Hướng tới kỷ niệm 40 năm ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2015)

Ký ức những ngày ở chiến trường

Nay đã bước sang tuổi 83 nhưng với Đại tá Nguyễn Trung Chính (tên thật là Tạ Văn Hiếu), ký ức những ngày sống trong lòng địch vẫn như còn vẹn nguyên. Gặp chúng tôi lúc thành phố lên đèn trong căn nhà nhỏ trên phố Trần Quốc Toản (Hà Nội), ông say sưa kể về một thời trai trẻ oanh liệt của người chiến sĩ Công an miền Bắc chi viện cho An ninh miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đó là những tháng năm đầy gian khổ mà rất đỗi tự hào…

Quê ở huyện Tiền Hải (Thái Bình), ông Chính bắt đầu cuộc đời binh nghiệp, trở thành cán bộ của Viện Nghiên cứu quân giới, Cục Quân giới (Bộ Quốc phòng) từ khi còn trẻ. Sau đó ông được điều động chuyển sang công tác tại Cục Cảnh vệ (nay là Bộ Tư lệnh Cảnh vệ - Bộ Công an).

Đại tá Nguyễn Trung Chính.
Đại tá Nguyễn Trung Chính.

Bước ngoặt cuộc đời đã đến với ông vào năm 1959, ông được cử sang Liên Xô để đào tạo giám định viên. Bốn năm sau, ông về công tác tại Phòng kỹ thuật khoa học của Bộ Công an (hiện là Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an). “Do có chuyên môn về giấy tờ, kỹ thuật, tôi và đồng chí Trần Kim Cang (Bình Định), Võ Văn Mãng (Quảng Nam) được chọn đưa vào Nam để khi quân ta vào giải phóng giành chính quyền thì làm nhiệm vụ tiếp quản cơ sở kỹ thuật của địch ở Sài Gòn” - ông Chính bộc bạch. Ông được phân về Tiểu ban bảo vệ chính trị (nay là Tổng cục An ninh) gồm hơn 20 người, làm nhiệm vụ nghiên cứu giấy tờ, làm hộ chiếu, giấy căn cước, thông hành…

Năm 1965, Nguyễn Trung Chính được điều đến B6 (Trường đào tạo cán bộ Công an) giảng dạy về kỹ thuật, công tác khám nghiệm, để khi cán bộ của ta đi vào lòng địch thì biết cách xoá dấu vết. “Những năm đó địch đánh phá ác liệt, mà cả trường 500-600 người không thể tập trung đông nên Bộ đã đưa chúng tôi xuống Ban An ninh T2 ở Mỹ Tho, Tiền Giang (gọi là Khu VIII). Lúc này tôi phụ trách chung công tác kỹ thuật, nhưng đồng thời phải nghe ngóng, nắm bắt tình hình địch để thông báo cho lực lượng tình báo…”, ông Chính chia sẻ.

Mười một năm tăng cường, chi viện cho An ninh miền Nam là chừng ấy thời gian ông trải qua biết bao gian lao, nguy hiểm. Có những trận ông bị địch bao vây không lối thoát, chúng tổ chức càn quét, quây chặn, nhiều lúc ở giữa rừng, sống - chết chỉ là trong gang tấc.

Kể về một kỷ niệm đáng nhớ trong quá trình luồn sâu vào lòng địch làm nhiệm vụ, ông Chính kể giọng đầy căng thẳng: “Trong một lần tôi cùng đồng chí nữ Huyện uỷ viên đi vào lòng địch, thì bị địch phát hiện được và bám theo. Tôi vừa lên nhà sàn (nhà của cơ sở) chuẩn bị nghỉ thì tên mật thám lên theo và rút ngay khẩu súng lục để trên bàn. Lúc này chị Huyện uỷ viên đang xuống nhà uống nước, tên mật thám đội mũ nồi đen ngồi đối diện tôi, cất tiếng hỏi “có đạn không?” Tình huống bất ngờ khiến tôi bối rối. Tuy nhiên quyết không thể run sợ để kẻ địch dọa dẫm, tôi bèn trấn tĩnh nói: “Tôi ở trên Bảy Núi (An Giang – là địa danh địch rất sợ vì có căn cứ của ta), đi làm cách mạng để giải phóng dân tộc. Chúng tôi đi cả đoàn 20-30 người, anh em đoàn kết bảo vệ lẫn nhau.  Nếu các anh giết tôi thì các anh sẽ bị xử lý, vì các anh làm vì tiền, còn chúng tôi làm vì chính nghĩa, vì dân tộc”. Nghe tôi nói xong, thái độ của tên mật thám chuyển sang hoà hoãn, rồi hắn để cho tôi đi…”.

Đầu năm 1968, Ban An ninh Trung ương Cục lại gọi ông về Trường B6 đào tạo, chuẩn bị cho chiến dịch Tổng tấn công Mậu Thân.

“Năm 1974, Ban An ninh cử tôi đến vùng Bình Long, Phước Long (vùng vừa giải phóng) để xem xét, học tập kinh nghiệm tiếp quản. Tôi và đồng chí Hai Yên xuống thu hồi tài liệu của địch, nghiên cứu tình hình. Sau đó rút tôi về viết đề án về cách tiếp quản Sài Gòn. Lúc này tôi về Tiểu ban Trật tự trị an (tức Tổng cục Cảnh sát) do đồng chí Mười Thạnh phụ trách chung”. Ông được phân công lo việc in ấn, chuẩn bị giấy tờ. Lúc đó chưa có máy in, ông phải sang Ban Tuyên huấn nhờ in, vất vả vì  phải chạy đua với thời gian.

Mùa xuân năm 1975, Nguyễn Trung Chính được Ban An ninh triệu tập, chuẩn bị làm các giấy tờ tiếp quản, như giấy đăng ký trình diện, giấy thu hồi vũ khí, in ấn các tài liệu…

Đêm trước ngày giải phóng (đêm 29/4), ông cùng với đoàn quân khoảng 70 anh em chở tài liệu vào Trường ĐH Bách Khoa TP HCM, để sáng 30/4 đoàn quân Ban An ninh đi thẳng vào tiếp quản Tổng nha Cảnh sát được thuận lợi.

Những sỹ quan, người từng làm việc cho địch rất lo sợ, họ tập trung rất đông và hỏi nhiều câu hỏi. Bởi, trước đó địch tuyên truyền xuyên tạc khiến người dân lo sợ,  rằng nếu quân giải phóng vào thì sẽ bắt mọi người đánh đập, buộc dây thép vào chân kéo lê lên rừng… nên họ tỏ ra sợ hãi. “Chúng tôi đã giải thích cho họ không phải như vậy, rằng chúng tôi không đàn áp, bắt bớ, mà chỉ muốn những người dân Việt Nam cùng đoàn kết, xây dựng đất nước… Dần dần thấy việc mình làm họ tin tưởng và không còn hoảng sợ nữa” - Đại tá Nguyễn Trung Chính mỉm cười.

Cuối năm 1976, khi công tác tiếp quản cơ bản xong, người lính chi viện năm xưa trở về Hà Nội, tiếp tục công tác tại Viện Khoa học kỹ thuật hình sự và làm việc tại đó cho đến ngày nghỉ hưu (năm 1991). Ông lập gia đình với một nữ cán bộ Cục Vật tư, Bộ Y tế. Vợ chồng ông có một cô con gái, sau này theo nghề y. Giờ ông vẫn sinh hoạt thường xuyên ở Câu lạc bộ cán bộ Công an hưu trí Bộ Công an, vui hưởng tuổi già bên cháu con. Nhìn lại một chặng đường cách mạng ông đã trải qua, tuy gian khổ mà hào hùng…

Quỳnh Vinh - Kim Kim

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...