Hướng tới kỷ niệm 40 năm ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2015)

Ký ức những ngày ở chiến trường

Nay đã bước sang tuổi 83 nhưng với Đại tá Nguyễn Trung Chính (tên thật là Tạ Văn Hiếu), ký ức những ngày sống trong lòng địch vẫn như còn vẹn nguyên. Gặp chúng tôi lúc thành phố lên đèn trong căn nhà nhỏ trên phố Trần Quốc Toản (Hà Nội), ông say sưa kể về một thời trai trẻ oanh liệt của người chiến sĩ Công an miền Bắc chi viện cho An ninh miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đó là những tháng năm đầy gian khổ mà rất đỗi tự hào…

Quê ở huyện Tiền Hải (Thái Bình), ông Chính bắt đầu cuộc đời binh nghiệp, trở thành cán bộ của Viện Nghiên cứu quân giới, Cục Quân giới (Bộ Quốc phòng) từ khi còn trẻ. Sau đó ông được điều động chuyển sang công tác tại Cục Cảnh vệ (nay là Bộ Tư lệnh Cảnh vệ - Bộ Công an).

Đại tá Nguyễn Trung Chính.
Đại tá Nguyễn Trung Chính.

Bước ngoặt cuộc đời đã đến với ông vào năm 1959, ông được cử sang Liên Xô để đào tạo giám định viên. Bốn năm sau, ông về công tác tại Phòng kỹ thuật khoa học của Bộ Công an (hiện là Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an). “Do có chuyên môn về giấy tờ, kỹ thuật, tôi và đồng chí Trần Kim Cang (Bình Định), Võ Văn Mãng (Quảng Nam) được chọn đưa vào Nam để khi quân ta vào giải phóng giành chính quyền thì làm nhiệm vụ tiếp quản cơ sở kỹ thuật của địch ở Sài Gòn” - ông Chính bộc bạch. Ông được phân về Tiểu ban bảo vệ chính trị (nay là Tổng cục An ninh) gồm hơn 20 người, làm nhiệm vụ nghiên cứu giấy tờ, làm hộ chiếu, giấy căn cước, thông hành…

Năm 1965, Nguyễn Trung Chính được điều đến B6 (Trường đào tạo cán bộ Công an) giảng dạy về kỹ thuật, công tác khám nghiệm, để khi cán bộ của ta đi vào lòng địch thì biết cách xoá dấu vết. “Những năm đó địch đánh phá ác liệt, mà cả trường 500-600 người không thể tập trung đông nên Bộ đã đưa chúng tôi xuống Ban An ninh T2 ở Mỹ Tho, Tiền Giang (gọi là Khu VIII). Lúc này tôi phụ trách chung công tác kỹ thuật, nhưng đồng thời phải nghe ngóng, nắm bắt tình hình địch để thông báo cho lực lượng tình báo…”, ông Chính chia sẻ.

Mười một năm tăng cường, chi viện cho An ninh miền Nam là chừng ấy thời gian ông trải qua biết bao gian lao, nguy hiểm. Có những trận ông bị địch bao vây không lối thoát, chúng tổ chức càn quét, quây chặn, nhiều lúc ở giữa rừng, sống - chết chỉ là trong gang tấc.

Kể về một kỷ niệm đáng nhớ trong quá trình luồn sâu vào lòng địch làm nhiệm vụ, ông Chính kể giọng đầy căng thẳng: “Trong một lần tôi cùng đồng chí nữ Huyện uỷ viên đi vào lòng địch, thì bị địch phát hiện được và bám theo. Tôi vừa lên nhà sàn (nhà của cơ sở) chuẩn bị nghỉ thì tên mật thám lên theo và rút ngay khẩu súng lục để trên bàn. Lúc này chị Huyện uỷ viên đang xuống nhà uống nước, tên mật thám đội mũ nồi đen ngồi đối diện tôi, cất tiếng hỏi “có đạn không?” Tình huống bất ngờ khiến tôi bối rối. Tuy nhiên quyết không thể run sợ để kẻ địch dọa dẫm, tôi bèn trấn tĩnh nói: “Tôi ở trên Bảy Núi (An Giang – là địa danh địch rất sợ vì có căn cứ của ta), đi làm cách mạng để giải phóng dân tộc. Chúng tôi đi cả đoàn 20-30 người, anh em đoàn kết bảo vệ lẫn nhau.  Nếu các anh giết tôi thì các anh sẽ bị xử lý, vì các anh làm vì tiền, còn chúng tôi làm vì chính nghĩa, vì dân tộc”. Nghe tôi nói xong, thái độ của tên mật thám chuyển sang hoà hoãn, rồi hắn để cho tôi đi…”.

Đầu năm 1968, Ban An ninh Trung ương Cục lại gọi ông về Trường B6 đào tạo, chuẩn bị cho chiến dịch Tổng tấn công Mậu Thân.

“Năm 1974, Ban An ninh cử tôi đến vùng Bình Long, Phước Long (vùng vừa giải phóng) để xem xét, học tập kinh nghiệm tiếp quản. Tôi và đồng chí Hai Yên xuống thu hồi tài liệu của địch, nghiên cứu tình hình. Sau đó rút tôi về viết đề án về cách tiếp quản Sài Gòn. Lúc này tôi về Tiểu ban Trật tự trị an (tức Tổng cục Cảnh sát) do đồng chí Mười Thạnh phụ trách chung”. Ông được phân công lo việc in ấn, chuẩn bị giấy tờ. Lúc đó chưa có máy in, ông phải sang Ban Tuyên huấn nhờ in, vất vả vì  phải chạy đua với thời gian.

Mùa xuân năm 1975, Nguyễn Trung Chính được Ban An ninh triệu tập, chuẩn bị làm các giấy tờ tiếp quản, như giấy đăng ký trình diện, giấy thu hồi vũ khí, in ấn các tài liệu…

Đêm trước ngày giải phóng (đêm 29/4), ông cùng với đoàn quân khoảng 70 anh em chở tài liệu vào Trường ĐH Bách Khoa TP HCM, để sáng 30/4 đoàn quân Ban An ninh đi thẳng vào tiếp quản Tổng nha Cảnh sát được thuận lợi.

Những sỹ quan, người từng làm việc cho địch rất lo sợ, họ tập trung rất đông và hỏi nhiều câu hỏi. Bởi, trước đó địch tuyên truyền xuyên tạc khiến người dân lo sợ,  rằng nếu quân giải phóng vào thì sẽ bắt mọi người đánh đập, buộc dây thép vào chân kéo lê lên rừng… nên họ tỏ ra sợ hãi. “Chúng tôi đã giải thích cho họ không phải như vậy, rằng chúng tôi không đàn áp, bắt bớ, mà chỉ muốn những người dân Việt Nam cùng đoàn kết, xây dựng đất nước… Dần dần thấy việc mình làm họ tin tưởng và không còn hoảng sợ nữa” - Đại tá Nguyễn Trung Chính mỉm cười.

Cuối năm 1976, khi công tác tiếp quản cơ bản xong, người lính chi viện năm xưa trở về Hà Nội, tiếp tục công tác tại Viện Khoa học kỹ thuật hình sự và làm việc tại đó cho đến ngày nghỉ hưu (năm 1991). Ông lập gia đình với một nữ cán bộ Cục Vật tư, Bộ Y tế. Vợ chồng ông có một cô con gái, sau này theo nghề y. Giờ ông vẫn sinh hoạt thường xuyên ở Câu lạc bộ cán bộ Công an hưu trí Bộ Công an, vui hưởng tuổi già bên cháu con. Nhìn lại một chặng đường cách mạng ông đã trải qua, tuy gian khổ mà hào hùng…

Quỳnh Vinh - Kim Kim

Các tin khác

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chiến tranh "mượn" ông đi nhưng chưa trả lại cho bà. Một lời hứa, đợi chờ kéo dài tận 6 thập kỷ còn mãi trong tim. Thương một người hẹn mãi mãi không về, quý một người giữ mãi đợi chờ. Đó là chuyện tình bất tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và cô giao liên Nguyễn Thị Lệ.

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Tháng Bảy - tháng Tri ân, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ và những địa bàn từng là chiến trường ác liệt năm xưa ở miền Trung, cuộc hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai. Từ những phần mộ chưa biết tên đến các khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong rừng sâu, núi cao hay dưới lòng đất của các chiến trường cũ, tất cả đều đang được rà soát bằng nhiều giải pháp đồng bộ, với mục tiêu trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Triệu con tim của cả nước đang hướng về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Những ngày này, việc thực hiện chiến dịch đang diễn ra rất khẩn trương tại tất cả các địa phương. Và lực lượng Công an đang bám sát nhiệm vụ mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giao cho.

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Từ cô gái 15 tuổi làm giao liên giữa vùng địch kiểm soát đến nữ Đội trưởng Đội trinh sát An ninh vũ trang huyện Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Quảng Đà, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Xoa đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng. Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, người nữ chiến sĩ năm xưa vẫn lặng lẽ tiếp tục hành trình cống hiến... 

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Khi hàng vạn người dân và du khách ngước nhìn bầu trời sông Hàn (Đà Nẵng) chờ đón những màn pháo hoa rực rỡ của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), ở một "mặt trận" khác, những cán bộ, chiến sĩ Công an TP Đà Nẵng vẫn lặng lẽ canh giữ vùng trời lễ hội. 

Khi AI bước vào tòa soạn…

Khi AI bước vào tòa soạn…

Chiều muộn, tại một toà soạn ở Hà Nội, những phóng viên vẫn lạch cạch gõ chữ. Những bài báo dần lên khuôn hình. Thế nhưng, thay vì căng mắt dò lỗi bài viết, giờ đây phóng viên có thể nhấn một câu lệnh, chỉ trong tích tắc các lỗi chính tả sẽ được AI báo về. Điều đáng nói, “dò lỗi” chỉ là một công việc rất nhỏ trong muôn vàn công đoạn khác mà giờ đây AI có thể hỗ trợ các toà soạn báo.

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển tới mức có thể viết các bài báo, tóm tắt sự kiện và đưa ra những phản hồi mang tính thời sự chỉ trong vài giây, “AI đang thay đổi báo chí đến mức nào” là một câu hỏi không thể né tránh.

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

Ký ức chiến tranh, niềm trăn trở và ám ảnh về năm tháng tù đày đã thôi thúc người cựu tù Côn Đảo cầm bút viết nên cuốn sách “Những năm tháng khốc liệt”. Với chất liệu sống thô ráp, chân thực, cùng khoảng thời gian chịu đựng mọi đòn roi tra tấn và khổ đau tận cùng của kiếp người đã tạo nguồn cảm xúc giúp tác giả Hoàng Phương kể lại câu chuyện của đời mình cùng những người bạn tù “nơi địa ngục trần gian” Côn Đảo.

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.