bình và an ninh thế giới”, tức 15 thành viên Hội đồng Bảo an phải lập tức chú ý tới vấn đề này.

Phái đoàn Mỹ khẳng định việc Trung Quốc lên kế hoạch áp luật an ninh quốc gia mới lên Hong Kong đã làm suy yếu mức độ tự chủ cao của đặc khu, vốn được đảm bảo trong Tuyên bố chung giữa Trung Quốc và Anh vào năm 1984. Mỹ lập luận đây là tuyên bố đã được chứng thực bởi LHQ và được xem như một hiệp ước ràng buộc về pháp lý. Do đó, hành động làm suy yếu mức độ tự chủ của Hong Kong phải bị xem là sự vi phạm hiệp ước quốc tế.

Tuy nhiên, phía Trung Quốc kiên quyết phản đối động thái của Mỹ. Đại sứ Trung Quốc tại LHQ Zhang Jun tuyên bố đó là một “yêu cầu vô căn cứ”, đồng thời khẳng định dự luật an ninh cho Hong Kong hoàn toàn là vấn đề nội bộ của Trung Quốc, “không liên quan đến sứ mệnh của Hội đồng Bảo an”.

Đề xuất của phía Mỹ được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước về vấn đề thương mại chưa kịp hạ nhiệt thì đã leo thang trở lại liên quan đến đại dịch COVID-19. Mỹ nhiều lần bày tỏ nghi ngờ tính minh bạch của Trung Quốc về sự bùng phát của dịch bệnh, vốn được phát hiện đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, Trung Quốc cuối năm ngoái, dù Bắc Kinh nhiều bác bỏ các cáo buộc.

Trong thông cáo phát đi cùng ngày, phái đoàn Mỹ tại LHQ xác nhận Trung Quốc phản đối cuộc họp của Hội đồng Bảo an nhưng cho biết họ không bất ngờ trước động thái đó.

Trong diễn biến liên quan trực tiếp, theo Reuters, Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc tức Quốc hội Trung Quốc hôm 28-5 đã chính thức thông qua luật an ninh mới cho Hong Kong với tỷ lệ 2.878 phiếu thuận, một phiếu chống, trong ngày cuối của kỳ họp thường niên. Với tên gọi đầy đủ là “Nghị quyết của Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc Trung Quốc về việc xây dựng kiện toàn chế độ pháp luật và cơ chế chấp hành để bảo vệ an ninh quốc gia tại đặc khu hành chính Hong Kong”, văn kiện mới sẽ cấm các hành vi và hoạt động ly khai, lật đổ, khủng bố và can thiệp nước ngoài ở đặc khu.

Luật cũng có thể cho phép các cơ quan an ninh Trung Quốc thiết lập cơ sở trong thành phố. Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc Trung Quốc hiện được ủy quyền soạn thảo điều luật chi tiết. Dự luật có thể ban hành trong vài tuần tới mà không cần thông qua Hội đồng Lập pháp của Hong Kong. Nói về dự luật, quan chức Trung Quốc khẳng định văn kiện trên thực tế sẽ phục vụ lợi ích và hỗ trợ Hong Kong phát triển.

Một góc thành phố Hong Kong, Trung Quốc. Ảnh: Getty Images.
Một góc thành phố Hong Kong, Trung Quốc. Ảnh: Getty Images.

Trưởng đặc khu Hong Kong Carrie Lam cũng bác bỏ những chỉ trích cho rằng dự luật sẽ gây hậu quả tiêu cực đối với nền kinh tế của thành phố và trấn an người dân rằng dự luật không vi phạm quyền và tự do của họ, mà chỉ nhằm vào nhóm nhỏ những kẻ mang tư tưởng cực đoan.

Dẫu vậy, ngay trước các động thái nói trên, trong một tuyên bố phát đi hôm 27-5, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo kết luận Hong Kong đã không còn giữ được mức độ tự chủ cao trước đại lục, do đó không còn đủ tiêu chuẩn để được hưởng các ưu đãi đặc biệt từ Mỹ. Điều này có thể là đòn giáng nặng nề lên vị thế của đặc khu bấy lâu nay là trung tâm tài chính của thế giới. Phía Mỹ dường như cũng đang chuẩn bị cho các hành động cứng rắn mới nhằm vào Bắc Kinh.

Reuters mô tả đó có thể là việc tiếp tục áp thuế hay gia tăng hạn chế với công ty Trung Quốc. Tổng thống Donald Trump trước đó cũng cảnh báo Mỹ sẽ có hành động với Trung Quốc trong tuần này vì dự luật Hong Kong. Giới chuyên gia nhận định, nếu các biện pháp trừng phạt chống Trung Quốc mới được áp đặt do vấn đề Hong Kong thì đây sẽ là bước lùi tiếp theo trong quan hệ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Trung Quốc bế mạc Kỳ họp thứ ba Quốc hội khóa XIII

Chiều 28-5, tại Đại lễ đường Nhân dân ở Thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc, Kỳ họp thứ ba Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc tức Quốc hội Trung Quốc khóa XIII đã bế mạc sau một tuần làm việc. Tham dự có Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng nhiều lãnh đạo cao cấp khác và gần 3.000 đại biểu Quốc hội Trung Quốc.

Phát biểu tại phiên bế mạc, Chủ tịch Quốc hội Trung Quốc Lật Chiến Thư đánh giá cao tinh thần làm việc của các đại biểu. Theo Tân Hoa Xã, bên cạnh luật về Hong Kong, các đại biểu Quốc hội Trung Quốc cũng đã biểu quyết thông qua nhiều văn kiện quan trọng, ảnh hưởng lớn đến đời sống kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh, quốc phòng, ngoại giao của Trung Quốc trong giai đoạn tới.

Thái Hà

Thiện Nhân

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.