Hướng tới kỷ niệm 40 năm ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2015)

Ký ức những ngày ở chiến trường

Nay đã bước sang tuổi 83 nhưng với Đại tá Nguyễn Trung Chính (tên thật là Tạ Văn Hiếu), ký ức những ngày sống trong lòng địch vẫn như còn vẹn nguyên. Gặp chúng tôi lúc thành phố lên đèn trong căn nhà nhỏ trên phố Trần Quốc Toản (Hà Nội), ông say sưa kể về một thời trai trẻ oanh liệt của người chiến sĩ Công an miền Bắc chi viện cho An ninh miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đó là những tháng năm đầy gian khổ mà rất đỗi tự hào…

Quê ở huyện Tiền Hải (Thái Bình), ông Chính bắt đầu cuộc đời binh nghiệp, trở thành cán bộ của Viện Nghiên cứu quân giới, Cục Quân giới (Bộ Quốc phòng) từ khi còn trẻ. Sau đó ông được điều động chuyển sang công tác tại Cục Cảnh vệ (nay là Bộ Tư lệnh Cảnh vệ - Bộ Công an).

Đại tá Nguyễn Trung Chính.
Đại tá Nguyễn Trung Chính.

Bước ngoặt cuộc đời đã đến với ông vào năm 1959, ông được cử sang Liên Xô để đào tạo giám định viên. Bốn năm sau, ông về công tác tại Phòng kỹ thuật khoa học của Bộ Công an (hiện là Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an). “Do có chuyên môn về giấy tờ, kỹ thuật, tôi và đồng chí Trần Kim Cang (Bình Định), Võ Văn Mãng (Quảng Nam) được chọn đưa vào Nam để khi quân ta vào giải phóng giành chính quyền thì làm nhiệm vụ tiếp quản cơ sở kỹ thuật của địch ở Sài Gòn” - ông Chính bộc bạch. Ông được phân về Tiểu ban bảo vệ chính trị (nay là Tổng cục An ninh) gồm hơn 20 người, làm nhiệm vụ nghiên cứu giấy tờ, làm hộ chiếu, giấy căn cước, thông hành…

Năm 1965, Nguyễn Trung Chính được điều đến B6 (Trường đào tạo cán bộ Công an) giảng dạy về kỹ thuật, công tác khám nghiệm, để khi cán bộ của ta đi vào lòng địch thì biết cách xoá dấu vết. “Những năm đó địch đánh phá ác liệt, mà cả trường 500-600 người không thể tập trung đông nên Bộ đã đưa chúng tôi xuống Ban An ninh T2 ở Mỹ Tho, Tiền Giang (gọi là Khu VIII). Lúc này tôi phụ trách chung công tác kỹ thuật, nhưng đồng thời phải nghe ngóng, nắm bắt tình hình địch để thông báo cho lực lượng tình báo…”, ông Chính chia sẻ.

Mười một năm tăng cường, chi viện cho An ninh miền Nam là chừng ấy thời gian ông trải qua biết bao gian lao, nguy hiểm. Có những trận ông bị địch bao vây không lối thoát, chúng tổ chức càn quét, quây chặn, nhiều lúc ở giữa rừng, sống - chết chỉ là trong gang tấc.

Kể về một kỷ niệm đáng nhớ trong quá trình luồn sâu vào lòng địch làm nhiệm vụ, ông Chính kể giọng đầy căng thẳng: “Trong một lần tôi cùng đồng chí nữ Huyện uỷ viên đi vào lòng địch, thì bị địch phát hiện được và bám theo. Tôi vừa lên nhà sàn (nhà của cơ sở) chuẩn bị nghỉ thì tên mật thám lên theo và rút ngay khẩu súng lục để trên bàn. Lúc này chị Huyện uỷ viên đang xuống nhà uống nước, tên mật thám đội mũ nồi đen ngồi đối diện tôi, cất tiếng hỏi “có đạn không?” Tình huống bất ngờ khiến tôi bối rối. Tuy nhiên quyết không thể run sợ để kẻ địch dọa dẫm, tôi bèn trấn tĩnh nói: “Tôi ở trên Bảy Núi (An Giang – là địa danh địch rất sợ vì có căn cứ của ta), đi làm cách mạng để giải phóng dân tộc. Chúng tôi đi cả đoàn 20-30 người, anh em đoàn kết bảo vệ lẫn nhau.  Nếu các anh giết tôi thì các anh sẽ bị xử lý, vì các anh làm vì tiền, còn chúng tôi làm vì chính nghĩa, vì dân tộc”. Nghe tôi nói xong, thái độ của tên mật thám chuyển sang hoà hoãn, rồi hắn để cho tôi đi…”.

Đầu năm 1968, Ban An ninh Trung ương Cục lại gọi ông về Trường B6 đào tạo, chuẩn bị cho chiến dịch Tổng tấn công Mậu Thân.

“Năm 1974, Ban An ninh cử tôi đến vùng Bình Long, Phước Long (vùng vừa giải phóng) để xem xét, học tập kinh nghiệm tiếp quản. Tôi và đồng chí Hai Yên xuống thu hồi tài liệu của địch, nghiên cứu tình hình. Sau đó rút tôi về viết đề án về cách tiếp quản Sài Gòn. Lúc này tôi về Tiểu ban Trật tự trị an (tức Tổng cục Cảnh sát) do đồng chí Mười Thạnh phụ trách chung”. Ông được phân công lo việc in ấn, chuẩn bị giấy tờ. Lúc đó chưa có máy in, ông phải sang Ban Tuyên huấn nhờ in, vất vả vì  phải chạy đua với thời gian.

Mùa xuân năm 1975, Nguyễn Trung Chính được Ban An ninh triệu tập, chuẩn bị làm các giấy tờ tiếp quản, như giấy đăng ký trình diện, giấy thu hồi vũ khí, in ấn các tài liệu…

Đêm trước ngày giải phóng (đêm 29/4), ông cùng với đoàn quân khoảng 70 anh em chở tài liệu vào Trường ĐH Bách Khoa TP HCM, để sáng 30/4 đoàn quân Ban An ninh đi thẳng vào tiếp quản Tổng nha Cảnh sát được thuận lợi.

Những sỹ quan, người từng làm việc cho địch rất lo sợ, họ tập trung rất đông và hỏi nhiều câu hỏi. Bởi, trước đó địch tuyên truyền xuyên tạc khiến người dân lo sợ,  rằng nếu quân giải phóng vào thì sẽ bắt mọi người đánh đập, buộc dây thép vào chân kéo lê lên rừng… nên họ tỏ ra sợ hãi. “Chúng tôi đã giải thích cho họ không phải như vậy, rằng chúng tôi không đàn áp, bắt bớ, mà chỉ muốn những người dân Việt Nam cùng đoàn kết, xây dựng đất nước… Dần dần thấy việc mình làm họ tin tưởng và không còn hoảng sợ nữa” - Đại tá Nguyễn Trung Chính mỉm cười.

Cuối năm 1976, khi công tác tiếp quản cơ bản xong, người lính chi viện năm xưa trở về Hà Nội, tiếp tục công tác tại Viện Khoa học kỹ thuật hình sự và làm việc tại đó cho đến ngày nghỉ hưu (năm 1991). Ông lập gia đình với một nữ cán bộ Cục Vật tư, Bộ Y tế. Vợ chồng ông có một cô con gái, sau này theo nghề y. Giờ ông vẫn sinh hoạt thường xuyên ở Câu lạc bộ cán bộ Công an hưu trí Bộ Công an, vui hưởng tuổi già bên cháu con. Nhìn lại một chặng đường cách mạng ông đã trải qua, tuy gian khổ mà hào hùng…

Quỳnh Vinh - Kim Kim

Các tin khác

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.